Το τελευταίο διάστημα καταγράφεται νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς οι δημόσιες τοποθετήσεις Αθήνας και Άγκυρας γίνονται ολοένα και πιο αιχμηρές, ενώ αυξάνονται και οι κινήσεις που δημιουργούν ανησυχία στο Αιγαίο. Ενδεικτική είναι η επανεμφάνιση των τουρκικών υπερπτήσεων, οι οποίες σημειώθηκαν την περασμένη Παρασκευή, για πρώτη φορά ύστερα από σχεδόν τρία χρόνια.
Η τουρκική πλευρά εμφανίζεται ιδιαίτερα ενοχλημένη από τις τελευταίες πρωτοβουλίες της Αθήνας και τη στενότερη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Η συμφωνία με το Ισραήλ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» εντάσσεται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που διατυπώνονται, σε ένα ευρύτερο πλέγμα στρατηγικών συνεργασιών που η Άγκυρα παρακολουθεί με αυξημένη προσοχή.
Σε τηλεοπτική του συνέντευξη στο τουρκικό δίκτυο NTV το περασμένο Σάββατο, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν υποστήριξε ότι η Αθήνα είναι αυτή που συμβάλλει στην αύξηση της έντασης, επαναλαμβάνοντας παράλληλα ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιθυμεί την επίλυση των διαφορών μέσω του διαλόγου. Ο ίδιος απηύθυνε ουσιαστικά έκκληση προς την ελληνική κοινωνία να ενθαρρύνει την πολιτική ηγεσία της χώρας να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.
Ωστόσο, η τουρκική διπλωματία εξακολουθεί να θέτει στο τραπέζι ζητήματα που η Αθήνα απορρίπτει, μεταξύ των οποίων βρίσκεται η απαίτηση για αποστρατικοποίηση των ελληνικών νησιών. Παράλληλα, η Άγκυρα προειδοποιεί διαχρονικά ότι ορισμένες ελληνικές ενέργειες στο Αιγαίο δεν θα πρέπει να δημιουργούν, όπως υποστηρίζει, συνθήκες έντασης. Με αυτόν τον τρόπο, η τουρκική πλευρά επιχειρεί να συνδυάσει το μήνυμα υπέρ του διαλόγου με την ταυτόχρονη προβολή των πάγιων θέσεών της.
Ο Χακάν Φιντάν αναφέρθηκε ακόμη στον ρόλο που, κατά την τουρκική προσέγγιση, διαδραματίζει το ζήτημα των σχέσεων με την Ελλάδα στην ελληνική εσωτερική πολιτική. Όπως ανέφερε, σε περιόδους κατά τις οποίες μια κυβέρνηση αντιμετωπίζει πολιτικές δυσκολίες, το θέμα της Τουρκίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση της δημόσιας προσοχής και τη συσπείρωση της κοινής γνώμης.
Από την Αθήνα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επαναλαμβάνει ότι η ελληνική θέση παραμένει σταθερή και δεν εξαρτάται από τις εκάστοτε εξελίξεις. Σύμφωνα με την ελληνική διπλωματική γραμμή, το μοναδικό ζήτημα που θα μπορούσε να παραπεμφθεί σε διεθνή δικαιοδοσία αφορά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει ως αβάσιμες τις τουρκικές αναφορές σε «γκρίζες ζώνες» και αποστρατικοποίηση των νησιών, υποστηρίζοντας ότι ζητήματα που αφορούν την ελληνική κυριαρχία δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Παράλληλα, η Αθήνα υπογραμμίζει ότι επιδιώκει τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και τη συνέχιση του διαλόγου με την Άγκυρα, χωρίς όμως να μεταβάλλει τις θέσεις της σε θέματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναμένεται να μεταφέρει αυτή τη θέση και στη Νέα Υόρκη, όπου θα βρεθεί τις επόμενες ημέρες στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η ενίσχυση των διεθνών συμμαχιών και των στρατηγικών συνεργασιών της χώρας δημιουργεί ένα διαφορετικό περιβάλλον μέσα στο οποίο μπορεί να διεξαχθεί ο διάλογος με την Τουρκία.
Παράλληλα, η Αθήνα επιχειρεί να ενισχύσει περαιτέρω την παρουσία της στο επίπεδο της αμυντικής διπλωματίας. Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας μεταβαίνει στην Αίγυπτο για την τριμερή συνάντηση των υπουργών Άμυνας Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου. Η συνάντηση αποκτά πρόσθετη σημασία εξαιτίας της προσπάθειας της Άγκυρας να διευρύνει τις σχέσεις της με το Κάιρο και να αναπτύξει παράλληλα και αμυντική συνεργασία με την Αίγυπτο.
Την ίδια στιγμή, στην Αθήνα εξετάζεται με ενδιαφέρον και η προοπτική επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της υλοποίησης του Στρατηγικού Διαλόγου των δύο χωρών. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία για την ελληνική πλευρά να παρουσιάσει στην αμερικανική διοίκηση τις θέσεις και τις ανησυχίες της σχετικά με την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Το ζητούμενο πλέον είναι εάν και σε ποιο βαθμό το ζήτημα της Τουρκίας θα βρεθεί στο επίκεντρο των συζητήσεων Αθήνας και Ουάσιγκτον, αλλά και ποιες θα μπορούσαν να είναι οι επόμενες διπλωματικές κινήσεις. Παράλληλα, η Ελλάδα συνεχίζει να επενδύει στη δημιουργία και εμβάθυνση περιφερειακών συνεργασιών, επιχειρώντας να ενισχύσει τη θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Έτσι, ενώ οι δύο πλευρές εξακολουθούν να δηλώνουν ότι ο διάλογος πρέπει να παραμείνει ανοιχτός, το κλίμα των τελευταίων ημερών δείχνει ότι η περίοδος της σχετικής αποκλιμάκωσης και των «ήρεμων νερών» έχει δώσει τη θέση της σε μια πιο δύσκολη φάση. Η Αθήνα επιμένει στη διπλωματική οδό και στη διεθνή νομιμότητα, την ώρα που η Άγκυρα συνεχίζει να προβάλλει τις δικές της πάγιες διεκδικήσεις και να παρακολουθεί στενά την ενίσχυση των ελληνικών στρατηγικών συνεργασιών στην περιοχή.
Διαβάστε περισσότερα