Σε πλήρη λειτουργία τίθεται από σήμερα, 21 Σεπτεμβρίου 2026, η νέα διαδικασία του Εξωδικαστικού Μηχανισμού για την προστασία της κύριας κατοικίας, δημιουργώντας μια διαφορετική επιλογή για οφειλέτες που διαθέτουν περισσότερα ακίνητα και θέλουν να διασώσουν το σπίτι στο οποίο κατοικούν.Η μεγάλη αλλαγή είναι ότι ο οφειλέτης μπορεί πλέον, κατά την αίτησή του στην ηλεκτρονική πλατφόρμα, να ζητήσει να διαχωριστεί η κύρια κατοικία από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία.Σε αντάλλαγμα, μπορεί να συναινέσει στη ρευστοποίηση άλλων ακινήτων του, ώστε η ρύθμιση να υπολογιστεί με βάση την αξία της κύριας κατοικίας και να προκύψει μεγαλύτερη διαγραφή χρέους και χαμηλότερη δόση.
Τι αλλάζει από σήμερα
Μέχρι σήμερα η συνολική περιουσιακή εικόνα του οφειλέτη αποτελούσε βασικό στοιχείο στον αλγόριθμο του Εξωδικαστικού.Με τη νέα διαδικασία δημιουργείται εναλλακτική πρόταση.Ο δανειολήπτης μπορεί να δηλώσει ότι επιθυμεί να προστατεύσει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του, αποδεχόμενος παράλληλα ότι άλλα ακίνητα μπορούν να ρευστοποιηθούν.Η πλατφόρμα διαχωρίζει την κύρια κατοικία από τα υπόλοιπα ακίνητα και υπολογίζει τη σχετική πρόταση ρύθμισης.
Το παράδειγμα με χρέος €300.000
Το παράδειγμα που συνοδεύει τη νέα διαδικασία δείχνει πολύ καθαρά πώς μπορεί να λειτουργήσει ο μηχανισμός.
Οφειλέτης έχει:
συνολικά χρέη 300.000 ευρώ
κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ
άλλα ακίνητα συνολικής αξίας 50.000 ευρώ.
Κατά την υποβολή της αίτησης δηλώνει ότι θέλει να προστατεύσει την κύρια κατοικία και συναινεί στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων.
Η νέα βάση υπολογισμού της ρύθμισης είναι τα 150.000 ευρώ, δηλαδή η αξία της κύριας κατοικίας.
Πώς προκύπτει το «κούρεμα»
Στο συγκεκριμένο παράδειγμα η αρχική οφειλή ανέρχεται στις 300.000 ευρώ.Από τη ρευστοποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας οι πιστωτές λαμβάνουν 50.000 ευρώ.Ο αλγόριθμος οδηγεί σε διαγραφή οφειλής 150.000 ευρώ, ενώ το ποσό που παραμένει προς ρύθμιση είναι επίσης 150.000 ευρώ.
Έτσι, το χρέος που θα εξυπηρετεί ο οφειλέτης μέσω της νέας ρύθμισης περιορίζεται στο μισό της αρχικής οφειλής.Πρόκειται, ωστόσο, για παράδειγμα εφαρμογής και όχι για γενικό κανόνα ότι κάθε οφειλέτης θα εξασφαλίζει κούρεμα 50%.
Έως 35 χρόνια στο συγκεκριμένο παράδειγμα
Η οφειλή των 150.000 ευρώ που απομένει μπορεί, σύμφωνα με το παράδειγμα της νέας διαδικασίας, να ρυθμιστεί σε χρονικό ορίζοντα που φτάνει έως και τα 35 χρόνια, ανάλογα με την εισοδηματική και οικονομική κατάσταση του οφειλέτη.Μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής σημαίνει δυνατότητα διαμόρφωσης χαμηλότερης μηνιαίας δόσης.Το τελικό αποτέλεσμα όμως είναι εξατομικευμένο.Το ύψος της οφειλής, το εισόδημα, η αξία της κύριας κατοικίας, η υπόλοιπη περιουσία και η δυνατότητα αποπληρωμής επηρεάζουν την πρόταση που θα προκύψει.
Τι γίνεται με την πρώτη κατοικία
Το σημαντικότερο στοιχείο της διαδικασίας αφορά την προστασία του σπιτιού.Μετά την ολοκλήρωση και υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης, οι πιστωτές που δεσμεύονται από αυτή δεν μπορούν να προχωρήσουν σε αναγκαστική εκτέλεση κατά της κύριας κατοικίας όσο ο οφειλέτης τηρεί κανονικά τη ρύθμιση.Η σύμβαση αναδιάρθρωσης έχει πλέον και ισχύ εκτελεστού τίτλου.Η προστασία επομένως συνδέεται άμεσα με τη συνέπεια στην αποπληρωμή της συμφωνημένης ρύθμισης.
Τι ισχύει για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τις κατηγορίες ευάλωτων και επιλέξιμων οφειλετών.Στις περιπτώσεις που καλύπτονται από το νέο πλαίσιο, οι πιστωτές υποχρεούνται να υποβάλουν και την εναλλακτική πρόταση που προβλέπει διάσωση της κύριας κατοικίας και ρευστοποίηση των άλλων ακινήτων.Ο οφειλέτης δεν είναι υποχρεωμένος να την αποδεχθεί.Μπορεί να την απορρίψει και να εξετάσει την πρόταση που προκύπτει από τον Εξωδικαστικό χωρίς την επιλογή εκποίησης των άλλων ακινήτων.
Τα βήματα στην πλατφόρμα
Η νέα διαδικασία ξεκινά ηλεκτρονικά.Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό με τους κωδικούς TAXISnet και δηλώνει ότι επιθυμεί την εναλλακτική διαδικασία προστασίας της κύριας κατοικίας.
Η πλατφόρμα διαχωρίζει την κύρια κατοικία από τα υπόλοιπα ακίνητα και πραγματοποιεί τον σχετικό υπολογισμό.Στη συνέχεια παράγεται η πρόταση και ακολουθεί η διαδικασία αξιολόγησης και αποδοχής.
Πριν από οποιαδήποτε επιλογή ρευστοποίησης ακινήτου, πάντως, ο οφειλέτης πρέπει να εξετάζει προσεκτικά το συνολικό οικονομικό αποτέλεσμα της πρότασης.
Δεν σημαίνει αυτόματο κούρεμα 50%
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο για τους ενδιαφερόμενους.Το παράδειγμα των 300.000 ευρώ δείχνει πώς μπορεί να λειτουργήσει η νέα διαδικασία, όχι τι θα συμβεί σε κάθε αίτηση.Δεν υπάρχει εγγυημένο κούρεμα 50%.
Κάθε πρόταση εξαρτάται από τα πραγματικά δεδομένα του οφειλέτη και από τον υπολογισμό που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του μηχανισμού.Η ουσιαστική αλλαγή από σήμερα είναι ότι ένας οφειλέτης με περισσότερα ακίνητα αποκτά μια πρόσθετη επιλογή: να επιδιώξει τη διάσωση της κύριας κατοικίας, αποδεχόμενος ότι η υπόλοιπη ακίνητη περιουσία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ικανοποίηση των πιστωτών.