Άρθρο του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στον Guardian για τα Γλυπτά του Παρθενώνα μια μέρα μετά τις πληροφορίες από την Telegraph ότι οι συνομιλίες μεταξύ Ελλάδας και Βρετανικού Μουσείου για την επιστροφή τους κατέρρευσαν. «Τόσο οι Έλληνες όσο και οι Βρετανοί πολίτες πιστεύουν ότι τα γλυπτά πρέπει να επιστραφούν. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι πολιτική βούληση και θάρρος», σημειώνει σε άρθρο του στονο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Telegraph: Κατέρρευσαν οι διαπραγματεύσεις για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα
Στο άρθρο του ο πρωθυπουργός, παίρνει ως αφορμή την επιστροφή της Ταπισερί της Μπαγιέ στο Βρετανικό Μουσείο για να τονίσει την δαφορετικότητα της αντιμετώπσηςη της σε σχέση με τα Γλυπρά του Παρθενώνα.
«Για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 1.000 χρόνια, η ταπισερί του Μπαγιέ επιστρέφει στη Βρετανία. Η άφιξή της αποτελεί ένα σημαντικό πολιτιστικό γεγονός και μας υπενθυμίζει ότι, σε μια εποχή κοινωνικών δικτύων και πανταχού παρόντων οθονών, τα ιστορικά αντικείμενα εξακολουθούν να αιχμαλωτίζουν τη φαντασία του κοινού. Το Βρετανικό Μουσείο περιγράφει την ταπισερί ως ένα από τα “θαύματα του μεσαιωνικού κόσμου”. Ωστόσο, το μουσείο φιλοξενεί ήδη πολλά θαύματα, μεταξύ των οποίων και ένα που αναγνωρίζεται αμέσως: τα γλυπτά του Παρθενώνα, τα οποία αποσπάστηκαν και μεταφέρθηκαν παράνομα από την Αθήνα στη Βρετανία πριν από περισσότερους από δύο αιώνες από τον Λόρδο Έλγιν» αναφέρει ο πρωθυπουργός.
Σημειώνει ότι:
«Υπάρχουν εντυπωσιακές ομοιότητες μεταξύ των δύο έργων. Και τα δύο σχεδιάστηκαν ως αυτόνομα έργα, με σκοπό να τα βλέπει και να τα κατανοεί κανείς ως σύνολο. Στην περίπτωση των γλυπτών του Παρθενώνα, αυτή η σχέση είναι επίσης αρχιτεκτονική: δημιουργήθηκαν ως αναπόσπαστα στοιχεία του ίδιου του μνημείου. Κανείς δεν θα σκεφτόταν σοβαρά να κόψει στα δύο ό,τι έχει απομείνει από την ταπισερί και να εκθέσει το μισό στο Λονδίνο και το άλλο μισό στο Μπαγιέ, ισχυριζόμενος ότι αυτός είναι ένας επαρκής τρόπος για να το κατανοήσει κανείς. Ωστόσο, αυτό ακριβώς συνέβη με τα γλυπτά του Παρθενώνα. Ένα ενιαίο αριστούργημα χωρίστηκε, και τα σωζόμενα τμήματά του βρίσκονται πλέον κυρίως στο Λονδίνο και στην Αθήνα.
Τα γλυπτά αφηγούνται μια ιστορία μοναδικής ιστορικής σημασίας. Όχι μόνο για θεούς και ήρωες, αλλά και για την καθημερινή αστική ζωή στην αρχαία Αθήνα. Έδωσαν μια οπτική έκφραση σε πέτρα στη θρησκευτική, αστική και πολιτική ταυτότητα της Αθήνας του 5ου αιώνα. Η ζωφόρος του Παρθενώνα, ειδικότερα, παραμένει μία από τις πιο συναρπαστικές αναπαραστάσεις στον κόσμο της συλλογικής ζωής της πόλης από την οποία αναδύθηκε η δημοκρατία. Αποτελεί έναν ισχυρό ύμνο στην αθηναϊκή δημοκρατία.
Σε αντίθεση με τα γλυπτά, η ταπισερί του Μπαγιέ σώζεται ως ένα ενιαίο έργο, μήκους σχεδόν 70 μέτρων. Και αυτή αφηγείται μια ιστορία, από τα γεγονότα που προηγήθηκαν της Νορμανδικής κατάκτησης έως τη μάχη του Χέιστινγκς και τον θάνατο του Χάρολντ. Το θαυμαστό της δεν έγκειται μόνο στις μεμονωμένες σκηνές, αλλά στον τρόπο με τον οποίο βιώνονται συνολικά ως ένα ενιαίο σύνολο», αναφέρει ο Κυριακός Μητσοτάκης.
Δεν οδηγεί στην εκκένωση των μουσείων
«Το επιχείρημα υπέρ της επανένωσης δεν αποτελεί δικαιολογία για την εκκένωση των μουσείων του κόσμου. Ο Παρθενώνας αποτελεί μια συγκεκριμένη και εξαιρετική περίπτωση. Το ζήτημα δεν αφορά απλώς την κατοχή ή τον νόμιμο τίτλο ιδιοκτησίας. Αφορά την αποκατάσταση της φυσικής, αισθητικής και εννοιολογικής ακεραιότητας ενός διαμελισμένου μνημείου εξαιρετικής παγκόσμιας αξίας», αναφέρει στο άρθρο του ο πρωθυπουργός.
«Τα σωζόμενα γλυπτά πρέπει να προβάλλονται συνολικά, ταυτόχρονα, σε οπτική επαφή με το μνημείο για το οποίο δημιουργήθηκαν. Το Μουσείο της Ακρόπολης σχεδιάστηκε ειδικά για να το καταστήσει αυτό δυνατό», τονίζει.
Και προσθέτει:
«Η Ελλάδα δεν μπορεί να αποδεχτεί καμία ρύθμιση που θα την υποχρέωνε να αναγνωρίσει την κυριότητα του Βρετανικού Μουσείου επί των γλυπτών, ούτε ένα σχέδιο που θα σήμαινε ότι “δανειζόμαστε” τμήματα του δικού μας μνημείου. Και το βρετανικό κοινό τάσσεται όλο και περισσότερο στο πλευρό της Ελλάδας. Μια εθνικά αντιπροσωπευτική δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε πέρυσι έδειξε ότι η πλειοψηφία υποστηρίζει την επιστροφή των γλυπτών στην Ελλάδα. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι το 72% συμφώνησε ότι τα γλυπτά κατανοούνται καλύτερα ως μέρος ενός ενιαίου συνόλου με τον Παρθενώνα.
Εδώ και δεκαετίες, η Ελλάδα βρίσκεται σε διάλογο με τη Βρετανία για την επίτευξη αυτού του στόχου. Τα τελευταία χρόνια, η κυβέρνησή μου έχει πραγματοποιήσει λεπτομερείς συζητήσεις με τη διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να επιτευχθεί η επανένωση. Ως εκ τούτου, με εξέπληξε η πρόσφατη πρόταση του Μουσείου ότι το δάνειο της ταπισερί του Μπαγιέ θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για μια συμφωνία σχετικά με τα γλυπτά του Παρθενώνα. Δεν πιστεύω ότι ισχύει κάτι τέτοιο.
Η Γαλλία έχει δανείσει το έργο τέχνης ως αδιαίρετο σύνολο, και το έργο αυτό θα επιστρέψει στη Γαλλία ως αδιαίρετο σύνολο. Ο Παρθενώνας παρουσιάζει την αντίστροφη κατάσταση: αναπόσπαστα τμήματα του μνημείου αφαιρέθηκαν βίαια και διασκορπίστηκαν. Στόχος μας είναι η μόνιμη επανένωσή τους. Η Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO για την Επιστροφή Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης έχει επανειλημμένα καλέσει το Ηνωμένο Βασίλειο να συνεργαστεί με την Ελλάδα σε αυτό το θέμα μέσα από διάλογο καλής πίστης.
Η επανένωση θα μπορούσε να αποτελέσει το θεμέλιο μιας ευρείας και διαρκούς πολιτιστικής συνεργασίας μεταξύ των χωρών μας, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για εκθέσεις, έρευνα, συντήρηση και ανταλλαγές μεταξύ ελληνικών και βρετανικών μουσείων. Μαζί θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε ένα νέο μοντέλο πολιτιστικής συνεργασίας μεταξύ δύο δημοκρατικών εθνών και συμμάχων με βαθιά κοινές αξίες και ιδανικά. Αυτό είναι το κέρδος.
Το 2023, πριν αναλάβει πρωθυπουργός, ο Άντι Μπέρναμ ζήτησε να επιστραφούν τα γλυπτά «χωρίς όρους», προσθέτοντας: “Ας αξιοποιήσουμε τον πολιτισμό για να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο βλέπει ο κόσμος τη Βρετανία”. Δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο. Σε μια εποχή που οι δημοκρατικές αρχές αμφισβητούνται σε όλο τον κόσμο, η αποκατάσταση της ενότητας ενός μνημείου που συνδέεται τόσο στενά με την ίδια την ανάδυση της δημοκρατίας θα έστελνε ένα ισχυρό μήνυμα. Η Ελλάδα παραμένει έτοιμη. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι η πολιτική βούληση και το θάρρος να γίνει το αποφασιστικό βήμα, να επανενωθούν τα γλυπτά και να μετατραπεί μια ιστορική διαμάχη σε μια μοναδική πράξη πολιτιστικής φιλίας».
Διαβάστε περισσότερα