του Κωνσταντίνου Στ. Δεριζιώτη
Η τραγωδία στην Πλάκα, με τους έξι ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους μετά την ισχυρή έκρηξη και την κατάρρευση του κτηρίου στην οδό Λυσικράτους, φέρνει με τον πιο σκληρό και δραματικό τρόπο στο προσκήνιο ένα θέμα για το οποίο έχουμε γράψει πολλές φορές: την ασφάλεια των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης και, κυρίως, το κατά πόσο το σημερινό πλαίσιο αρκεί πραγματικά για να προστατεύσει ανθρώπινες ζωές, αλλά και να διαφυλάξει την εικόνα ενός προορισμού. Τέσσερις από τους έξι νεκρούς ήταν Αμερικανοί τουρίστες που διέμεναν σε διαμέρισμα βραχυχρόνιας μίσθωσης στον πρώτο όροφο του κτηρίου. Τα ακριβή αίτια της έκρηξης εξακολουθούν να διερευνώνται και, επομένως, κανείς δεν πρέπει να προδικάζει το πόρισμα των αρμόδιων αρχών.#money-grid-35365{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li.last{margin-right:0;}#money-grid-35365>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-35365>li{width:100%;}}
Όμως άλλο είναι η διερεύνηση των αιτίων της συγκεκριμένης τραγωδίας και άλλο το μεγάλο ζήτημα που αυτή αναδεικνύει.
Εδώ και χρόνια έχω θέσει επανειλημμένα ένα πολύ απλό ερώτημα: τι θα συμβεί αν σε μια πολυκατοικία στο κέντρο της Αθήνας, στην οποία τα περισσότερα ή ακόμη και όλα τα διαμερίσματα λειτουργούν ως Airbnb ή άλλα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, κάποιος επισκέπτης αφήσει κατά λάθος αναμμένη μια κουζίνα; Τι θα συμβεί αν εκδηλωθεί φωτιά τα ξημερώματα, αν παρουσιαστεί μια σοβαρή ηλεκτρολογική βλάβη ή αν υπάρξει διαρροή αερίου;
Δεν το λέω για να συνδέσω αυθαίρετα ένα τέτοιο ενδεχόμενο με την έκρηξη στην Πλάκα. Τα αίτια εκεί θα τα αποδείξει η έρευνα.
Το λέω γιατί αυτή ακριβώς είναι η ουσία της πρόληψης: να εξετάζεις τι μπορεί να πάει στραβά πριν συμβεί η καταστροφή και όχι την επόμενη ημέρα.
Ποιος είναι υπεύθυνος όταν κάτι συμβεί;
Σε ένα οργανωμένο ξενοδοχείο υπάρχει προσωπικό. Υπάρχει κάποιος στη ρεσεψιόν, υπάρχει υπεύθυνος λειτουργίας, υπάρχουν διαδικασίες, υπάρχουν συστήματα πυρασφάλειας, προβλέψεις εκκένωσης και συγκεκριμένες υποχρεώσεις που αφορούν τη λειτουργία μιας τουριστικής επιχείρησης.
Σε ένα διαμέρισμα βραχυχρόνιας μίσθωσης ποιος βρίσκεται εκεί;
Ποιος γνωρίζει πόσοι άνθρωποι κοιμούνται μέσα στο κτήριο; Ποιος θα αντιληφθεί πρώτος μια φωτιά; Ποιος θα ειδοποιήσει τους επισκέπτες των διπλανών διαμερισμάτων; Ποιος γνωρίζει αν ο άνθρωπος που μόλις έφθασε από την άλλη άκρη του κόσμου ξέρει πού βρίσκεται η έξοδος κινδύνου ή τι πρέπει να κάνει σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης;
Και το ζήτημα γίνεται ακόμη σοβαρότερο όταν δεν μιλάμε πλέον για ένα μεμονωμένο διαμέρισμα αλλά για ολόκληρα κτήρια ή πολυκατοικίες που στην πράξη λειτουργούν ως τουριστικά καταλύματα, χωρίς όμως να λειτουργούν με τις απαιτήσεις και τον μηχανισμό ενός ξενοδοχείου.
Αυτό είναι το μεγάλο κενό που πρέπει κάποια στιγμή να συζητήσουμε χωρίς ιδεοληψίες και χωρίς να βαφτίζουμε κάθε συζήτηση για κανόνες ως «πόλεμο στις βραχυχρόνιες μισθώσεις».
Οι νέες προδιαγραφές είναι το ελάχιστο, όχι η λύση
Θα μου πει κάποιος ότι πλέον υπάρχουν προδιαγραφές.
Πράγματι, από την 1η Οκτωβρίου 2025 τα ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης πρέπει, μεταξύ άλλων, να είναι χώροι κύριας χρήσης, να διαθέτουν ασφάλιση αστικής ευθύνης, υπεύθυνη δήλωση ηλεκτρολόγου εγκαταστάτη, ρελέ διαρροής ή αντιηλεκτροπληξιακό, πυροσβεστήρες, ανιχνευτές καπνού, φωτιστικά ασφαλείας και σήμανση διαφυγής. Προβλέπονται επίσης πιστοποιητικό μυοκτονίας και απεντόμωσης, φαρμακείο πρώτων βοηθειών και κατάλογος τηλεφώνων έκτακτης ανάγκης.
Είναι ένα βήμα.
Αλλά ας μην κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας: αυτά είναι το απολύτως ελάχιστο.
Ένας πυροσβεστήρας, ένας ανιχνευτής καπνού, ένα ρελέ ασφαλείας και μια πινακίδα εξόδου ασφαλώς είναι καλύτερα από το τίποτα. Δεν συνιστούν όμως ολοκληρωμένο σύστημα ασφάλειας ενός καταλύματος που υποδέχεται συνεχώς αγνώστους, ανθρώπους οι οποίοι δεν γνωρίζουν ούτε το κτήριο ούτε τη γειτονιά ούτε ενδεχομένως καν τη γλώσσα.
Άλλωστε ακόμη και η σχετική υπουργική απόφαση δείχνει ακριβώς πόσο βασικού επιπέδου είναι οι προβλέψεις: για την πυροπροστασία προβλέπεται, μεταξύ άλλων, ένας φορητός πυροσβεστήρας ανά 100 τετραγωνικά μέτρα, αυτόνομοι ανιχνευτές καπνού και φωτισμός και σήμανση στις εξόδους.
Αυτά δεν είναι «υψηλές λειτουργικές προδιαγραφές». Είναι μια στοιχειώδης βάση.
Και ασφαλώς δεν απαντούν στο κρίσιμο ερώτημα: τι συμβαίνει όταν ένα ολόκληρο κτήριο μετατρέπεται ουσιαστικά σε τουριστική μονάδα;
Άλλο ένα διαμέρισμα, άλλο ένα ολόκληρο κτήριο
Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο ένα διαμέρισμα που ενοικιάζεται περιστασιακά και μια πολυκατοικία στην οποία δεκάδες επισκέπτες αλλάζουν κάθε λίγες ημέρες.
Όταν σε ένα κτήριο λειτουργούν δέκα, είκοσι ή τριάντα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, αυτό δεν είναι πλέον μια συνηθισμένη πολυκατοικία. Είναι, στην πράξη, μια μορφή οργανωμένης τουριστικής εγκατάστασης.
Και τότε η συζήτηση πρέπει να πάει πολύ παραπέρα.
Χρειάζεται συνολική μελέτη πυρασφάλειας του κτηρίου; Χρειάζονται συγκεκριμένες απαιτήσεις για τις οδεύσεις διαφυγής; Χρειάζονται κεντρικά συστήματα ανίχνευσης; Χρειάζεται σαφές σχέδιο εκκένωσης; Χρειάζεται ένας υπεύθυνος που να μπορεί να βρίσκεται άμεσα στο σημείο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης;
Αυτές είναι ερωτήσεις που δεν μπορούν πλέον να αποφεύγονται.
Δεν είναι πόλεμος στα Airbnb
Και κάτι ακόμη, για να είμαστε ξεκάθαροι.
Η συζήτηση αυτή δεν έχει καμία σχέση με το εάν κάποιος είναι υπέρ ή κατά της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Η βραχυχρόνια μίσθωση αποτελεί πλέον ένα μεγάλο και καθιερωμένο τμήμα της παγκόσμιας ταξιδιωτικής αγοράς. Προσφέρει επιλογές στους ταξιδιώτες, έχει δημιουργήσει εισόδημα για χιλιάδες ιδιοκτήτες και αποτελεί μέρος της τουριστικής οικονομίας.
Ακριβώς γι’ αυτό όμως πρέπει να αντιμετωπιστεί πλέον ως ώριμη οικονομική δραστηριότητα.
Δεν μπορεί από τη μία να μιλάμε για εκατομμύρια διανυκτερεύσεις, τεράστιους τζίρους και ολόκληρα κτήρια που λειτουργούν αποκλειστικά με βραχυχρόνιες μισθώσεις και από την άλλη, όταν φτάνουμε στο ζήτημα της ασφάλειας, να συμπεριφερόμαστε σαν να μιλάμε απλώς για κάποιον που νοικιάζει περιστασιακά το εξοχικό του.
Οι δύο πραγματικότητες δεν συμβιβάζονται.
Υπάρχει και η εικόνα του προορισμού
Υπάρχει όμως και μία ακόμη διάσταση την οποία δεν πρέπει να υποτιμούμε.
Η ασφάλεια των επισκεπτών δεν είναι μόνο ζήτημα ανθρώπινης ζωής — που φυσικά προηγείται όλων. Είναι και ζήτημα αξιοπιστίας του ίδιου του προορισμού.
Τέσσερις Αμερικανοί τουρίστες έχασαν τη ζωή τους στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας ενώ διέμεναν σε κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Μια τέτοια είδηση ταξιδεύει παντού. Και μαζί της ταξιδεύει και το όνομα της Αθήνας.
Ο ελληνικός τουρισμός έχει επενδύσει τεράστια ποσά και προσπάθεια για να οικοδομήσει την εικόνα ενός σύγχρονου, ποιοτικού και ασφαλούς προορισμού. Αυτή η εικόνα δεν αφορά μόνο τα ξενοδοχεία. Αφορά κάθε κατάλυμα που φιλοξενεί επισκέπτες στη χώρα.
Ο τουρίστας δεν γνωρίζει ούτε ενδιαφέρεται για τις λεπτές διαφορές της ελληνικής νομοθεσίας. Δεν θα αναρωτηθεί αν το κατάλυμα στο οποίο συνέβη ένα περιστατικό είχε ΕΣΛ, ΑΜΑ ή οποιοδήποτε άλλο διοικητικό χαρακτηριστικό.
Θα θυμάται ότι συνέβη στην Αθήνα.
Και αυτό πρέπει να μας απασχολεί όλους.
Η ασφάλεια δεν μπορεί να είναι θέμα τύχης
Η τραγωδία της Πλάκας πρέπει, πάνω απ’ όλα, να αντιμετωπιστεί με σεβασμό στους ανθρώπους που χάθηκαν και στις οικογένειές τους.
Αλλά μια οργανωμένη πολιτεία έχει και μια δεύτερη υποχρέωση: να εξετάσει τι μπορεί να διδαχθεί από κάθε μεγάλη τραγωδία.
Δεν γνωρίζουμε ακόμη ποια ακριβώς αλληλουχία γεγονότων οδήγησε στην έκρηξη και την κατάρρευση. Αυτό θα το αποδείξει η έρευνα. Γνωρίζουμε όμως κάτι άλλο: η τεράστια ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης έχει δημιουργήσει μια καινούργια πραγματικότητα, την οποία η νομοθεσία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με όρους προηγούμενης εποχής.
Οι προδιαγραφές που θεσπίστηκαν ήταν αναγκαίες, αλλά είναι μόνο η αρχή.
Χρειάζεται πραγματική αξιολόγηση κινδύνου, διαφοροποίηση μεταξύ ενός μεμονωμένου διαμερίσματος και ενός κτηρίου που λειτουργεί ουσιαστικά ως κατάλυμα, ουσιαστικοί και όχι μόνο τυπικοί έλεγχοι και, κυρίως, ένα πλαίσιο που να αντιμετωπίζει την ασφάλεια με την ίδια σοβαρότητα ανεξαρτήτως του αν ο επισκέπτης κοιμάται σε ξενοδοχείο ή σε Airbnb.
Γιατί στο τέλος της ημέρας ο άνθρωπος που επισκέπτεται την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τη Σαντορίνη ή οποιονδήποτε ελληνικό προορισμό πρέπει να μπορεί να θεωρεί ένα πράγμα αυτονόητο: ότι το κατάλυμα στο οποίο κοιμάται είναι ασφαλές.
Και αυτό δεν μπορεί να επαφίεται ούτε στην καλή πρόθεση του ιδιοκτήτη ούτε στην τύχη.
#money-grid-34887{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li.last{margin-right:0;}#money-grid-34887>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-34887>li{width:100%;}}The post Η τραγωδία στην Πλάκα και η ασφάλεια των βραχυχρόνιων μισθώσεων appeared first on ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ money-tourism.gr.
Διαβάστε περισσότερα
Money-tourism.gr