Συνοικία των Θεών η Πλάκα, αλλά το τραγικό συμβάν της περασμένης Παρασκευής έδειξε πως κι εδώ η επιβίωση επαφίεται στη θεϊκή παρέμβαση. Μέσα στην τουριστική έκρηξη των τελευταίων χρόνων, η μετατροπή εκατοντάδων κατοικιών σε airbnb κατάργησε στην πράξη τους περιορισμούς για νέα ξενοδοχεία που ίσχυαν από το 1982. Αντί όμως αυτό να συνδυαστεί με ένα σύστημα ελέγχου των κατασκευών και των κρίσιμων δικτύων, όπως εκείνο του φυσικού αερίου, οι έλεγχοι παρέμειναν ανύπαρκτοι επιτρέποντας την εκμετάλλευση κατασκευών με μειωμένες αντοχές και αφήνοντας τα πάντα στο έλεος της «ατομικής ευθύνης».
Με τις έρευνες γύρω από τα αίτια της φονικής έκρηξης στην οδό Λυσικράτους να βρίσκονται σε εξέλιξη, αυξάνονται ολοένα οι ενδείξεις ότι η έκρηξη μπορεί να ξεκίνησε από τον δεύτερο όροφο της κατεστραμμένης οικίας όπου έμενε το ζευγάρι των ηλικιωμένων, πάνω από τον πρώτο όροφο που λειτουργούσε με βραχυχρόνια μίσθωση (airbnb).
Πυροσβεστική και ΕΜΑΚ σε ολονύχτια επιχείρηση | ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΙΤΣΑΡΑΣ
Ό,τι απέμεινε από το διώροφο (EUROKINISSI)
Σωστικά συνεργεία ψάχνουν στα συντρίμμια (AP Photo/Yorgos Karahalis)
Ασυντήρητος καυστήρας επί 6 χρόνια
Μιλώντας στην «Εφ.Συν.» ο Γιώργος Καλύβας, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Τεχνικών Εγκαταστάσεων Καύσης (ΠΟΕΤΕΚ), αποκάλυψε ότι βάσει των στοιχείων που εκείνος γνωρίζει, ο ταχυθερμοσίφωνας φυσικού αερίου που ήταν εγκατεστημένος στην κουζίνα του δευτέρου ορόφου, είχε συντηρηθεί τελευταία φορά το 2020, ενώ αυτές οι εγκαταστάσεις πρέπει να ελέγχονται μία φορά τον χρόνο. Δυστυχώς δεν υπάρχει κάποια επίσημη βάση δεδομένων όπου να καταγράφονται οι έλεγχοι που γίνονται ή δεν γίνονται, αλλά ο κ. Καλύβας στηρίζει την πληροφόρησή του σε συναδέλφους του που ασχολούνται με το έργο της συντήρησης:
«Εμαθα από συγκεκριμένο συνάδελφο ότι είχε πάει τελευταία φορά στο διαμέρισμα του δευτέρου ορόφου, πραγματοποίησε έλεγχο στον ταχυθερμοσίφωνα και υπέγραψε το απαραίτητο πιστοποιητικό πριν από 6 χρόνια». «Αποκλείεται όμως το ενδεχόμενο στα χρόνια που μεσολάβησαν να πήγε άλλος τεχνίτης για έλεγχο-συντήρηση ή για την προσθήκη άλλης εγκατάστασης;», ρωτήσαμε τον κ. Καλύβα, δεδομένου ότι υπάρχουν πληροφορίες πως στο διαμέρισμα λειτουργούσε και τζάκι φυσικού αερίου. «Τις τελευταίες ώρες μίλησα με πολλούς συναδέλφους, θεωρώ ότι αν είχε πάει κάποιος άλλος θα με είχε ενημερώσει σχετικά», απάντησε. Από την άλλη πλευρά, εάν κάποιος τεχνικός είχε όντως πάει πριν από έναν χρόνο, μπορεί να προτίμησε να αποφύγει τη συζήτηση φοβούμενος την ευθύνη και την έρευνα που θα ακολουθήσει…
Το ερώτημα εδώ είναι εάν υπάρχει τρόπος η Πυροσβεστική Υπηρεσία να εντοπίσει ποιοι τεχνίτες ασχολήθηκαν με την εγκατάσταση φυσικού αερίου στο μοιραίο κτίριο. Τεχνικοί καυστήρων με τους οποίους συζήτησε η «Εφ.Συν.» θεωρούν ότι κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά δύσκολο καθώς τα πιστοποιητικά που εκδίδονται ύστερα από κάθε συντήρηση δεν καταχωρίζονται σε κάποια επίσημη βάση δεδομένων για να είναι εφικτός εκ των υστέρων έλεγχος. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΟΕΤΕΚ, ο έλεγχος των καυστήρων είναι υποχρεωτικός κάθε χρόνο, όπως επίσης ο νόμος προβλέπει τον ανά 4 χρόνια έλεγχο και των σωληνώσεων σε κάθε διαμέρισμα για πιθανές διαρροές από Πιστοποιημένο Εγκαταστάτη.
Ομως, αυτή η υποχρεωτικότητα αποδεικνύεται εντελώς θεωρητική. «Κανείς δεν παρακολουθεί εάν όντως γίνονται αυτοί οι έλεγχοι», λέει ο κ. Καλύβας. Προσθέτει ότι έως πριν από 10 χρόνια υπήρχε ένα όργανο που λειτουργούσε στο πλαίσιο του άλλοτε ΠΕΡΠΑ (Πρόγραμμα Ελέγχου Ρύπανσης Περιβάλλοντος Αθήνας) στο υπουργείο Περιβάλλοντος. Προβλέπονταν, μάλιστα, και πρόστιμα στην περίπτωση που δεν γινόταν ο προβλεπόμενος έλεγχος. Τα τελευταία χρόνια, όμως, τέτοιοι προληπτικοί έλεγχοι γίνονταν μόνο στις μεγάλες εγκαταστάσεις (π.χ. νοσοκομείων) μέχρι που η έλλειψη προσωπικού στις υπηρεσίες οδήγησε στην πρακτική τους κατάργηση.
Το συμπέρασμα είναι ότι προληπτικός έλεγχος δεν υφίσταται και όλα εναπόκεινται στην ατομική ευθύνη του κάθε ιδιοκτήτη-ενοίκου για το αν θα ακολουθεί πιστά το πρόγραμμα ελέγχου των εγκαταστάσεων.
Οσο για το συγκεκριμένο περιστατικό, ο κ. Καλύβας επιμένει πως «το μέγεθος της έκρηξης είναι πραγματικά πρωτοφανές και δύσκολο να αποδοθεί σε μια διαρροή φυσικού αερίου». Ρωτούμε επίσης τον πρόεδρο της ΠΟΕΤΕΚ εάν μετά τη φονική έκρηξη στην Πλάκα, έχει αυξηθεί ο αριθμός των χρηστών φυσικού αερίου που τηλεφωνούν για έλεγχο και συντήρηση. «Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει κάτι τέτοιο, αντίθετα λόγω του φόβου για την άνοδο των τιμών, υπάρχουν πολλά κτίρια, ειδικά πολυκατοικίες, που δεν έχουν αποφασίσει εάν θα ανάψουν θέρμανση τον χειμώνα», απαντά. Αρα, οι κλήσεις για συντήρηση θα έρθουν όλες τελευταία στιγμή…
Σιγή από την εταιρεία φυσικού αερίου
Η «Εφ.Συν.» απευθύνθηκε και στην εταιρεία Enaon (ανήκει πλέον στην Italgas), που είναι αρμόδια για το δίκτυο διανομής του φυσικού αερίου, με ερωτήματα τόσο για τους ελέγχους που εκείνη πραγματοποιεί όσο και για τα σκαψίματα που έκαναν συνεργεία της στην Πλάκα μετά την έκρηξη της περασμένης Παρασκευής. Τα σκαψίματα αυτά έγιναν αντιληπτά από περιοίκους την ίδια ώρα που η Πυροσβεστική προσπαθούσε ακόμη να σβήσει την πυρκαγιά μετά την έκρηξη, αλλά και αργότερα που ξεκίνησε η αναζήτηση των αγνοουμένων. Πολλοί είπαν πως έμοιαζε σαν να έψαχναν σκάβοντας για κάποια πιθανή διαρροή, αλλά οι τεχνικοί δεν απαντούσαν στα ερωτήματα. «Καθώς η διερεύνηση του συμβάντος βρίσκεται σε εξέλιξη, δεν μπορούμε στο παρόν στάδιο να δώσουμε στοιχεία ή να σχολιάσουμε τα επιμέρους ερωτήματα», ήταν η απάντηση από πλευράς Enaon. Εκτός από τα σκαψίματα, ρωτούσαμε επίσης για τους τρόπους με τους οποίους η εταιρεία ελέγχει προληπτικά για διαρροές στο δικό της δίκτυο (αυτό που είναι πριν από τους μετρητές κατανάλωσης) και αν το δίκτυο στην περιοχή της Πλάκας έχει κάποιες ιδιαιτερότητες, με δεδομένο ότι η περιοχή τροφοδοτείται από την εποχή που λειτουργούσε το εργοστάσιο στο Γκάζι.
Χωρίς έλεγχο πάνω από 200 airbnb
Ενας από τους βασικούς παράγοντες που συνέβαλαν στην κοσμοπλημμύρα των τελευταίων χρόνων ήταν η ανεξέλεγκτη δημιουργία πολλών καταλυμάτων που λειτουργούν μέσω της πλατφόρμας airbnb. Στην περιοχή της Πλάκας έχουν μετρηθεί πάνω από 200 χώροι που μισθώνονται με αυτόν τον τρόπο, καταργώντας εμμέσως τις περιοριστικές διατάξεις που θεσπίστηκαν και επέτρεπαν μόνον όσα ξενοδοχεία υπήρχαν πριν από το 1982.
Η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) έχει καταθέσει προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας από το 2023 ζητώντας να απαγορευθεί η χρήση airbnb για ολόκληρα κτίρια, αλλά η απόφαση ακόμη εκκρεμεί. Δεν προσέφυγε, δηλαδή, κατά της βραχυχρόνιας μίσθωσης μεμονωμένων διαμερισμάτων αλλά ολόκληρων κτιρίων που μετατρέπονται, έτσι, σε ξενοδοχεία. «Το 2023 διαπιστώσαμε ότι υπήρχαν 16 τέτοια κτίρια που λειτουργούσαν ολόκληρα ως airbnb και ζητήσαμε από τον Δήμο Αθηναίων τη σφράγισή τους. Ο δήμος αρνήθηκε και εμείς προσφύγαμε κατά των αποφάσεών του», μας λέει εκ μέρους της ΕΛΛΕΤ ο καθηγητής Νομικής, Δ. Μέλισσας. Η δίκη στο Ε’ Τμήμα του ΣτΕ πέρασε από «σαράντα κύματα» και τελικά ζητήθηκε η άποψη του υπουργείου Τουρισμού. Σύμφωνα με τον κ. Μέλισσα, το υπουργείο Τουρισμού έχει αποφανθεί πως η συγκεκριμένη χρήση είναι απαγορευτική για την Πλάκα, οπότε τώρα αναμένονται οι τελικές αποφάσεις.
Χωρίς πυροσβεστικούς κρουνούς
Εκ μέρους της επιτροπής της ΕΛΛΕΤ που ασχολείται ειδικά με τα προβλήματα της Πλάκας, ο αρχιτέκτονας Γιώργος Ζαφειρίου μάς μιλά και για την έλλειψη πυροσβεστικών κρουνών σε μια περιοχή όπου η πρόσβαση είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τα πυροσβεστικά οχήματα. Το αίτημα για τη δημιουργία ενός πυκνότερου δικτύου πυροσβεστικών κρουνών εκκρεμεί από το 2010 όταν ξέσπασε φωτιά στο κτίριο του τότε ΣΔΟΕ στη λεωφόρο Αμαλίας, λέει ο κ. Ζαφειρίου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι την περασμένη Παρασκευή, τα πυροσβεστικά οχήματα έπαιρναν νερό από έναν κρουνό που βρίσκεται στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου. «Σήμερα, υπάρχουν κρουνοί με κατεστραμμένα καπάκια που πρέπει να αποκατασταθούν αλλά και να προστεθούν πολύ περισσότεροι», λέει ο αρχιτέκτονας.
Η τύχη του διπλανού διατηρητέου
Παρέμβαση του υπουργείου Πολιτισμού εκδηλώθηκε από τις πρώτες ώρες μετά την έκρηξη σχετικά με την τύχη του διπλανού ακινήτου (Λυσικράτους 17) που είναι διατηρητέο. Σύμφωνα με πληροφορίες, εκπρόσωποι του ΥΠΠΟ εμφανίστηκαν και δεν επέτρεψαν να καθαιρεθούν κάποια κομμάτια του κτιρίου που κρέμονταν επικίνδυνα. Η παρέμβαση δείχνει ότι για το συγκεκριμένο κτίριο, η διαδικασία αποκατάστασης θα είναι μακρά. Εφόσον δηλαδή κριθεί ετοιμόρροπο θα πρέπει είτε ο ιδιοκτήτης να αναλάβει αμέσως την αποκατάστασή του είτε να τοποθετηθούν προστατευτικές σκαλωσιές και μουσαμάδες. Το θέμα είναι ότι πίσω ακριβώς από το ακίνητο λειτουργεί τους χειμώνες γνωστό κέντρο διασκέδασης στο οποίο συναθροίζονται εκατοντάδες άνθρωποι…
Διαβάστε περισσότερα