Ο ωκεανός αλλάζει με ανησυχητικό ρυθμό, με άμεσες συνέπειες για τη θαλάσσια ζωή, τις ακτογραμμές και τις κοινότητες σε ολόκληρο τον κόσμο. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της δέκατης έκθεσης για την κατάσταση των ωκεανών, η οποία δημοσιεύεται σήμερα από την Υπηρεσία Παρακολούθησης του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του Copernicus, του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παρατήρηση της Γης. Η έκθεση αξιοποιεί δεδομένα από το 1960 και δείχνει ότι, λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας, η μέση στάθμη της θάλασσας αυξήθηκε κατά περίπου 4,2 χιλιοστά ετησίως από το 2012.
Στα βασικά ευρήματα της φετινής έκθεσης περιλαμβάνονται οι καταστροφικές μεταβολές στην Αρκτική. Η Αρκτική -μια περιοχή αυξανόμενης στρατηγικής σημασίας για την κλιματική ασφάλεια, την οικονομική ανθεκτικότητα και τη γεωπολιτική σταθερότητα- παρουσιάζει ορισμένες από τις πιο έντονες μεταβολές.
Η έκθεση επισημαίνει ότι η έκταση των θαλάσσιων πάγων μειώθηκε κατά περίπου 490.000 km² ανά δεκαετία μεταξύ 1979 και 2025. Η έκταση αυτή αντιστοιχεί σε μέγεθος σχεδόν ίσο με αυτό της Ισπανίας. Η απώλεια αυτή οδηγεί σε εντονότερους ανέμους και κύματα, με αποτέλεσμα περίπου το 60% των παράκτιων υποδομών της Αρκτικής να καθίσταται ευάλωτο στη διάβρωση και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Επίσης, καταγράφονται έντονες θερμοκρασίες στις περιφερειακές θάλασσες της Ευρώπης. Η Μεσόγειος και η Μαύρη Θάλασσα βίωσαν θαλάσσια κύματα καύσωνα που κατέρριψαν κάθε ρεκόρ, με θερμοκρασίες που ξεπέρασαν τα φυσιολογικά επίπεδα κατά περισσότερο από 4,6 βαθμούς Κελσίου το 2024.
Ειδικά στις παράκτιες και νησιωτικές χώρες, καταγράφεται αυξημένη ευπάθεια. Όσον αφορά τα Μικρά Νησιωτικά Αναπτυσσόμενα Κράτη, το 65% των συνολικών Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών τους έχει αντιμετωπίσει επιταχυνόμενη άνοδο της στάθμης της θάλασσας από το 1999, λόγω της θέρμανσης των ωκεανών.
Τεράστιες πιέσεις στους ωκεανούς
Μέσω του προγράμματος Copernicus και της Έκθεσης για την Κατάσταση των Ωκεανών (Ocean State Report), η ΕΕ παρέχει αξιόπιστα δεδομένα για την παρακολούθηση της υγείας των ωκεανών και τη στήριξη μέτρων που προστατεύουν τη βιοποικιλότητα, μειώνουν τη ρύπανση και ενισχύουν την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Η ετήσια έκθεση του Copernicus παρέχει κρίσιμα δεδομένα σχετικά με τον τρόπο που οι μεταβολές στους ωκεανούς επηρεάζουν τα οικοσυστήματα, την επισιτιστική ασφάλεια, τις οικονομίες, τις παράκτιες κοινότητες και τη ρύθμιση του παγκόσμιου κλίματος.
«Η έκθεση «Ocean State Report» αναδεικνύει τις τεράστιες πιέσεις που δέχονται οι ωκεανοί μας. Από τα πρωτοφανή θαλάσσια κύματα καύσωνα στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα έως την επιταχυνόμενη άνοδο της στάθμης της θάλασσας και τη δραματική απώλεια πάγων στην Αρκτική, τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η κλιματική αλλαγή μετασχηματίζει ήδη τα θαλάσσια οικοσυστήματα, τις παράκτιες κοινότητες και τα μέσα βιοπορισμού που εξαρτώνται από αυτά», σχολίασε ο Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών Κώστας Καδής.
«Για την Ευρώπη, αυτό αποτελεί κάλεσμα για ενίσχυση της δράσης μας με στόχο την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, τη στήριξη ανθεκτικών αλιευτικών δραστηριοτήτων και παράκτιων περιοχών, καθώς και την εμβάθυνση των γνώσεών μας για τον ωκεανό. Η διάσωση των ωκεανών μας ξεκινά με την ανάληψη δράσης απέναντι στα σαφή προειδοποιητικά σημάδια των ραγδαίων αλλαγών».
Διαβάστε περισσότερα