Η… «αμοιβαία κατάθεση κειμηλίων» Ελλάδας και Βουλγαρίας συνεχίζει να προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις, την ώρα που αύριο στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Βούλγαρου ομολόγου του Rumen Radev, θα υπογράφονται τα σχετικά πρωτόκολλα στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης.
Πληροφορίες της «Εφ.Συν.» θέλουν η ανταλλαγή των οστών του τσάρου Συμεών να μην έχει περάσει καν από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο στη βάση της λογικής ότι ο σκελετός… δεν είναι αρχαιολογικό εύρημα!!!
Στο μεταξύ, στις σφοδρές αντιδράσεις αρχαιολογικών κύκλων που συνεχίζονται προστέθηκε και η διαμαρτυρία της Μητρόπολης Δράμας απέναντι στη θέση της Ιεράς Συνόδου που προσπάθησε να ισορροπήσει. Με ένταση όμως διεξάγεται η σχετική συζήτηση αφενός στη Βουλγαρία και αφετέρου στη… Βόρεια Μακεδονία!
Την ώρα που αύριο θα επικυρώνεται το «Μνημόνιο Κατανόησης» (;) ανάμεσα στη Λίνα Μενδώνη και τον Βούλγαρο ομόλογό της Εβντιμ Μίλοσεβ, παρουσία του κ. Μητσοτάκη και του κ. Ράντεβ, πληθώρα ερωτημάτων έχουν μείνει αναπάντητα. Η απουσία έγκρισης της απόδοσης των -θεωρούμενων- οστών του Συμεών χωρίς απόφαση του ΚΑΣ κάνει αρχαιολόγους να αναρωτιούνται αν τα οστά του Βούλγαρου τσάρου δεν θεωρούνται αρχαιολογικό υλικό – αλήθεια, ισχύει αυτό και για τους «Δεσμώτες του Φαλήρου»;
Και βέβαια μόνο ως πολιτική παρέμβαση με την έγκριση του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά μπορεί να ερμηνευθεί η σκληρή θέση του Κώστα Τζαβάρα, υπουργού Πολιτισμού κατά τα έτη 2012 και 2013 (επί πρωθ. Σαμαρά), ο οποίος δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ότι «η συμφωνία είναι καταστροφική, ξεπούλησαν όλη την υπόθεση», συμπληρώνοντας ότι «δεν σεβάστηκαν ούτε τον αείμνηστο καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο, ο οποίος, με δική μου συνεννόηση, μας παρέδωσε τα οστά του Σαμουήλ με τον όρο να μην δοθούν στους Βούλγαρους παρά μόνο αν επέστρεφαν όλα τα κλεμμένα κειμήλια».
«Κλεμμένα»
Με μια αιχμηρή ανακοίνωσή της, η παράταξη «Συνεργασία Αρχαιολόγων» καυτηριάζει τη συμφωνία, λέγοντας ότι «το πανηγύρι που στήνεται […] αποτελεί εθνική ντροπή για τη χώρα» και ζητά επιστροφή των κειμηλίων «αφού ήταν κλεμμένα, χωρίς καμία ανταλλαγή. Εκεί που μας χρωστούσαν, μας πήραν και το βόδι».
Η παράταξη ψέγει το ΥΠΠΟ για «αγοραία αντίληψη για όσα αποτελούν πολιτιστικό και ιστορικό κεφάλαιο της χώρας». Και ζητά η ανταλλαγή «να κριθεί ως προς τη διαφάνεια και τη νομιμότητά της», αφού «δεν έφτασε καν στη Βουλή για ψήφιση, όταν συνιστά μία μείζονος σημασίας εκκρεμότητα για τη χώρα και την περιοχή της Μακεδονίας-Θράκης». Αναλόγως ψέγει και τη βουλγαρική θέαση της ιστορίας, διότι «το εθνικό βουλγαρικό παραμύθι, γύρω από τα φερόμενα ως “οστά του Σαμουήλ” (ενός εκ των σκελετών των Πρεσπών), έχει όλα τα χαρακτηριστικά της ιλαρότητας: απογόνους της έκπτωτης βουλγαρικής μοναρχίας, “λείψανα αγίων”, παρεμβάσεις εκκλησιαστικών παραγόντων, αναβίωση του Μεσαίωνα, παρασκήνιο, μυστικές συνεννοήσεις…».
Την ίδια στιγμή με συγκρατημένο «ενθουσιασμό» αλλά και με διαμαρτυρίες έγινε δεκτή η είδηση στους ελληνικούς εκκλησιαστικούς κύκλους που σήκωναν για δεκαετίες ψηλά το αίτημα για επιστροφή όλων των κλαπέντων κειμηλίων. Με ανακοίνωσή της η Ιερά Σύνοδος αφενός εκφράζει την ικανοποίησή της, αφετέρου «την ελπίδα και την ευχή» η συμφωνία «να είναι μόνον η καλή αρχή και να ακολουθηθεί από πρόσθετες συμφωνίες για την επιστροφή των λοιπών εκκλησιαστικών κειμηλίων, που είχαν κλαπεί ». Η Σύνοδος μάλιστα «εκφράζει την ευαρέσκειά της» στους Μητροπολίτες Σερρών και Νιγρίτης κ. Θεολόγο και Δράμας κ. Δωρόθεο «για τις άοκνες και επίμονες προσπάθειές τους για την επιστροφή του εθνικού θρησκευτικού και πολιτιστικού πλούτου μας». Εδώ το πράγμα αποκτά άλλο ενδιαφέρον, καθώς ο μεν κ. Θεολόγος εξέδωσε ανακοίνωση με ανάλογο περιεχόμενο, αφού «από σήμερα ξεκινά ακόμη πιο δυνατά ο κοινός αγώνας!» (:), ενώ, αντιθέτως, ο κ. Δωρόθεος με δημόσια επιστολή του προς την κ. Μενδώνη αναφέρει πως πληροφορήθηκε τα της συμφωνίας «χωρίς να έχω καμία ενημέρωση και χωρίς να μου έχει ζητηθεί να λάβω μέρος σε κάποια σχετική διαβούλευση».
Ο ίδιος καταλήγει επικριτικά: «Εκφράζω τις επιφυλάξεις μου για το συμφέρον που αποκομίζουμε εμείς, […] τη στιγμή κατά την οποία μόνο τα κλεμμένα από την Ιερά Μονή Εικοσιφοινίσσης ιερά κειμήλια είναι 800 και τα χειρόγραφα 430. Μου ειπώθηκε ότι η επιστροφή των 48 κειμηλίων της παραπάνω συμφωνίας είναι η πρώτη φάση μιας διαδικασίας επιστροφών συληθέντων κειμηλίων. Επιτρέψτε μου όμως να αμφιβάλω, γνωρίζοντας εξ εμπειρίας την από πολλών ετών αδιαλλαξία της άλλης πλευράς και την απροθυμία της για την επιστροφή των κειμηλίων και χειρογράφων. Πιστεύω ότι παραδίδοντας τα οστά, στο μέλλον θα έχουμε ισχνή διαπραγματευτική δυνατότητα έναντι των κειμηλίων που υπολείπονται»!!!
Διάλογος
Καυτός είναι ο διάλογος και στη Βουλγαρία, καθώς άλλοι επικροτούν και άλλοι εκφράζουν, για πολλούς και πολύ διαφορετικούς λόγους ο καθένας, τη διαφωνία τους. Σημειώνουμε ενδεικτικά ότι η εφημερίδα 24 Chasa λέει ότι τα κειμήλια που η Βουλγαρία επιστρέφει είναι «αρπαγμένα/λεηλατημένα από ελληνικά μοναστήρια το 1917» (το ελληνικό ΥΠΠΟ μιλά για… «μεταφορά στη Βουλγαρία». Με τη συζήτηση ξύπνησαν παλαιά βαλκανικά πάθη κι έτσι για κάποιους στη Βόρεια Μακεδονία «τα λείψανα του Σαμουήλ (άναψαν) νέα σπίθα μεταξύ Σόφιας και Σκοπίων». Και η γερμανική Deutsche Welle τιτλοφορεί άρθρο της «Η “Επιστροφή” του Σαμουήλ: Πολιτική επιτυχία ή ιστορικός κυνισμός;» και καταγράφει φόβους Βούλγαρων ιστορικών ότι μετά τη συμφωνία μπορεί η Βόρεια Μακεδονία και η Σερβία να αιτηθούν κειμήλια που αφαιρέθηκαν βιαίως από τις χώρες τους.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr