Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ρωσία ανταγωνίζονται για την ανάπτυξη πυρηνικών αντιδραστήρων στη Σελήνη, καθώς προετοιμάζονται για την περαιτέρω εξερεύνηση του διαστήματος στο μέλλον.
Οι χώρες αυτές εκτιμούν ότι η πυρηνική ενέργεια θα είναι καθοριστικής σημασίας για την κατασκευή μόνιμων σεληνιακών βάσεων, την εξερεύνηση πόρων και την υποστήριξη αποστολών σε βαθύτερα σημεία του διαστήματος.
Σύμφωνα με τους New York Times, η NASA ζήτησε τον Αύγουστο από εργολάβους να προετοιμάσουν έναν πυρηνικό αντιδραστήρα ικανό να αντέξει ένα διαστημικό ταξίδι και να λειτουργεί χωρίς συντήρηση κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης. Στόχος της υπηρεσίας είναι ο αντιδραστήρας να είναι έτοιμος για εκτόξευση έως τον Δεκέμβριο του 2030.
Παράλληλα, η Ρωσία σχεδιάζει να αναπτύξει έναν σεληνιακό αντιδραστήρα με την ονομασία «Selena» έως το 2036, στο πλαίσιο της μυστικής συνεργασίας της με την Κίνα. Το έργο αποσκοπεί στην παροχή ενέργειας σε σεληνιακούς σταθμούς υπό την ηγεσία της Κίνας.
Γιατί θέλουν πυρηνικούς αντιδραστήρες στη Σελήνη;
Μια μόνιμη βάση στη Σελήνη θα χρειαζόταν μια αξιόπιστη πηγή ηλεκτρικής ενέργειας. Τα ηλιακά πάνελ μπορούν να παρέχουν ενέργεια κατά τη διάρκεια της ημέρας, ωστόσο οι σεληνιακές νύχτες διαρκούν περισσότερο από δύο εβδομάδες (με βάση το ημερολόγιο της Γης), καθιστώντας δύσκολη την αποκλειστική εξάρτηση από την ηλιακή ενέργεια.
Οι πυρηνικοί αντιδραστήρες μπορούν να λειτουργούν χωρίς ηλιακό φως και ενδέχεται να παρέχουν ενέργεια για μεγάλα χρονικά διαστήματα με περιορισμένη ανθρώπινη παρέμβαση. Σε αρχικό στάδιο, οι ΗΠΑ και η Κίνα σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν ηλιακή ενέργεια και συστήματα ραδιοϊσοτόπων για τη διατήρηση της θερμοκρασίας του εξοπλισμού και τη φόρτιση των σεληνιακών οχημάτων. Ωστόσο, μια μεγαλύτερη βάση θα απαιτούσε περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια.
Σύμφωνα με την έκθεση, ο προτεινόμενος από τη NASA «Lunar Reactor 1» αναμένεται να παράγει 20 κιλοβάτ ηλεκτρικής ενέργειας και να λειτουργεί για πέντε χρόνια χωρίς παρέμβαση. Ο ρωσικός αντιδραστήρας «Selena» έχει σχεδιαστεί ώστε να παράγει έως και 10 κιλοβάτ και να λειτουργεί αυτόνομα για μία δεκαετία.
Ανησυχίες για την ασφάλεια
Παρά τα σχετικά σχέδια, οι επιστήμονες έχουν προειδοποιήσει ότι η βιασύνη για την κατασκευή αντιδραστήρων στη Σελήνη ενδέχεται να εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Αποτυχίες κατά την εκτόξευση πυραύλων θα μπορούσαν να προκαλέσουν ατυχήματα με εμπλοκή πυρηνικών αντιδραστήρων και ενδεχομένως να οδηγήσουν στη διασπορά ραδιενεργού υλικού. Οι ειδικοί επισημαίνουν επίσης ότι η εγκατάσταση και η συντήρηση ενός αντιδραστήρα στη Σελήνη θα αποτελούσε πρόκληση.
Σε αντίθεση με τους αντιδραστήρες στη Γη, οι σεληνιακοί αντιδραστήρες θα ήταν δύσκολο να θωρακιστούν με δομές περιορισμού (περιβλήματα ασφαλείας), και οι ειδικοί αναφέρουν ότι ίσως χρειαστεί να περιοριστεί η πρόσβαση στις γύρω περιοχές, ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι ακτινοβολίας για τους αστροναύτες και τον εξοπλισμό.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα των New York Times, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ρωσία σχεδιάζουν να στείλουν τους αντιδραστήρες τους στη Σελήνη σε ανενεργή κατάσταση, μειώνοντας έτσι ορισμένους κινδύνους κατά τη μεταφορά. Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι το ενδεχόμενο ατυχήματος δεν μπορεί να αποκλειστεί, ακόμη και με τη διενέργεια ελέγχων ασφαλείας.
Σε ποιον ανήκει η Σελήνη;
Η εν λόγω κούρσα έχει επίσης εγείρει ερωτήματα σχετικά με την πρόσβαση στη Σελήνη και τους πόρους της. Η Συνθήκη για το Απώτερο Διάστημα του 1967 ορίζει ότι καμία χώρα δεν μπορεί να διεκδικήσει τη Σελήνη ως έδαφός της. Εντούτοις, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το αν τα κράτη μπορούν να περιορίσουν την πρόσβαση σε περιοχές γύρω από τις σεληνιακές βάσεις τους και αν μπορούν να κατέχουν τους πόρους που εξορύσσουν από τη Σελήνη.
Η NASA επιτάχυνε τα σχέδιά της εν μέσω φόβων ότι ένας πυρηνικός αντιδραστήρας κατασκευασμένος από την Κίνα και τη Ρωσία θα μπορούσε να δημιουργήσει μια ζώνη περιορισμένης πρόσβασης στη Σελήνη, περιορίζοντας τα σημεία στα οποία θα μπορούσαν να κινηθούν Αμερικανοί αστροναύτες και ρομποτικά οχήματα.
Ειδικοί στο δίκαιο του διαστήματος έχουν αμφισβητήσει αν τέτοιες ζώνες – ακόμη και αν δημιουργούνταν για λόγους ασφαλείας – θα ήταν συμβατές με την αρχή της ελεύθερης πρόσβασης στο διάστημα, όπως αυτή κατοχυρώνεται στη Συνθήκη για το Απώτερο Διάστημα.
Οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία δεν έχουν ακόμη αποδείξει ότι οι προτεινόμενοι αντιδραστήρες τους μπορούν να εγκατασταθούν και να λειτουργήσουν στη Σελήνη. Τα χρονοδιαγράμματά τους ενδέχεται επίσης να μεταβληθούν καθώς αντιμετωπίζονται τεχνικές προκλήσεις και ζητήματα ασφαλείας.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr