Την Τρίτη 29/9/2026 ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε μια σύσκεψη στον Λευκό Οίκο με τους επικεφαλής των εταιρειών της ψηφιακής τεχνολογίας. Το αντικείμενο της σύσκεψης ήταν η συμφωνία μεταξύ των οικονομικώς ισχυρών του κόσμου με την πολιτική εξουσία για τον ηθικό και πολιτικό έλεγχο της ψηφιακής τεχνολογίας. Τα συμπεράσματα της σύσκεψης ορίζονται ως «τρύπα στο νερό» κατά τη θεωρητικο-πολιτική άποψή μου.
Από την ιστορική στιγμή (Moment) κατά την οποία η πολιτική εξουσία ως μηχανισμός ισχύος έχει πλήρως αποδυναμωθεί και από την άλλη το κεφάλαιο και η οικονομική εξουσία έχουν θεσμοθετηθεί ως «πρώτη αρχή» του ανθρώπινου κόσμου, οποιαδήποτε διοικητική πρωτοβουλία εντός των δημοκρατικών θεσμών του κράτους δικαίου όχι μόνον είναι αναποτελεσματική, αλλά πολύ περισσότερο μοιάζει με «στάχτη στα μάτια»!
Με άλλα λόγια υποστηρίζω ότι ως ανθρωπότητα δεν διαθέτουμε μηχανισμούς ελέγχου της ψηφιακής τεχνολογίας, η οποία ως «πράγμα» (με τη φιλοσοφική έννοια του όρου) έχει καταστεί το κατεξοχήν «πράγμα καθ’ εαυτό». Σύμφωνα με τη φιλοσοφική ερμηνευτική οποιοδήποτε «πράγμα» θεμελιώνεται ως «πράγμα καθ’ εαυτό» και δεν μπορεί να μετασχηματισθεί σε «πράγμα δι’ εαυτόν», δηλαδή να αποκτήσει χρηστικές ιδιότητες και λειτουργίες στον ανθρώπινο κόσμο, το ίδιο αυτό «πράγμα» αποκτά χαρακτηριστικά υπερδύναμης. Ανεξέλεγκτης οντότητας. Γίνεται η νέα θεότητα της εποχής μας.
Ας σημειωθεί όμως πως για τη νέα ψηφιακή τεχνολογία της εποχής μας αυτή έχει δύο όψεις: μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη (Τ.Ν.) να αποκτήσει (και έχει αποκτήσει) χρηστικές λειτουργίες σε επιμέρους κοινωνικά πεδία (π.χ. στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης), αλλά ταυτόχρονα επειδή θεμελιώνεται στο κεφάλαιο και το καπιταλιστικό κέρδος έχει η ίδια ορίσει το πραγματολογικό πλαίσιο της δράσης της.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως η «νέα θεότητα» της εποχής μας επινοήθηκε από τον άνθρωπο. Κατά το ιστορικό πρότυπο της επινόησης του θεού (χριστιανικού ή κοσμοθεωρητικού) ο άνθρωπος αισθάνθηκε την υπαρξιακή ανάγκη να δοκιμάσει τις πνευματικές δυνάμεις του για να διαμορφώσει συνθήκες «ευ ζην» (κατά τον Αριστοτέλη). Αλλά στους πνευματικούς και διανοητικούς υπολογισμούς του δεν έλαβε υπόψη του πως το νέο δημιούργημά του (η Τεχνητή Νοημοσύνη) μπορεί να τον οδηγήσει στην κόλαση! Στην πλήρη εξαφάνιση του ανθρώπου και ως φυσικού όντος αλλά και ως πνευματικής υπόστασης.
Αλλά για να επανέλθουμε στη «Συμφωνία του Λευκού Οίκου για την υπερνοημοσύνη», εκείνο που χρειάζεται να τονιστεί είναι ότι δεν πρόκειται για κανένα «δεσμευτικό έγγραφο» (είτε από ηθικής είτε από πολιτικής απόψεως). Πρόκειται για ένα ιμπρεσιονιστικό κείμενο στο οποίο καταγράφονται οι προσωπικές αγωνίες των οικονομικώς ισχυρών του πλανήτη μας, οι οποίοι πλουτίζουν από την ανάπτυξη της ψηφιακής τεχνολογίας. Ολοι εμείς ως πολιτικές οντότητες, δηλαδή κράτη, πολιτικές κοινωνίες, πολίτες και άτομα, βρισκόμαστε στο ιστορικό περιθώριο. Με τη συμφωνία αυτή στον Λευκό Οίκο ανοίγεται ένα τεράστιο θεωρητικο-πολιτικό κεφάλαιο προβληματισμού που αναφέρεται στις ιστορικές τύχες της ανθρωπότητας.
*Καθηγητής πολιτικής φιλοσοφίας
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr