Στο επίκεντρο του διαλόγου για το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας σχετικά με τα όρια της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εργασία βρίσκονται οι εργαζόμενοι στις ψηφιακές πλατφόρμες, που ζητούν συνάντηση με το υπουργείο Εργασίας πριν από την τελική διαμόρφωση.
Το πόρισμα της αρμόδιας Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής παραδόθηκε προχθές στη Νίκη Κεραμέως, καθώς σε δύο μήνες εκπνέει η προθεσμία για την ενσωμάτωση της σχετικής ευρωπαϊκής οδηγίας 2024/2831, αναφορικά με τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των εργαζομένων σε πλατφόρμες.
Οι άξονες
Δεκατέσσερα σωματεία στον κλάδο της διανομής, των ταχυμεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών κατέθεσαν αναλυτικά νομοθετικές προτάσεις για αλγοριθμική διαφάνεια, αντιμετώπιση των ενδιάμεσων υπεργολαβικών σχημάτων ανάμεσα στις εταιρείες και τους εργαζόμενους, τον ορθό χαρακτηρισμό της σχέσης εργασίας και τη διασφάλιση αξιοπρεπών όρων δουλειάς στην ψηφιακή οικονομία.
Το υπουργείο Εργασίας υποστηρίζει ότι το υπό επεξεργασία σχέδιο νόμου βάζει φρένο στην ανεξέλεγκτη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης και αυτοματοποιημένων συστημάτων, καθώς κρίσιμες αποφάσεις δεν αφήνονται αποκλειστικά σε αυτά, αλλά υπόκεινται σε ανθρώπινη εποπτεία, ενώ οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα εξήγησης και επανεξέτασης.
Το υπουργείο Εργασίας υποστηρίζει ότι το υπό επεξεργασία σχέδιο νόμου βάζει φρένο στην ανεξέλεγκτη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης και αυτοματοποιημένων συστημάτων
Σύμφωνα με το υπουργείο, το ν/σ προβλέπει ενημέρωση για τους αλγόριθμους και τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται, μέτρα προστασίας της υγείας και της ασφάλειάς τους από την αυτοματοποιημένη διαχείριση της εργασίας και την απαγόρευση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, όπως στοιχεία για την ψυχολογική τους κατάσταση, ιδιωτικές συνομιλίες ή δεδομένα υγείας.
Παράλληλα, σχεδιάζεται υποχρεωτική διαβούλευση πριν από την εισαγωγή τέτοιων συστημάτων και αξιολόγηση των αλγορίθμων με τη συμμετοχή των εκπροσώπων των εργαζομένων. Ομως, τα σωματεία απαιτούν ακόμη δικαίωμα πρόσβασης των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους σε παραμέτρους αποφάσεων και εντολών στο πλαίσιο ουσιαστικών μηχανισμών αλγοριθμικής διαφάνειας όλων των αυτοματοποιημένων συστημάτων. Διεκδικούν μεταξύ άλλων τα εξής:
Ως βασικές παράμετροι, που επηρεάζουν την εργασία και σχετίζονται με την αλγοριθμική διαχείριση, να οριστούν μεταβλητές που χρησιμοποιούνται για την κατανομή της εργασίας και τη διαμόρφωση των αποδοχών, την αξιολόγηση της απόδοσης και την αναστολή ή απενεργοποίηση λογαριασμού.
Υποχρέωση πλήρους ενημέρωσης για τον τρόπο υπολογισμού της αμοιβής κάθε παραγγελίας (βασική αμοιβή, χιλιομετρική αποζημίωση, προσαυξήσεις, λοιποί συντελεστές). Καθιέρωση ελάχιστης εγγυημένης ωριαίας αμοιβής για το σύνολο του χρόνου της ενεργής βάρδιας του διανομέα, από την έναρξη έως τη λήξη αυτής, ανεξάρτητα από το εάν κατά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα έχει ανατεθεί ή εκτελεί παραγγελία.
Απαγόρευση της επίκλησης εμπορικού απορρήτου ως λόγου άρνησης παροχής των αναγκαίων πληροφοριών σχετικά με τη λειτουργία των αλγοριθμικών συστημάτων.
Δεσμευτική προθεσμία για την παροχή των απαιτούμενων πληροφοριών, με πρόβλεψη κατάλληλων κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Ρητή προστασία των εργαζομένων από αντίποινα, δυσμενή μεταχείριση ή αποκλεισμό λόγω άσκησης των δικαιωμάτων τους ή προσφυγής στις αρμόδιες Αρχές.
Ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας με εξειδικευμένη μονάδα για τις ψηφιακές πλατφόρμες και την αλγοριθμική διαχείριση.
Ακόμα, στο υπόμνημά τους τα σωματεία εισηγούνται τη συγκρότηση μηχανισμών με στόχο να υπάρχει πλήρης ευθύνη σε ολόκληρη την αλυσίδα υπεργολαβίας, αυτεπάγγελτος εντοπισμό του πραγματικού εργοδότη και ίδιο επίπεδο προστασίας με τους άμεσα συμβαλλόμενους.
Σε αυτό το πλαίσιο προτείνουν την επιβολή αποτρεπτικών διοικητικών κυρώσεων τόσο στην πλατφόρμα όσο και στον εργολάβο, όταν η παρεμβολή ενδιάμεσου φορέα χρησιμοποιείται καταχρηστικά με σκοπό την αποφυγή ή τον κατακερματισμό των εργασιακών ευθυνών, όπως προβλέπει το άρθρο 24 της οδηγίας.
Σημειώνεται ότι πάγια διεκδίκηση του κλάδου αποτελεί η κατάργηση των εργολαβικών εταιρειών, με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις να εξηγούν ότι τουλάχιστον το εθνικό κανονιστικό πλαίσιο οφείλει προσωρινά να διασφαλίζει ότι η χρήση ενδιάμεσου φορέα δεν μπορεί να λειτουργεί ως μέσο αποφυγής, μετακύλισης ή περιορισμού των εργοδοτικών υποχρεώσεων.
Και θυμίζουν την απόφαση 25/2025 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου, που αναγνώρισε την εργοδοτική λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας παρά την ύπαρξη ενδιάμεσου σχήματος, αξιολογώντας τα πραγματικά στοιχεία οργάνωσης, ελέγχου και αλγοριθμικής διαχείρισης της εργασίας.
Να καταργηθεί
Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις ζητούν να αντικατασταθεί το τεκμήριο απουσίας εξαρτημένης εργασίας, που είχε εισαγάγει ο ν. 4808/2021 (άρθρο 69) για τις ψηφιακές πλατφόρμες, με ένα ευρύ, μαχητό τεκμήριο υπέρ της ύπαρξης σχέσης εξαρτημένης εργασίας, σε συνέχεια της προστατευτικής κατεύθυνσης που έχει αναγνωριστεί στην ελληνική εργατική νομοθεσία και κυρίως στη λογική του ν. 3846/2010 και σε πλήρη ευθυγράμμιση με το άρθρο 5 της οδηγίας.
«Το τεκμήριο θα πρέπει να ενεργοποιείται όταν η ψηφιακή πλατφόρμα ασκεί ουσιώδη εξουσία οργάνωσης, διεύθυνσης ή ελέγχου της παρεχόμενης εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της αλγοριθμικής διαχείρισης. Το βάρος ανατροπής του τεκμηρίου πρέπει να φέρει η ίδια η πλατφόρμα, η οποία διαθέτει πλήρη πρόσβαση στα σχετικά δεδομένα, στις παραμέτρους λειτουργίας των συστημάτων της και στους μηχανισμούς μέσω των οποίων οργανώνει και ελέγχει την εργασία», αναφέρουν.
Διαβάστε περισσότερα