Το ζήτημα έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις στη Γαλλία, έτσι που βαφτίστηκε από τα ΜΜΕ «Υπόθεση Τελισόν Ορελιέν». «Υπόθεση». Μια λέξη που υποδηλώνει ένα είδος εγκληματικής πράξης, μια αστυνομική έρευνα εν εξελίξει.
Ο Τελισόν Ορελιέν, 38 ετών, Αϊτινός μετανάστης στον Καναδά, θα μπορούσε να είναι το νέο next big thing της γαλλόφωνης λογοτεχνίας, μέχρι που κατηγορήθηκε ότι το μυθιστόρημά του «C’était ça ou mourir» («Ηταν ή αυτό ή ο θάνατος») είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης. Μέχρι τότε το βιβλίο του είχε πάρει το βραβείο του βιβλιοπωλείου FNAC και ήταν υποψήφιο –στα φαβορί μάλιστα– για Γκονκούρ.
Ενας λογαριασμός στο Χ ονόματι «Balance ton Claude» υπέβαλε αποσπάσματα του βιβλίου του Ορελιέν στο Pangram, ένα λογισμικό ελέγχου χρήσης τεχνητής νοημοσύνης. Εν τέλει, μάθαμε ότι πίσω από αυτόν τον λογαριασμό κρύβεται ένας συγγραφέας ονόματι Σαμουέλ Φιτουσί. Είναι γνωστός στους συντηρητικούς κύκλους, πολέμιος του «wokism», του «νεο-φεμινισμού», ένθερμος υποστηρικτής του Ισραήλ, ο οποίος ανησυχεί περισσότερο για την άνοδο της «Ακροαριστεράς» από αυτήν της Ακροδεξιάς.
Η γαλλική Ακροδεξιά που καταγγέλλει τους «πολιτισμικούς πολέμους», και την ίδια στιγμή τους κατασκευάζει, «έτρεξε» την είδηση στα σόσιαλ μίντια και από εκεί στον Τύπο και στην τηλεόραση. Η μεγάλη πλειονότητα των ΜΜΕ έβγαλε την απόφαση: Ο Ορελιέν είναι ένοχος για ένα έγκλημα που δεν υπάρχει και που δεν μπορεί να αποδειχθεί ότι διέπραξε.
Ο ίδιος αρνείται τα πάντα. Η Ακαδημία Γκονκούρ απέσυρε το βιβλίο από τις υποψηφιότητες, ενώ ο εκδοτικός του οίκος διέκοψε τις περιοδείες στη Γαλλία. Εν τω μεταξύ, το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων υπέβαλε σε έλεγχο διάφορα αποσπάσματα από το βιβλίο του σε άλλα λογισμικά ελέγχου, εξάγοντας διαφορετικά αποτελέσματα από αυτά του Φιτουσί. Επειτα, το καναδικό CBC ανέφερε ότι ο Ορελιέν όχι μόνο χρησιμοποίησε τεχνητή νοημοσύνη για να γράψει το μυθιστόρημά του, αλλά και ότι παλαιότερα άρθρα του είναι προϊόντα λογοκλοπής.
Και ας πούμε ότι όλα αυτά ισχύουν. Το καίριο ερώτημα δεν είναι αν αυτό που έκανε ήταν ηθικό ή όχι, αλλά κατά πόσο, αν ο Ορελιέν δεν ήταν ένας μαύρος από την Αϊτή, μετανάστης στον Καναδά, με ένα best-seller, θα είχε μπει κανείς στον κόπο να ερευνήσει αν το επιτυχημένο του βιβλίο για τη μετανάστευση είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.
Οι μαύροι στο στόχαστρο
Ο Τελισόν Ορελιέν αυτοεξορίστηκε στον Καναδά, αφήνοντας τα ΜΜΕ να συνεχίζουν να προωθούν το ψηφιακό λιντσάρισμα και τους αναγνώστες να κοιτάζουν αμήχανα τα εξώφυλλα του βιβλίου του που ακόμη φιγουράρουν στις βιτρίνες των βιβλιοπωλείων. Στην ίδια χώρα το 2010, το γεγονός ότι ο Μισέλ Ουελμπέκ είχε κατηγορηθεί πως πήρε αυτούσιο απόσπασμα από τη Wikipedia και το ενέταξε στο βιβλίο του «Ο χάρτης και η επικράτεια», δεν τον εμπόδισε να βραβευτεί με το Γκονκούρ την επόμενη χρονιά. Ο ίδιος παραδέχθηκε τότε ότι αντέγραψε αποσπάσματα από κείμενο της Wikipedia και τα χρησιμοποίησε για λογοτεχνικό σκοπό, όπως έκαναν άλλωστε ο Περέκ, ο Μπόρχες, ο Καλβίνο, συγγραφείς που έβλεπαν τη «λογοκλοπή» ως βασικό συστατικό της δημιουργίας.
Το ίδιο πάνω κάτω έκανε και το 1968 ο συγγραφέας από το Μάλι Γιάμπο Ουολογκούεμ με το βραβευμένο βιβλίο του «Le Devoir de violence». Ο ίδιος που ζούσε υπό τη ζάλη των εκθαμβωτικών φώτων του Παρισιού, μέχρι να κατηγορηθεί ότι είχε κλέψει αποσπάσματα από τον Γκράχαμ Γκριν και τον Αντρέ Σβαρτς-Μπαρτ, αποσύρθηκε από τη δημόσια σφαίρα και το βιβλίο του σταμάτησε να εκδίδεται στη Γαλλία μέχρι το 2018. Δύο αιώνες νωρίτερα, το 1845, ο μαύρος αγωνιστής Φρέντερικ Ντάγκλας είχε αντιμετωπίσει την ίδια αμφισβήτηση και καχυποψία από τους λευκούς πρώην «αφέντες» του, όταν εξέδωσε το βιβλίο «Η αφήγηση της ζωής του Φρέντερικ Ντάγκλας». Δυο αιώνες αργότερα, φέτος, ο Τζέισον Αρντεϊ, ο νεότερος μαύρος καθηγητής στην ιστορία του Κέμπριτζ, βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του στις 14 Αυγούστου έπειτα από ένα ανελέητο «ανθρωποκυνηγητό» στον βρετανικό Τύπο: είχε κατηγορηθεί από έναν ρατσιστή ακαδημαϊκό για λογοκλοπή, αλλά τα βρετανικά ΜΜΕ επικεντρώθηκαν, όχι στο σύνηθες φαινόμενο της λογοκλοπής στην ακαδημαϊκή κοινότητα, αλλά στο προφίλ του Αρντεϊ, στις σπουδές του, στις «πολιτικές διαφορετικότητας», στην «αξιοκρατία».
«Το Λευκό Μάτι»
Ποιος είναι ο λόγος πίσω από αυτή την εμμονή των λευκών εναντίον οποιασδήποτε επιτυχίας των μαύρων; Οπως επισημαίνει ο Στιούαρτ Χολ στο δοκίμιό του «Whites of their Eyes», οι μαύροι για τη λευκή/δυτική σκέψη θεωρούνται τεμπέληδες, πονηροί, ικανοί για τα χειρότερα εγκλήματα, ανάξιοι, πιστοί υπηρέτες που πρέπει να αφομοιώσουν τον «δυτικό» πολιτισμό. Οι μαύροι «ευνουχίζονται» από το λευκό μάτι, χάνουν κάθε ιδιότητα ελεύθερης βούλησης, σεξουαλικής ελευθερίας, δημιουργικότητας και, έτσι, οποιαδήποτε πρόοδος που μπορεί να σημειώνουν στο «λευκό υποσυνείδητο» προκαλεί φοβία για την απειλή δήθεν επαπειλούμενων προνομίων.
Η ηθική του συγγραφέα για το τι θεωρείται λογοκλοπή, οι φραγμοί στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, όλα αυτά πρέπει να διερευνηθούν και να συζητηθούν, αλλά προέχει η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η υπεράσπισή της με κάθε κόστος, στην καθημερινότητά μας, στα ΜΜΕ, στον χώρο εργασίας. Είναι ανάγκη να υπερασπιστούμε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια με κάθε κόστος.
Να πολεμήσουμε την ηθική απάθεια που μας μεταμορφώνει σε ηθικά τέρατα, όπως θα έλεγε και ο Τζέιμς Μπόλντουιν (που υπήρξε επίσης ένας αυτοεξόριστος μαύρος Αμερικανός στο Παρίσι). «Το ερώτημα πρέπει να βασίζεται στο θέμα της απάθειας και της άγνοιας, το οποίο είναι το τίμημα που πληρώνουμε για τον φυλετικό διαχωρισμό. Αυτό είναι ο φυλετικός διαχωρισμός. Δεν ξέρεις τι συμβαίνει στην άλλη πλευρά του τοίχου, επειδή δεν θες να ξέρεις».
Ο «λευκός κατακτητής» μέσα μας πρέπει με κάποιο τρόπο να πεθάνει, για να μπορέσει να καταπολεμηθεί ο δομικός ρατσισμός που σαν σαρανταποδαρούσα έχει τυλίξει με τα ποδάρια του τον δημόσιο λόγο και τον πολιτισμό.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr