Τρεις εβδομάδες απομένουν για να εκλεγεί ο νέος πρόεδρος της Βραζιλίας, αλλά μετά τον θρίαμβό του στον πρώτο γύρο της 4ης Οκτωβρίου, ο 45χρονος Φλάβιο Μπολσονάρο «ενσαρκώνοντας την αλλαγή και την ανανέωση», όπως υπόσχεται, μπαίνει στην κούρσα από πλεονεκτική θέση σε σχέση με τον 80χρονο πρόεδρο Λούλα ντα Σίλβα.
Δεν είναι μόνο ότι από το 1985, όταν έπεσε η δικτατορία, κανένας υποψήφιος που κέρδισε τον πρώτο γύρο δεν έχασε στον δεύτερο. Ο ακροδεξιός Φλάβιο επιπλέον προορίζεται να καρπωθεί μεγάλο μέρος των ψήφων που έλαβαν οι υποψήφιοι των υπόλοιπων μικρών δεξιών κομμάτων που αποκλείστηκαν. Ηδη δύο από αυτά (που έλαβαν 2,5%) ανακοίνωσαν ότι τον στηρίζουν.
«Παλιά πολιτική»
Ο Λούλα δεν έχει να λάβει στήριξη από κανέναν και η μόνη του ελπίδα είναι η κινητοποίηση κάποιων από τα 33,5 εκατομμύρια ψηφοφόρους που δεν συμμετείχαν σε αυτές τις εκλογές, ανεβάζοντας την αποχή στο 21,1%, ρεκόρ από το 1998. Ηδη την επομένη των εκλογών ανακοίνωσε πως θα επιχειρήσει να τους πείσει ότι η πολιτική τράπουλα δεν είναι σημαδεμένη και πως έχει νόημα να συμμετάσχουν και να επιλέξουν το μέλλον τους γιατί «δεν είναι όλοι ίδιοι».
Ακόμα κι αν ο Λούλα κατάφερνε να επικρατήσει στον δεύτερο γύρο, θα επρόκειτο για πύρρεια νίκη, αφού η σύνθεση του Κογκρέσου θα υπονόμευε μια υποτιθέμενη νέα προεδρία του (AP Photo/Andre Penner)
Αλλά είναι εξαιρετικά δύσκολο να κινητοποιήσει δυνητικούς πλην απαθείς ή αδιάφορους ψηφοφόρους που έχουν ήδη εγκαταλείψει την πολιτική και/ή απορρίψει τους πολιτικούς. Σπάνια σε δεύτερο γύρο παρατηρείται σημαντική αύξηση της συμμετοχής: το 2022 αυξήθηκε μόλις κατά 0,35 μονάδες.
Αλλωστε υπάρχει γενικευμένη η αίσθηση πως τα θέματα που θέτει το Ρ.Τ. ως προτεραιότητα για τη δημοκρατία, τους θεσμούς, την εθνική κυριαρχία, για τους δύο διαφορετικούς κόσμους που υπόσχονται οι υποψήφιοι, ακόμα και για τους δεσμούς του μπολσοναρισμού με παραστρατιωτικούς και μαφίες, παρότι καίρια, δεν ενδιαφέρουν τόσο αυτό το τμήμα των ψηφοφόρων που θεωρεί όλα αυτά ως μέρος μιας «παλιάς πολιτικής» που δεν καταπιάνεται με τις καθημερινές αγωνίες του κόσμου. Και ιδίως των νέων.
«Η προπαγάνδα μας επέμεινε σε ένα μήνυμα που απευθύνεται σε αυτούς που ήδη ήταν μαζί μας χωρίς να ανοίγει διάλογο με τους απογοητευμένους νέους. […] Πρέπει να βγούμε από αυτή τη φούσκα», έγραφε ο Βραζιλιάνος κοινωνιολόγος Εμίρ Σαντέρ, μιλώντας για ένα γερασμένο κόμμα και για ένα καταστροφικό βράδυ για τη βραζιλιάνικη Αριστερά.
«Αυτή η εκλογική αναμέτρηση είναι η χειρότερη για τα προοδευτικά και τα μετριοπαθή κεντρώα κόμματα από τα τέλη της δεκαετίας του 1980», συμφωνούσε από τις σελίδες της Guardian και ο πολιτικός αναλυτής Μιγκέλ Λάγκο. «Αν και θαύματα γίνονται και στην πολιτική, δεν προβλέπω να γίνει κάποιο, δεν θεωρώ ότι ο Φλάβιο μπορεί να χάσει τώρα τις εκλογές».
Η οικογένεια
Οποια κι αν είναι η έκβαση, ο μπολσοναρισμός κυριαρχεί ξανά στην πολιτική σκηνή και έχει επιστρέψει ισχυρότερος από ποτέ. Μπορεί ο πατριάρχης Ζαΐρ να βρίσκεται (προς το παρόν) σε κατ’ οίκον κράτηση μετά την καταδίκη του σε κάθειρξη 27 ετών για την απόπειρα πραξικοπήματος του 2023, αλλά η οικογένειά του κι ένα πλήθος ομοϊδεατών και πιστών ακολούθων τους κατέκλυσαν το Κογκρέσο (κάποιοι με ρεκόρ εκατομμυρίων ψήφων, όπως διάφοροι influencers γνωστοί και ως «ψηφιακοί πολεμιστές» του), διαμορφώνοντας νέους συσχετισμούς υπέρ της Ακροδεξιάς που θα καθορίσουν και το πολιτικό πρόσημο των αποφάσεων του σώματος.
Δεν είναι απλά ότι ο πρωτότοκος γιος του Φλάβιο –αυτός που έχει περισσότερες δικαστικές έρευνες εναντίον του– διέψευσε κάθε δημοσκόπηση και ήρθε πρώτος με 47%, κερδίζοντας 5 εκατ. περισσότερες ψήφους από όσες ο πατέρας του το 2022.
Η 44χρονη υπερσυντηρητική ευαγγελική Μισέλ Μπολσονάρο, τελευταία σύζυγος του πρώην προέδρου και «μητριά» του Φλάβιο, κέρδισε μια έδρα στη Γερουσία και μαζί της και ο 43χρονος δευτερότοκος γιος του Κάρλος. Ενώ ο 28χρονος βενιαμίν του, ο Ζαΐρ Ρενάν, μπήκε άνετα στη Βουλή όπως και ο 62χρονος αδελφός του πρώην λοχαγού, Ρενάτο.
Το Φιλελεύθερο Κόμμα του (P.L.) πέτυχε τη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική εκπροσώπηση κόμματος τα τελευταία 40 χρόνια. Είναι πρώτη δύναμη στη Βουλή με 121 βουλευτές (23,6% των 513 εδρών). Αλλά και στη Γερουσία όπου κατάκτησε 28 από τις 81 έδρες του σώματος και μαζί με άλλα δεξιά κόμματα ξεπερνούν τις 43, δηλαδή την απόλυτη πλειοψηφία για να μπορεί να προωθήσει μερικά από τα πιο ακανθώδη θέματα της ατζέντας του.
Η παλίρροια
Ακόμα κι αν ο Λούλα κατάφερνε να αντιστρέψει την τάση και να επικρατήσει στον δεύτερο γύρο, θα ήταν μια πύρρεια νίκη. Η νέα σύνθεση του Κογκρέσου θα μπορούσε να παραλύσει και να υπονομεύσει κάθε δυνατότητα διακυβέρνησης μιας νέας προεδρίας του.
Οπως έλεγε στο Al Jazeera ο καθηγητής Ιστορίας και Διεθνών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Λουιζιάνα Αντρέ Παλιαρίνι: «Αυτά τα αποτελέσματα καθιστούν σαφές ότι ο Λούλα ήταν το φράγμα που συγκρατούσε μια αντιδραστική επίθεση στη Βραζιλία.
»Αλλά εκατομμύρια Βραζιλιάνοι αυτή τη στιγμή προφανώς αισθάνονται ότι η Δεξιά αντικατοπτρίζει καλύτερα τις αξίες και το όραμά τους για το μέλλον. Δεν είναι καθόλου βέβαιο αν μπορεί να ανακόψει την παλίρροια αυτή τη φορά όπως έκανε το 2022. Είναι ακόμα πιο αβέβαιο αν κάποιος άλλος στο προοδευτικό στρατόπεδο μπορεί να αντισταθεί αποτελεσματικά το 2030».
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr