Το πρωτοφανές κύμα των πρόσφατων διαδηλώσεων στη Γαλλία δεν κατέδειξε μόνο την κραυγή αγωνίας από τους μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς για την κατάσταση της παιδείας στη χώρα. Ανέδειξε ταυτόχρονα τις αυξανόμενες οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζει το Παρίσι.
Οι διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε μια χρονική στιγμή που το χρέος δείχνει να ξεφεύγει στη Γαλλία, συμβάλλοντας στην υποχώρηση του ευρώ και προκαλώντας εύλογους φόβους για μετάδοση της κρίσης σε άλλες χώρες. Είναι χαρακτηριστικό ότι η διαφορά αποδόσεων μεταξύ γαλλικών και γερμανικών ομολόγων πλησιάζει το μεγαλύτερο εύρος της από την εποχή της κρίσης χρέους της ευρωζώνης το 2010.
Σύμφωνα με το CNN, οι οικονομικές πιέσεις που ήδη δέχεται το Παρίσι, θα γίνουν ακόμη πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν καθώς η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης προσπαθεί να περιορίσει ένα διογκούμενο δημοσιονομικό έλλειμμα.
Τα δυσοίωνα στοιχεία
Αυτή τη στιγμή, η οικονομική κατάσταση της Γαλλίας είναι επισφαλής. Σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία της χώρας, το δημόσιο χρέος ξεπέρασε τα 4 τρισεκατομμύρια δολάρια τον Ιούνιο, υπερβαίνοντας το μέγεθος της ίδιας της οικονομίας. Το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους έχει αυξηθεί κατά δισεκατομμύρια δολάρια σε σχέση με πέρυσι, καθώς οι αποδόσεις των ομολόγων σημειώνουν απότομη άνοδο.
Παράλληλα, αυξάνονται οι απαιτήσεις από τα δημόσια ταμεία: το κόστος των συντάξεων έχει ανέβει λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, ενώ η κυβέρνηση επιδιώκει να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες.
Οι διαδηλώσεις και οι περικοπές
Σε αυτή τη χρονική συγκυρία λοιπόν, οι μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ζητούν άμεσες λύσεις για τις ελλείψεις προσωπικού, τον «συνωστισμό» στις σχολικές αίθουσες και τις υποδομές των σχολείων που καταρρέουν.
Στο παρελθόν, οι προσπάθειες επίλυσης των οικονομικών προβλημάτων της Γαλλίας έχουν προκαλέσει κοινωνική αναταραχή. Οι προσπάθειες αύξησης του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης πυροδότησαν εκτεταμένες διαδηλώσεις το 2023.
Την περασμένη εβδομάδα, η γαλλική κυβέρνηση πρότεινε δραστικές περικοπές δαπανών και αυξήσεις φόρων με στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος. Ωστόσο, οι επενδυτές ομολόγων ανησυχούν ότι τα δημοσιονομικά μέτρα ενδέχεται να αποδυναμωθούν από τους βουλευτές εν όψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους, δήλωσε ο Andrew Kenningham, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ευρώπη στην εταιρεία συμβούλων Capital Economics.
Οι εκλογές θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην απομάκρυνση του Εμανουέλ Μακρόν από την προεδρία, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με τη δέσμευση της χώρας στη δημοσιονομική πειθαρχία. Αν και το ακροδεξιό κόμμα της Μαρίν Λεπέν πρότεινε πρόσφατα σημαντικές περικοπές δαπανών για τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών, το κόμμα της παραμένει επίσης προσηλωμένο σε δαπανηρές μειώσεις φόρων, σημείωσε ο Kenningham.
«Οι επενδυτές θα ανησυχούν επίσης για την ενίσχυση του δημοσιονομικού λαϊκισμού μετά τις εκλογές», έγραψε σε σημείωμά του την περασμένη εβδομάδα. «Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να αυξηθούν περαιτέρω τα περιθώρια απόδοσης (spreads), είτε πριν είτε μετά τις εκλογές του επόμενου έτους».
Η απότομη άνοδος στα ομόλογα
Οι ανησυχίες για μια πιθανή κρίση χρέους στη Γαλλία κορυφώθηκαν την περασμένη εβδομάδα, οδηγώντας σε μαζικές πωλήσεις γαλλικών ομολόγων και σε απότομη άνοδο των αποδόσεών τους. Το περιθώριο (spread) μεταξύ των αποδόσεων των γαλλικών και των γερμανικών ομολόγων διευρύνθηκε στο υψηλότερο επίπεδο από το 2012. Αυτή η διαφορά στις αποδόσεις σημαίνει ότι οι επενδυτές απαιτούν πολύ υψηλότερες απολαβές για να διακρατήσουν γαλλικό χρέος σε σύγκριση με το γερμανικό, το οποίο θεωρείται ασφαλέστερη εναλλακτική λύση.
Η αναταραχή στην αγορά γαλλικών ομολόγων πυροδότησε φόβους για μετάδοση της κρίσης σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές χρέους με υψηλές αποδόσεις, με ορισμένους αναλυτές να προβαίνουν σε συγκρίσεις με την κρίση χρέους της Ευρωζώνης στις αρχές της δεκαετίας του 2010.
Δεδομένου του μεγέθους και της συστημικής σημασίας της Γαλλίας, «η πιθανότητα μετάδοσης σε άλλες χώρες και στην Ευρωζώνη συνολικά είναι πολύ μεγάλη και θα μπορούσε ενδεχομένως να προκαλέσει σοβαρή κρίση για ολόκληρη την περιοχή», δήλωσε στο CNN ο Angel Talavera, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ευρώπη στην εταιρεία παροχής συμβουλών Oxford Economics.
Αυτές οι ανησυχίες οδήγησαν σε μεγάλο βαθμό το ευρώ στο χαμηλότερο επίπεδό του έναντι του δολαρίου από τον Μάιο του 2025, κατά τη διάρκεια της Δευτέρας. Το νόμισμα, το οποίο χρησιμοποιείται από 21 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαπραγματεύεται γύρω στα 1,12 δολάρια, έχοντας υποχωρήσει προσωρινά κάτω από αυτό το επίπεδο.
Οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν
Οι πρόσφατες αναταράξεις στις αγορές θα μπορούσαν να επιβαρύνουν την εύθραυστη οικονομική ανάκαμψη στην Ευρώπη, η οποία ενισχύεται από τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, την αυξημένη ζήτηση για ευρωπαϊκές εξαγωγές και τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες στη Γερμανία.
Πρόσφατα στοιχεία ερευνών έδειξαν ότι η δραστηριότητα στη μεταποίηση και τις υπηρεσίες στην ευρωζώνη αυξήθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων σχεδόν τρεισήμισι ετών κατά τον προηγούμενο μήνα.
«Η (οικονομική) ανάπτυξη επανέρχεται και η Ευρώπη έχει επιδείξει εκπληκτική ανθεκτικότητα», έγραψαν οικονομολόγοι της Morgan Stanley σε σημείωμά τους στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Ωστόσο, οι υψηλές αποδόσεις των ομολόγων αποτελούν σαφή κίνδυνο για αυτή την ανάπτυξη. Εάν οι κυβερνήσεις δεν περικόψουν τις δαπάνες, «τα επιτόκια θα συνεχίσουν να αυξάνονται», δήλωσε στο CNN ο Carsten Brzeski, επικεφαλής του τμήματος μακροοικονομίας της ολλανδικής τράπεζας ING.
Οι υψηλότερες αποδόσεις των ομολόγων αυξάνουν το κόστος δανεισμού σε ολόκληρη την οικονομία, καθιστώντας ακριβότερη την αγορά κατοικίας και αυτοκινήτου και περιορίζοντας τις επενδύσεις. Παράλληλα, αυξάνουν το κόστος δανεισμού για τις κυβερνήσεις.
Τις τελευταίες εβδομάδες, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων της Γαλλίας, της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν σημειώσει πολυετή ρεκόρ, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες σχετικά με τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους.
Τα δημόσια οικονομικά της Ευρώπης ενέχουν «σοβαρούς κινδύνους για τις χρηματοπιστωτικές αγορές της ευρωζώνης και για την οικονομία», δήλωσε στο CNN ο Jack Allen-Reynolds, αναπληρωτής επικεφαλής οικονομολόγος για την ευρωζώνη στην Capital Economics.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr