Η Ελλάδα, η χώρα μας, ο τόπος μας ως πολιτική κοινωνία, επειδή βρίσκεται σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, δεν είναι σε θέση να επεξεργαστεί ένα στοιχειώδες πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Θα ήταν άραγε υπερβολικό να υποστηρίξει κανείς ότι η χώρα μας δεν μπορεί να ενταχθεί στον «μεγάλο μετασχηματισμό» που συντελείται σε παγκόσμιο επίπεδο;
Θα εξηγήσω στη συνέχεια γι’ αυτή την πολιτική αδυναμία της. Προηγουμένως θα ήθελα να καταλάβουμε όλοι μας ότι το παγκόσμιο ιστορικο-πολιτικό γίγνεσθαι έχει αποκτήσει εντελώς νέα χαρακτηριστικά σε σχέση με τις προγενέστερες ιστορικές φάσεις εξέλιξης της ανθρωπότητας. Αναφέρω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: η ιστορική διαμόρφωση της Ευρώπης ως Ευρωπαϊκής Ενωσης (Ε.Ε.) έγινε πραγματικότητα, επειδή οι δύο κυρίαρχες ιδεολογίες, του συντηρητισμού από τη μία και του σοσιαλισμού από την άλλη, «συναντήθηκαν» σ’ ένα ιστορικό κομβικό σημείο. Η Ευρώπη ως Ευρωπαϊκή Ενωση είναι η ιστορική σύνθεση της θετικής διαμεσολάβησης των ιδεών του νεοφιλελευθερισμού και των ιδεών της σοσιαλδημοκρατίας.
Στην εγχώρια ερευνητική βιβλιογραφία αυτή η «ιστορική συνάντηση» έχει καταγραφεί στο βιβλίο του συναδέλφου Γιώργου Δελλή με τον τίτλο «Φιλελευθερισμός και σοσιαλδημοκρατία» (εκδ. Ευρασία, 2020). Ο καθηγητής Δελλής ερευνά και αναλύει την Ευρωπαϊκή Ενωση ως το ιστορικό και κοινωνικό δημιούργημα μιας εποχής, μιας ιστορικής φάσης της ανθρωπότητας κατά την οποία ο άνθρωπος ως αξία και η δημοκρατία ως πολιτική μορφή ζωής ήταν οι άξονες και τα θεμέλια της ανθρώπινης συνθήκης.
Φοβάμαι πως όπως η Ευρωπαϊκή Ενωση με την ορθολογική εκδοχή της αποτελεί κοινωνική μορφή ζωής του παρελθόντος, μήπως το ίδιο συμβεί και με την Ελλάδα. Οι φόβοι μου δεν θεμελιώνονται στο πουθενά, ούτε είναι αστήρικτοι. Μέσα μου «καίει μια φλόγα»! Αναρωτιέμαι τι πάει στραβά στην πορεία του τόπου μας. Οι πολιτικές δυνάμεις είναι κατακερματισμένες. Οι οικονομικές ηγετικές ομάδες και τάξεις αυτονομούνται και καθίστανται κυρίαρχες χωρίς ελέγχους και λογοδοσία. Οι δέκα ισχυρές οικονομικές δυνάμεις του τόπου μας λειτουργούν ως φεουδαρχική εξουσία. Το πολιτικό σύστημα στον βαθμό που θεμελιώνεται στην πραγματολογική λογική της αντιπροσώπευσης είναι ετοιμόρροπο. Δεν λειτουργούν τα πολιτικά κόμματα ως κοινοβουλευτικός μηχανισμός θετικής διαμεσολάβησης εγωιστικών συμφερόντων και κοινού καλού. Η πανσπερμία των κοινωνικών οργανώσεων και συνασπισμών συμφερόντων δεν αντικαθιστά το θεμέλιο του κοινοβουλευτισμού, δηλαδή τα πολιτικά κόμματα.
Υποστηρίζω, λοιπόν, πως ως χώρα, ως πολιτική κοινωνία, κινδυνεύουμε να χάσουμε το ιστορικό τρένο των διεθνών μεταρρυθμίσεων, επειδή ως υπαρξιακή οντότητα δεν θέλουμε να καταλάβουμε δύο θεμελιώδη πολιτικής αυτογνωσίας ελαττώματά μας. Το ένα έχει να κάνει με την ανεξέλεγκτη οικονομική κυριαρχία των ισχυρών σε οικονομικό επίπεδο. Και το άλλο με τον πλήρη αφανισμό του πολιτικού συστήματος ως πεδίου αντιπαράθεσης κομματικών σχηματισμών. Με άλλα λόγια, εάν οι οικονομικώς ισχυροί σε μια χώρα λειτουργούν ως «φεουδάρχες» και ταυτόχρονα αυτή η χώρα δεν μπορεί να συγκροτηθεί ως σύγχρονη πολιτική κοινωνία, η ιστορική μοίρα την αποκλείει από τον παγκόσμιο «μεγάλο σχηματισμό» στην ιστορική συγκυρία που ζούμε.
*Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr