Η κυβέρνηση Τραμπ άσκησε πιέσεις σε διάφορες χώρες ώστε να αποσύρουν τη χορηγία τους από ένα σημαντικό ευρωπαϊκό συνέδριο για την παραπληροφόρηση, σύμφωνα με πληροφορίες του Guardian, με τον Καναδά, τη Λιθουανία και τη διπλωματική υπηρεσία της Ε.Ε. να συμφωνούν τελικά να το πράξουν.
Το συνέδριο #Disinfo2026, το οποίο ξεκίνησε χθες Τετάρτη και ολοκληρώνεται σήμερα Πέμπτη σε ξενοδοχείο στο Βίλνιους της Λιθουανίας, αποτελεί την ετήσια συνάντηση της ευρωπαϊκής κοινότητας που δραστηριοποιείται κατά της παραπληροφόρησης και έχει συγκεντρώσει εκατοντάδες ερευνητές, δημοσιογράφους, ειδικούς στην τεχνολογία και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Το συνέδριο διοργανώνεται από τον ανεξάρτητο μη κερδοσκοπικό οργανισμό EU Disinfo Lab, με έδρα τις Βρυξέλλες.
Κάλυψαν τα λογότυπα με αυτοκόλλητα
Λίγες ημέρες πριν από το συνέδριο, τα λογότυπα των βασικών υποστηρικτών του – του υπουργείου Εξωτερικών της Λιθουανίας, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) και του Global Affairs Canada (του υπουργείου Εξωτερικών του Καναδά)— αφαιρέθηκαν από τον ιστότοπό του.
Φωτογραφίες της εκδήλωσης που εξέτασε ο Guardian, δείχνουν λευκά αυτοκόλλητα τοποθετημένα πάνω από τα λογότυπα των εν λόγω οργανισμών, γεγονός που υποδηλώνει ότι η απόσυρσή τους από το πρόγραμμα έγινε εσπευσμένα.
Τρεις πηγές με γνώση του θέματος, συμπεριλαμβανομένων Ευρωπαίων αξιωματούχων, επιβεβαίωσαν ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε επικοινωνήσει με διάφορες κυβερνήσεις σχετικά με την υποστήριξή τους προς το συνέδριο.
Επιπλέον, εσωτερικά έγγραφα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, τα οποία είδε o Guardian, δείχνουν Αμερικανούς αξιωματούχους να ευχαριστούν τη Λιθουανία επειδή «έλαβε σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες των ΗΠΑ». Αναφέρεται μάλιστα ότι η Ουάσιγκτον ήταν «ευγνώμων» που η Λιθουανία θεώρησε – όπως φαίνεται – «κατακριτέα και αδιανόητη» μια συζήτηση σε πάνελ που παρουσίαζε τις ΗΠΑ ως απειλή ξένης παρέμβασης στον τομέα της πληροφόρησης, και χαιρέτισε την απόφαση της ευρωπαϊκής χώρας να περιορίσει τη συμμετοχή της στο συνέδριο.
Το εν λόγω πάνελ – με τίτλο «Οι ΗΠΑ ως απειλή FIMI: προσαρμογή, αναγνώριση, αντίκρουση», όπου το ακρωνύμιο FIMI παραπέμπει σε «Ξένη χειραγώγηση Πληροφοριών και Παρεμβάσεις» (Foreign Information Manipulation And Interference) – πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη. Εστίασε στο πώς η ευρωπαϊκή κοινότητα κατά της παραπληροφόρησης θα μπορούσε να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της χωρίς την Ουάσιγκτον, ενώ είναι η πρώτη φορά που το συνέδριο φάνηκε να εξετάζει την ιδέα ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποτελούν παράγοντα παραπληροφόρησης στην Ευρώπη. Τόσο οι πηγές που επικαλείται ο Guardian όσο και το εσωτερικό έγγραφο υποδεικνύουν ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εστίασε ρητά σε αυτό το πάνελ, στο οποίο συμμετείχαν τρεις Αμερικανοί ομιλητές, μεταξύ των οποίων και ένας πρώην αξιωματούχος της CIA.
Σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει τις σχετικές συζητήσεις, άλλες επικοινωνίες φαίνεται να προέρχονταν από το γραφείο της Σάρα Μπ. Ρότζερς, υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ αρμόδιας για τη δημόσια διπλωματία.
Η Νίνα Γιάνκοβιτς, πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ και ειδικός σε θέματα παραπληροφόρησης – η οποία το 2022 ηγήθηκε για σύντομο χρονικό διάστημα του Συμβουλίου Διακυβέρνησης για την Παραπληροφόρηση της κυβέρνησης Μπάιντεν, ενός οργάνου που δέχθηκε σφοδρή κριτική από τους Ρεπουμπλικανούς ως μέσο ελέγχου του λόγου των Αμερικανών πολιτών – δήλωσε ότι, εξ όσων γνωρίζει, η Ουάσιγκτον άσκησε πιέσεις στη Λιθουανία και τον Καναδά να αποσυρθούν από το συνέδριο. Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες του Guardian, υπήρξε επικοινωνία και με τη Γαλλία.
«Στην ουσία, αυτό που συμβαίνει είναι ότι ένα πρόσωπο στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο υποτίθεται ότι υπερασπίζεται την ελευθερία του λόγου, χρησιμοποιεί την τεράστια ισχύ της αμερικανικής κυβέρνησης για να προσπαθήσει να αποτρέψει τους Αμερικανούς από το να ασκούν κριτική στην κυβέρνησή τους», δήλωσε η Γιάνκοβιτς.
Τι αναφέραν Λιθουανία, Καναδάς και Ε.Ε.
Σε σχετικές δηλώσεις, η Λιθουανία, ο Καναδάς και η ΕΕ ανέφεραν ότι το πρόγραμμα του συνεδρίου δεν συνέπιπτε με τις επίσημες θέσεις τους σχετικά με τον ρόλο των ΗΠΑ στη διάδοση παραπληροφόρησης – αν και το εν λόγω πρόγραμμα είχε οριστικοποιηθεί μήνες πριν από την απόσυρση της υποστήριξής τους, ήδη από τον Ιούνιο.
«Η Λιθουανία ακύρωσε τη συμμετοχή της στο “Disinfo 2026”, καθώς ορισμένα τμήματα του προγράμματος του συνεδρίου αποκλίνουν από την επίσημη θέση της κυβέρνησης», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Εξωτερικών της Λιθουανίας.
Η υπηρεσία Global Affairs Canada (GAC) «αξιολογεί προσεκτικά τη συμμετοχή και τη χορηγία σε εξωτερικές εκδηλώσεις κατά περίπτωση», δήλωσε η εκπρόσωπος της GAC, Σαμάνθα Λαφλέρ. «Μετά τις αλλαγές στον τρόπο παρουσίασης ορισμένων συζητήσεων σε πάνελ, η GAC αποφάσισε να αναθεωρήσει τη συμμετοχή της σε αυτές τις συνεδρίες του EU DisinfoLab 2026».
Αξιωματούχοι του Καναδά εξακολουθούν να συμμετέχουν στο συνέδριο, πρόσθεσε η Λαφλέρ.
Εκπρόσωπος της ΕΕ επιβεβαίωσε ότι η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης αποφάσισε να αποσύρει την υποστήριξή της από το συνέδριο, διότι «οι διοργανωτές επέλεξαν να παρουσιάσουν ορισμένες από τις συζητήσεις με τρόπο που δεν συνάδει με τις επίσημες θέσεις της ΕΕ».
Σύμφωνα και πάλι με πληροφορίες του Guardian, οι αξιωματούχοι της ΕΕ διαφωνούσαν με τον χαρακτηρισμό των ΗΠΑ ως παράγοντα που διαδίδει παραπληροφόρηση.
Παρά την απόσυρση της ιδιότητας του επίσημου υποστηρικτή, η ΕΕ συνεχίζει να χρηματοδοτεί το συνέδριο. Στην πιο πρόσφατη έκθεσή της σχετικά με τις απειλές χειραγώγησης πληροφοριών και παρέμβασης από το εξωτερικό, η οποία δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο, η διπλωματική υπηρεσία της ΕΕ κατονόμασε τη Ρωσία και την Κίνα ως «παράγοντες απειλής», χωρίς να κάνει καμία αρνητική αναφορά στις ΗΠΑ.
Διπλωματική πηγή από το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι «δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος να αλλάξουμε τις δεσμεύσεις μας» όσον αφορά τη στήριξη της διάσκεψης.
«Παραμένουμε προσηλωμένοι στη στήριξη της κοινωνίας των πολιτών. Δεν πρόκειται μόνο για ζήτημα αρχών, αλλά και για επιχειρησιακή αναγκαιότητα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η διάσκεψη λειτούργησε ως «εργαστήριο» που βοήθησε την Ευρώπη να διαμορφώσει βασικές πολιτικές για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης.
Όλο και πιο παρεμβατικό το Στέιτ Ντιπάρτμεντ
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχει υιοθετήσει μια ολοένα και πιο παρεμβατική στάση απέναντι στην ελευθερία του λόγου και την κοινωνία των πολιτών στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους. Ο Guardian αποκάλυψε μάλιστα ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ χορηγεί εκατομμύρια δολάρια μέσω επιχορηγήσεων που δίνονται χωρίς διαγωνιστική διαδικασία σε οργανώσεις ανά τη Γηραιά Ήπειρο, οι οποίες υποστηρίζουν την ατζέντα του Τραμπ.
Η απόσυρση της Λιθουανίας έρχεται αμέσως αφότου ο πρωθυπουργός Μιντάουγκας Σινκεβίτσιους δήλωσε ότι η χώρα του θα κάλυπτε το κόστος μιας μόνιμης αμερικανικής στρατιωτικής βάσης εφόσον συμφωνούσαν οι ΗΠΑ — δήλωση που έγινε μία ημέρα αφότου ο Τραμπ ανέφερε ότι θα εξέταζε το εν λόγω αίτημα. Ο Σινκεβίτσιους χαρακτήρισε τη μόνιμη αμερικανική παρουσία ως κρίσιμη εγγύηση αποτροπής έναντι της Ρωσίας.
«Είναι εξαιρετικοί άνθρωποι, οπότε σίγουρα θα το εξετάσουμε», δήλωσε τη Δευτέρα ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο Σινκεβίτσιους δήλωσε ότι πρότεινε για πρώτη φορά την ιδέα σε συνάντηση με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Τζον Κόουλ, και τη χαρακτήρισε «εξαιρετικά σημαντική εγγύηση αποτροπής και ασφάλειας». Η Λιθουανία, μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, συνορεύει με τη Ρωσία και τον στενό σύμμαχό της, τη Λευκορωσία.
Οι ΗΠΑ διατηρούν από το 2019 στη χώρα ένα τεθωρακισμένο τάγμα εναλλασσόμενης δύναμης, αποτελούμενο από περίπου 1.000 στρατιώτες, όπως έχει επισημάνει ο αμερικανικός στρατός.
Διαβάστε περισσότερα