Έντονη συζήτηση στη Βουλή προκάλεσε η απόφαση που ανακοίνωσε ο υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας για τη μεταφορά της αρμοδιότητας αστυνόμευσης των υποθαλάσσιων καλωδίων από το Πολεμικό Ναυτικό στο Λιμενικό Σώμα. Η κυβερνητική επιλογή ανοίγει μια σειρά από ερωτήματα για το επιχειρησιακό μοντέλο που σχεδιάζεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι θαλάσσιες υποδομές αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.
Κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια για το νομοσχέδιο σχετικά με τη λειτουργία των Οργανισμών Λιμένων, ο υπουργός ανέφερε ότι η αρμοδιότητα θα μεταφερθεί στο Λιμενικό «σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα», μαζί με την ευθύνη για την αστυνόμευση υποθαλάσσιων υποδομών και καλωδίων.
Παράλληλα, παρουσίασε ένα σχέδιο τεχνολογικής αναβάθμισης του επιχειρησιακού μηχανισμού του Λιμενικού. Όπως είπε, στόχος είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου κέντρου επιχειρήσεων, με αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης, αισθητήρων, drones και μη επανδρωμένων υποβρυχίων, ώστε να ενισχυθεί η θαλάσσια επιτήρηση και η δυνατότητα άμεσης λήψης αποφάσεων.
Ωστόσο, η κυβερνητική εξαγγελία προκάλεσε προβληματισμό σε βουλευτές, οι οποίοι έθεσαν το ζήτημα της επιχειρησιακής επάρκειας απέναντι σε μια πιθανή κρίση. Το ερώτημα που τέθηκε στο παρασκήνιο της συζήτησης ήταν απλό αλλά ιδιαίτερα κρίσιμο: ποια θα είναι η εικόνα που θα παρουσιάσει η Ελλάδα εάν, σε μια ένταση γύρω από περιοχή πόντισης καλωδίων, απέναντι σε τουρκικά πολεμικά πλοία βρεθούν μονάδες του Λιμενικού αντί του Πολεμικού Ναυτικού;
Η κριτική αυτή συνδέεται με τη γενικότερη συζήτηση για την κυβερνητική πολιτική στα ελληνοτουρκικά και την επιλογή χαμηλών τόνων. Για τους επικριτές της κυβέρνησης, η μεταφορά μιας τόσο ευαίσθητης αρμοδιότητας δημιουργεί εύλογες απορίες ως προς το αν πρόκειται για οργανωτική αλλαγή με καθαρά επιχειρησιακά χαρακτηριστικά ή για επιλογή που εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αποφυγής εντάσεων στο Αιγαίο.
Η αντιπαράθεση στη Βουλή οξύνθηκε όταν ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος αναφέρθηκε στη στάση του Λιμενικού απέναντι σε τουρκικά αλιευτικά. Υποστήριξε ότι, όταν ελληνικοί αλιευτικοί φορείς ζητούν την παρέμβαση των ελληνικών αρχών, τα σκάφη του Λιμενικού δεν ανταποκρίνονται όπως θα έπρεπε και έκανε λόγο για περιπτώσεις κατά τις οποίες παραμένουν στα λιμάνια.
Ο Βασίλης Κικίλιας αντέδρασε έντονα και ζήτησε από τον πρόεδρο της Ελληνικής Λύσης να ανακαλέσει. Υποστήριξε ότι τέτοιες αναφορές προσβάλλουν τους άνδρες και τις γυναίκες του Λιμενικού, οι οποίοι, όπως είπε, επιχειρούν καθημερινά στη θάλασσα υπό δύσκολες συνθήκες, προστατεύοντας τα θαλάσσια σύνορα και συμμετέχοντας σε επιχειρήσεις διάσωσης.
Ο υπουργός απέρριψε με κατηγορηματικό τρόπο την εικόνα που περιέγραψε ο κ. Βελόπουλος και υπερασπίστηκε το έργο του Σώματος, αναφερόμενος στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης αλλά και στις αποστολές επιτήρησης των θαλάσσιων συνόρων. Το υπουργείο έχει, άλλωστε, ανακοινώσει τους τελευταίους μήνες σχέδια για ενίσχυση του Λιμενικού με νέα σκάφη και τεχνολογικά μέσα. (Κικίλιας Β. | Νέα Δημοκρατία)
Η αντιπαράθεση, πάντως, δεν αναιρεί το βασικό πολιτικό ερώτημα που προκύπτει από την αλλαγή αρμοδιοτήτων. Η προστασία κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών, ιδιαίτερα των ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών καλωδίων, δεν αποτελεί μια συνηθισμένη αποστολή θαλάσσιας αστυνόμευσης. Αφορά υποδομές που μπορούν να αποκτήσουν στρατηγική σημασία σε περίπτωση κρίσης και συνεπώς απαιτεί σαφή κατανομή ρόλων μεταξύ Λιμενικού, Πολεμικού Ναυτικού και λοιπών κρατικών υπηρεσιών.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το Λιμενικό θα αποκτήσει τα απαραίτητα τεχνολογικά εργαλεία για να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις. Όμως, μέχρι να αποσαφηνιστεί πλήρως το επιχειρησιακό πλαίσιο, παραμένουν ερωτήματα για το πώς ακριβώς θα λειτουργεί η συνεργασία με τις Ένοπλες Δυνάμεις και ποιος θα έχει την τελική ευθύνη σε περίπτωση σοβαρής ελληνοτουρκικής έντασης γύρω από μια κρίσιμη υποθαλάσσια υποδομή.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς η χώρα καλείται να προστατεύσει νέες και υφιστάμενες ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές στη θάλασσα. Η τεχνολογική αναβάθμιση του Λιμενικού μπορεί να αποτελεί μέρος αυτής της προσπάθειας, όμως η μεταφορά αρμοδιοτήτων από το Πολεμικό Ναυτικό δημιουργεί αναπόφευκτα πολιτικές και επιχειρησιακές συζητήσεις για τα όρια μεταξύ αστυνόμευσης, επιτήρησης και στρατιωτικής αποτροπής.
Και κάπου εδώ βρίσκεται η ουσία της αντιπαράθεσης που ξέσπασε στη Βουλή: δεν αφορά μόνο το ποιος θα επιτηρεί τα καλώδια, αλλά το πώς αντιλαμβάνεται η κυβέρνηση την προστασία κρίσιμων υποδομών σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη θαλάσσια περιοχή. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα κριθεί στην πράξη, όταν οι νέες αρμοδιότητες περάσουν από τις ανακοινώσεις στην πραγματική επιχειρησιακή εφαρμογή.
Διαβάστε περισσότερα