Με… ληγμένη Εγκριση Ασφάλειας λειτουργεί από το περασμένο Σάββατο ο ΟΣΕ, σύμφωνα με απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ). Η ΡΑΣ δεν ανανέωσε την πενταετή Εγκριση που έληξε στις 3 Οκτωβρίου 2026 επικαλούμενη την ανάγκη «πληρέστερης αναλυτικής αξιολόγησης» και ενώ ο αντιπρόεδρός της την προηγούμενη μέρα εκθείαζε το «σχέδιο διαχείρισης ασφάλειας του σιδηροδρόμου», λέγοντας ότι «είναι έτη φωτός μπροστά».
Ο ΟΣΕ, που πλέον έχει μετονομαστεί σε «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος», όπως και κάθε εταιρεία που διαχειρίζεται σιδηροδρομική υποδομή (δηλαδή σιδηροτροχιές-σταθμούς, δίκτυο ηλεκτροδότησης, συστήματα και προσωπικό διαχείρισης κυκλοφορίας κ.λπ.) στην Ευρώπη, υποχρεούται να διαθέτει σε ισχύ Εγκριση Ασφάλειας. Η Εγκριση αυτή πιστοποιεί ότι εφαρμόζει ένα σχέδιο διαχείρισης ασφάλειας (ΣΔΑ) που ανταποκρίνεται στις ανάγκες της κυκλοφορίας και αποτρέπει κάθε πιθανό κίνδυνο.
Η αίτηση του ΟΣΕ
Στην Ελλάδα, αυτή η Εγκριση Ασφάλειας χορηγείται από τη ΡΑΣ έπειτα από αίτηση που καταθέτει ο ΟΣΕ και αφού προηγηθεί αξιολόγηση των στοιχείων που κατατίθενται. Απεδείχθη, όμως, για ακόμα μια φορά στα σχεδόν τέσσερα χρόνια που συμπληρώνονται από το έγκλημα των Τεμπών ότι το ακριβοπληρωμένο σύστημα διοίκησης που έχει δημιουργήσει η κυβέρνηση δεν κατάφερε να ολοκληρώσει τη δουλειά του εντός χρονοδιαγράμματος, καθώς:
Η Εγκριση Ασφάλειας EL 21 2021 0001 είχε χορηγηθεί από τη ΡΑΣ στις 4/10/2021 με πενταετή διάρκεια που τελείωσε στις 3/10/2026.
Από τον Ιανουάριο του 2026, η ΡΑΣ άρχισε να στέλνει υπομνήσεις στον ΟΣΕ για να υποβάλει εγκαίρως την αίτησή του.
Στάλθηκαν συνολικά τρεις υπομνήσεις, τον Ιανουάριο, τον Μάρτιο και τον Ιούνιο, όπως αναφέρει η ΡΑΣ στην απόφαση που έλαβε την περασμένη Πέμπτη 1η Οκτωβρίου 2026.
Τελικά, η αίτηση του ΟΣΕ κατατέθηκε στις 30 Ιουνίου. Τον Ιούλιο ολοκληρώθηκε η αρχική αξιολόγηση για να ξεκινήσει η αναλυτική αξιολόγηση που εντόπισε «προβληματικά σημεία». Ο ΟΣΕ κατέθεσε σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, αλλά αυτό έγινε στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, όταν δηλαδή έμεναν λίγα 24ωρα πριν λήξει η Εγκριση Ασφαλείας.
Την ίδια ημέρα, στις 30/9/2026, ο αντιπρόεδρος της ΡΑΣ, Μιχάλης Χρυσομάλλης, συμμετέχει σε πάνελ του Συνεδρίου Μεταφορών ITC στην Αθήνα και εκεί εκθειάζει το «πενταετές σχέδιο διαχείρισης ασφάλειας του σιδηροδρόμου», σημειώνοντας ότι είναι «έτη φωτός μπροστά».
Ακριβώς την επόμενη μέρα, 1η Οκτωβρίου 2026, συνεδριάζει η Ολομέλεια ΡΑΣ υπό τον ίδιο αντιπρόεδρο, τον Μιχ. Χρυσομάλλη, και αποφασίζει να παρατείνει τη ληγμένη Εγκριση Ασφάλειας έως τις 29/1/27 «προκειμένου να επιτευχθεί η ολοκλήρωση μιας πληρέστερης αναλυτικής αξιολόγησης από τη ΡΑΣ, η διαβούλευση με τον Διαχειριστή Υποδομής και έγκριση από την Αρχή ενός τελικού σχεδίου δράσης εκ μέρους του».
«Αόρατο» άρθρο
Το παράδοξο είναι ότι η ΡΑΣ παρατείνει τη ληγμένη Εγκριση Ασφάλειας επικαλούμενη το άρθρο 64 του νόμου 4632/2019, όπου όμως πουθενά δεν γίνεται λόγος για δυνατότητα παράτασης. Επικαλείται επίσης τη Σύσταση 2019/780 της Ευρωπαϊκής Ενωσης, δηλαδή όχι κάποιο αυστηρά νομοθετικό κείμενο, όπου προβλέπεται παράταση της Εγκρισης, αλλά αυτή μπορεί να οδηγήσει στην επιβολή «μέτρων έκτακτης ανάγκης». Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «εάν ανακύψουν ανησυχίες ότι η αίτηση θα μπορούσε να απορριφθεί ή ότι θα χρειαστεί περισσότερος χρόνος από την επιτρεπόμενη προθεσμία για τη λήψη απόφασης, η Εθνική Αρχή Ασφάλειας μπορεί να εξετάσει πιθανά μέτρα έκτακτης ανάγκης».
Τέτοια «έκτακτα μέτρα» μπορεί να είναι η μείωση της ανώτατης ταχύτητας των συρμών, η αυξημένη στελέχωση με σταθμάρχες και μηχανοδηγούς, η συρρίκνωση των δρομολογίων κοκ. Υπενθυμίζεται ότι «έκτακτα μέτρα» είχαν πρόσφατα ζητήσει από τη ΡΑΣ συγγενείς των θυμάτων των Τεμπών, χωρίς να εισακουστούν, μετά τις διαπιστώσεις για την προβληματική πυραντοχή των καθισμάτων.
Είναι προφανές, όμως, ότι τέτοια μέτρα θα χτυπούσαν το επικοινωνιακό αφήγημα της κυβέρνησης που υποστηρίζει δημόσια ότι πασχίζει για έναν ελληνικό σιδηρόδρομο «έτη φωτός μπροστά». Στην πράξη, ο σιδηρόδρομος παραμένει βουτηγμένος στην αναξιοπιστία, αφού στερείται μιας βασικής δικλίδας, που είναι η πανευρωπαϊκά θεσμοθετημένη Εγκριση Ασφάλειας. Την ίδια στιγμή διαφημίζεται ως ελληνική «δικλίδα ασφαλείας» το railway.gov.gr που εντοπίζει δορυφορικά την κίνηση των ελάχιστων τρένων που συνεχίζουν να κινούνται στο δίκτυο.