Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στις ΗΠΑ η ανακοίνωση του υπουργού Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ότι οι πολίτες θα μπορούν να παρακολουθήσουν σε απευθείας μετάδοση την εκτέλεση ενός πρώην ταγματάρχη του αμερικανικού στρατού από εκτελεστικό απόσπασμα.
Αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας δήλωσε στο BBC ότι η εκτέλεση του Νιντάλ Χασάν, ο οποίος σκότωσε 13 άοπλους Αμερικανούς στρατιώτες στο Φορτ Χουντ το 2009, θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω διαδικτύου.
Πιστεύεται ότι πρόκειται για την πρώτη δημόσια εκτέλεση στις ΗΠΑ εδώ και σχεδόν έναν αιώνα. Η απόφαση για τη ζωντανή διαδικτυακή μετάδοση είναι «πρωτοφανής για τη σύγχρονη εποχή» και κινείται σε «αβέβαιο νομικό έδαφος», δήλωσε ο Τζον Μιλς, δικηγόρος που εργάζεται με θανατοποινίτες.
«Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι υπάρχουν σοβαρές συνέπειες για τέτοιου είδους πράξεις», δήλωσε ο Χέγκσεθ.
Από την πλευρά του, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Μέρφι δήλωσε στο CNN ότι η ζωντανή μετάδοση μιας εκτέλεσης είναι «αποκρουστική» και θυμίζει πρακτικές του Ισλαμικού Κράτους.
Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι θα προχωρήσει στην εκτέλεση του Χασάν, η οποία θα είναι η πρώτη στρατιωτική εκτέλεση εδώ και περισσότερα από 60 χρόνια.
Ποιος είναι ο Νιντάλ Χασάν
Ο Χασάν, ψυχίατρος του αμερικανικού στρατού από τη Βιρτζίνια, παραδέχτηκε ότι πυροβόλησε και σκότωσε 13 άοπλους στρατιώτες σε ένα πολυσύχναστο ιατρικό κτίριο στο Φορτ Χουντ.
Ο Αλόνζο Λάνσφορντ, πρώην λοχίας του αμερικανικού στρατού που δέχτηκε επτά σφαίρες κατά την επίθεση, δήλωσε στην εκπομπή «Today» του BBC ότι υποστηρίζει το να οδηγηθεί ο Χασάν στο εκτελεστικό απόσπασμα, καθώς – όπως είπε – αυτό «αρμόζει» στις πράξεις του δράστη.
Δεν πιστεύει, ωστόσο, ότι θα πρέπει να έχουν όλοι τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν την εκτέλεση σε ζωντανή μετάδοση, εκφράζοντας ανησυχία για το μήνυμα που δίνει κάτι τέτοιο στους νέους, αλλά θεωρεί σημαντικό να δοθεί αυτή η ευκαιρία σε όσους επλήγησαν από τους πυροβολισμούς.
«Όσον αφορά τις οικογένειες των θυμάτων και των επιζώντων, καθώς και τους ίδιους τους επιζώντες, ναι, πιστεύω ότι θα πρέπει να μπορούμε να το δούμε χωρίς λογοκρισία», είπε.
Ο Λάνσφορντ δηλώνει ότι σκοπεύει να παρευρεθεί στην εκτέλεση και θέλει, προτού πατηθεί η σκανδάλη, ο Χασάν να τον κοιτάξει στα μάτια. «Θέλω να ξέρει ότι απέτυχε. Εγώ είμαι ακόμα εδώ».
Σε συνέντευξή του στο συντηρητικό τηλεοπτικό δίκτυο Real America’s Voice, ο Χέγκσεθ δήλωσε ότι ο Χασάν «θα βρεθεί σε εκτελεστικό απόσπασμα στρατιωτών. Όπως άλλωστε πρέπει να γίνει».
Όταν ρωτήθηκε αν ο Χασάν είχε διατυπώσει κάποια τελευταία επιθυμία ή αν είχε απευθυνθεί στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο Χέγκσεθ απάντησε: «Δεν με απασχολεί. Θα τον δούμε στις 3 Δεκεμβρίου».
Έγκριση της απόφασης από Τραμπ
Εκπρόσωπος του Πενταγώνου δήλωσε τη Δευτέρα ότι ο Τραμπ ενέκρινε τη σχετική εισήγηση του Υπουργού Άμυνας. Το BBC απευθύνθηκε στον Λευκό Οίκο για να διαπιστώσει αν ο Τραμπ υποστηρίζει τη δημόσια εκτέλεση με ζωντανή μετάδοση.
Αν και πέρυσι καταγράφηκαν περισσότερες από 2.700 εκτελέσεις σε 17 χώρες, μόνο δύο από αυτές τις χώρες προχώρησαν σε δημόσιες εκτελέσεις.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, το 2025 πραγματοποιήθηκαν έντεκα δημόσιες εκτελέσεις στο Ιράν και άλλες έξι στο Αφγανιστάν.
Η εκτέλεση έχει προγραμματιστεί να λάβει χώρα στο Φορτ Χουντ του Τέξας στις 3 Δεκεμβρίου, όπως ανακοίνωσε την Τρίτη ο υπουργός Στρατού των ΗΠΑ. Θα πρόκειται για την πρώτη στρατιωτική εκτέλεση στο εκτελεστικό απόσπασμα μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Κατά τη διάρκεια της δίκης, ο Χασάν ζήτησε συγγνώμη για «τυχόν λάθη». Το 2013, είχε δηλώσει ενώπιον του στρατοδικείου ότι πίστευε πως προστάτευε τους Μουσουλμάνους και τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν.
Σύμφωνα με τη στρατιωτική νομοθεσία, η στρατιωτική εκτέλεση απαιτεί την έγκριση του Προέδρου των ΗΠΑ. Απαιτεί επίσης διαδικασία επανεξέτασης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο – όπου ένα ανώτερο δικαστήριο εξετάζει την απόφαση – καθώς και την τελική κρίση σχετικά με τη νομιμότητά της προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία.
Η διαδικασία προσφυγής για την υπόθεση του Χασάν δεν έχει ολοκληρωθεί, δήλωσε ο Μιλς, και είναι πιθανό ο ίδιος να ζητήσει επανεξέταση της καταδίκης και της ποινής του σε ομοσπονδιακό δικαστήριο, κίνηση που κατά πάσα πιθανότητα θα οδηγούσε σε αναστολή της εκτέλεσης.
Ως εκ τούτου, ο Μιλς δήλωσε ότι θα του προκαλούσε έκπληξη αν τελικά πραγματοποιούνταν η εκτέλεση.
«Η επιδίωξη για ζωντανή μετάδοση μιας εκτέλεσης από εκτελεστικό απόσπασμα δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να στρέψει την προσοχή πάνω της· είναι απίθανο να συμβεί, πόσο μάλλον να αποδώσει έστω και την παραμικρή αίσθηση δικαιοσύνης», πρόσθεσε.
«Παραπέμπει στον Μεσαίωνα»
Ο Γιουτζίν Ρ. Φιντέλ, επισκέπτης καθηγητής στη Νομική Σχολή του Γέιλ, δήλωσε στο BBC ότι επρόκειτο για μια «πραγματικά ατυχή απόφαση». «Η ζωντανή διαδικτυακή μετάδοση μιας εκτέλεσης παραπέμπει σε άλλες εποχές, στον Μεσαίωνα. Κατά κάποιον τρόπο, ως κοινωνία έχουμε ξεπεράσει τέτοιες πρακτικές – ή τουλάχιστον έτσι νόμιζα μέχρι σήμερα», δήλωσε ο ίδιος.
Ο Φιντέλ ανέφερε ότι, εάν ο Χασάν κινούνταν νομικά, η διαδικασία «θα διαρκούσε χρόνια» και «πολύ περισσότερο από τη θητεία του προέδρου Τραμπ στον Λευκό Οίκο».
Ορισμένες πολιτείες επιβάλλουν κάποια μορφή δημόσιας παρακολούθησης των εκτελέσεων. Πολλές πολιτείες απαιτούν την παρουσία δημοσιογράφων, ενώ ο μελλοθάνατος έχει το δικαίωμα να προσκαλέσει άτομα της επιλογής του. Άλλες επιτρέπουν επίσης σε απλούς πολίτες να δηλώσουν εθελοντικά συμμετοχή ως μάρτυρες.
Ωστόσο, «δεν έχει υπάρξει ποτέ εκτέλεση που να μεταδόθηκε ζωντανά στο διαδίκτυο», επισημαίνει η Ντέμπορα Ντένο, καθηγήτρια Νομικής στο Πανεπιστήμιο Fordham, η οποία έχει μελετήσει τις μεθόδους εκτέλεσης στις ΗΠΑ.
Η ζωντανή διαδικτυακή μετάδοση μιας εκτέλεσης θα «επέβαλλε ένα επίπεδο διαφάνειας που πιθανότατα δεν έχουμε ξαναδεί ποτέ σε αυτή τη χώρα», υποστηρίζει η ίδια.
«Περισσότεροι από τους μισούς πολίτες της χώρας τάσσονται υπέρ της θανατικής ποινής – αν και το ποσοστό αυτό παρουσιάζει κάποια μείωση. Θα μπορούσε λοιπόν να προβληθεί το εξής επιχείρημα: “Αφού επιθυμείτε τη θανατική ποινή, θα σας δείξουμε πώς ακριβώς διενεργείται στη χώρα μας”. Έτσι, ο κόσμος θα ερχόταν αντιμέτωπος με την πραγματικότητα της διαδικασίας, μια πτυχή που πολλοί αγνοούν».
Η Ντένο σημειώνει ότι υπάρχουν σημαντικά ζητήματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη για μια τέτοια μετάδοση, όπως το αν θα υπήρχαν ηλικιακοί περιορισμοί και αν η διαδικασία θα παραβίαζε τους όρους χρήσης της διαδικτυακής πλατφόρμας που θα τη φιλοξενούσε.
Οι χώρες με τον μεγαλύτερο αριθμό εκτελέσεων το περασμένο έτος ήταν η Κίνα, το Ιράν, η Σαουδική Αραβία, η Υεμένη και οι ΗΠΑ –με αυτή τη σειρά– σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Αμνηστίας.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν είχε προχωρήσει σε εκτέλεση για διάστημα 17 ετών, μέχρι το τελευταίο έτος της πρώτης θητείας Τραμπ, οπότε και διενεργήθηκε μια σειρά 13 εκτελέσεων. Επιστρέφοντας στο αξίωμα, ο Τραμπ ανέτρεψε άμεσα το μορατόριουμ που είχε επιβάλει ο προκάτοχός του, Τζο Μπάιντεν, σχετικά με τις ομοσπονδιακές εκτελέσεις.
Η τελευταία στρατιωτική εκτέλεση στη χώρα πραγματοποιήθηκε το 1961, όταν ένας στρατιώτης του αμερικανικού στρατού απαγχονίστηκε αφού καταδικάστηκε για τον βιασμό μιας 11χρονης Αυστριακής.
Η εκτέλεση εγκρίθηκε από τον τότε πρόεδρο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ και πραγματοποιήθηκε παρά το αίτημα της οικογένειας του καταδικασθέντος προς τον διάδοχό του, Τζον Φ. Κένεντι, για απονομή χάρης.
Η τελευταία στρατιωτική εκτέλεση στο εκτελεστικό απόσπασμα έλαβε χώρα τον Ιανουάριο του 1945, όταν ένας νεαρός λιποτάκτης του αμερικανικού στρατού, ο Έντι Σλόβικ, εκτελέστηκε κατά τους τελευταίους μήνες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Διαβάστε περισσότερα