ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ. Τη δική της πρόταση για τον νέο επταετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό παρουσίασε η εκ περιτροπής ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. Το νέο Πλαίσιο Διαπραγμάτευσης -NegoBox στην τζάργκον των Βρυξελλών- προβλέπει εξοικονόμηση πόρων ύψους 8%, δηλαδή περικοπές ύψους 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Επιτροπής με βάση τιμές του 2025, ενώ αν υπολογίσει κανείς τις τρέχουσες τιμές, οι μειώσεις φτάνουν τα 159 δισ. ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι το ύψος του προϋπολογισμού που προτείνουν οι Ιρλανδοί φτάνει στα 1.622 δισ. ευρώ, αισθητά μειωμένος από τα 2 τρισ. που είχε προτείνει η Κομισιόν. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει ταυτόχρονα αύξηση της τάξης του 30% σε σύγκριση με το τρέχον Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ).
Πρόκειται για την τρίτη πρόταση που κατατίθεται στην προσπάθεια να υπάρξει συμφωνία ώς το τέλος του έτους, πριν δηλαδή οι εκλογές του επόμενου χρόνου αλλάξουν άρδην το σκηνικό στην Ευρώπη, αλλά και προκειμένου ο προϋπολογισμός να μπορεί να εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Και οι τρεις έχουν συγκεντρώσει τα… αντικρουόμενα πυρά από τις διαφορετικές ομάδες των χωρών: από τη μια οι «Φίλοι της Συνοχής» θέλουν έναν γενναίο προϋπολογισμό, όπως επίσης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που θα μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες των δύσκολων καιρών που έρχονται. Από την άλλη, όμως, οι χώρες που θα χρειαστεί να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη, ζητούν ρεαλισμό που να ανταποκρίνεται στις δημοσιονομικές ικανότητες των οικονομιών τους.
Χθες, την πρόταση συζήτησαν οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών-μελών στις Βρυξέλλες, την Τρίτη θα λάβουν τη σκυτάλη οι υπουργοί Ευρωπαϊκών Θεμάτων στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων στο Λουξεμβούργο. Αλλά η πραγματική κουβέντα θα γίνει την Πέμπτη και την Παρασκευή μεταξύ των ηγετών στη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες.
Ενοποίηση φακέλων
Η πρώτη πρόταση ήταν της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και έφτανε τα 2 τρισ. ευρώ. Η Κομισιόν πρότεινε νέα δομή του προϋπολογισμού, ενοποιώντας τα κονδύλια Συνοχής και παραδοσιακών πολιτικών (όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική-ΚΑΠ) ως «φάκελο» κάθε χώρας, κάτι που συμφωνήθηκε παρά τις επιφυλάξεις από τα κράτη-μέλη. Παρ’ όλο που στην πρότασή της τα κονδύλια για ΚΑΠ και Συνοχή ήταν αρκετά μειωμένα, η Κομισιόν τόνισε την ανάγκη για περισσότερα χρήματα για να αντιμετωπιστούν οι νέες ανάγκες της Ε.Ε., όπως η Αμυνα, η Τ.Ν. και η Ανταγωνιστικότητα.
Ακολούθησε η κυπριακή προεδρία που παρουσίασε μειωμένη μεν πρόταση, αλλά μόλις κατά 2% από την πρόταση της Επιτροπής. Αυτό μεταφραζόταν σε 32,8 δισ. ευρώ λιγότερα από τα συνολικά περίπου 2 τρισ. ευρώ που πρότεινε η Κομισιόν.
Πυρ και μανία οι «Τσιγκούνηδες»
Τώρα, η ιρλανδική προεδρία το πάει ένα βήμα πιο πέρα, προτείνοντας περικοπές ύψους 141 δισ. ευρώ. Ωστόσο, προς ευχαρίστηση των 17 χωρών που έχουν ονομαστεί «Φίλοι της Συνοχής», για το κομμάτι του προϋπολογισμού που αφορά τις παραδοσιακές πολιτικές (Οικονομική, Κοινωνική και Εδαφική Συνοχή, Γεωργία, Αλιεία και Αγροτικές Κοινότητες) προτείνει αύξηση 11% σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ και εξοικονόμηση μόλις 3% σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής. Το διαθέσιμο ποσό πλέον υπολογίζεται στα 914 δισ. ευρώ και αφήνει σχεδόν ανέγγιχτα τα ποσά για Ελλάδα και Κύπρο.
Αμεση ήταν η αντίδραση των «Τσιγκούνηδων του Βορρά» (άλλοι τους λένε «Φειδωλούς»). «Το μέγεθος της νέας πρότασης δεν παρέχει τη βάση για συμφωνία. Ο προϋπολογισμός της Ε.Ε. πρέπει να είναι οικονομικά βιώσιμος για εκείνους που επωμίζονται το κύριο βάρος της χρηματοδότησής του. Ολοι οφείλουν να συμβάλουν στις αναγκαίες προσαρμογές, καθώς η ιεράρχηση των προτεραιοτήτων και ο εκσυγχρονισμός των δαπανών του προϋπολογισμού της Ε.Ε. αποτελούν καθήκον όλων μας», ανέφερε σε δήλωσή του ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς.
Ιδιοι πόροι
«Η Ολλανδία δεν μπορεί να αποδεχτεί αυτή την πρόταση. Με αυτούς τους ρυθμούς δεν θα υπάρξει συμφωνία έως το τέλος του έτους. Σε συνεργασία με άλλα κράτη-μέλη, η Ολλανδία επιδιώκει να προχωρήσει πολύ περισσότερο, ώστε η πρόταση να επανέλθει σε ένα σύγχρονο, ρεαλιστικό και αποδεκτό μέγεθος», τόνισε ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών Εελκο Χάινεν.
Ενα σημαντικό στοιχείο της πρότασης αφορά τους ιδίους πόρους, τα έσοδα δηλαδή από φόρους που χρηματοδοτούν το ΠΔΠ και άρα μειώνουν το «βάρος» για τις χώρες που δίνουν περισσότερα χρήματα στην Ε.Ε. από αυτά που λαμβάνουν (καθαροί συνεισφορείς).
Το αναθεωρημένο NegoBox προβλέπει μια σημαντική δέσμη ύψους 55 δισ. ευρώ ετησίως, η οποία διατηρεί την πρόταση σύμφωνα με την οποία το 90% των τελωνειακών δασμών θα παρακρατείται από την Ε.Ε., όπως και την πιο πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής σχετικά με τον καπνό TEDOR, τα ηλεκτρονικά απόβλητα (e-Waste) και τον εταιρικό φόρο CORE.
Επίσης, αυξάνει το ποσοστό κλήσης (call rate) για τους ιδίους πόρους που προέρχονται από τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Ανθρακα (CBAM) από το προτεινόμενο 75% στο 90% και περιλαμβάνει τη δυνατότητα σταδιακής εφαρμογής του ιδίου πόρου που βασίζεται στο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS) για τα κράτη-μέλη που υποστηρίζονται από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, σε μια προσπάθεια μείωσης του οπισθοδρομικού χαρακτήρα του μέτρου.
Η πρόταση της Ιρλανδίας για ΚΑΠ, Συνοχή και Ανταγωνιστικότητα
Πέρα από την αύξηση κατά 11% του κεφαλαίου της ΚΑΠ και της Συνοχής, στο κεφάλαιο για την Ανταγωνιστικότητα, την Ευημερία και την Ασφάλεια οι Ιρλανδοί προτείνουν τη διάθεση 456 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε αύξηση 106% σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ και σε πρόσθετη εξοικονόμηση πόρων της τάξης του 13% σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής.
Το NegoBox μάλιστα προβλέπει τη δημιουργία μιας δέσμης ευρωπαϊκών κονδυλίων για την ανταγωνιστικότητα, ύψους άνω των 400 δισ. ευρώ (σε τρέχουσες τιμές), «ένα πρωτόγνωρο επίπεδο επενδύσεων για τη μελλοντική ανταγωνιστικότητα».
Το κεφάλαιο «Παγκόσμια Ευρώπη» που αφορά τις εξωτερικές σχέσεις της Ε.Ε. (εξωτερική πολιτική, ανθρωπιστική βοήθεια) αναπροσαρμόζεται στα 157 δισ. ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει αύξηση 31% σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ, αλλά εξοικονόμηση 17% σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής.
«Οι περικοπές στους γεωγραφικούς πυλώνες εφαρμόστηκαν οριζόντια, δεδομένης της συντριπτικής τάσης των κρατών-μελών προς αυτή την κατεύθυνση, διασφαλίζοντας παράλληλα το δεσμευμένο κονδύλι για την ανθρωπιστική βοήθεια (25 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές) καθώς και τη στήριξη για την ανάκαμψη και την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας», τονίζουν οι Ιρλανδοί.
Τέλος, το κεφάλαιο που αφορά τη Διοίκηση αναπροσαρμόζεται στα 95 δισ. ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει αύξηση 12% σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ και μείωση 8,8% σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής.
Διαβάστε περισσότερα