Ο Αλεξάντρ Βούτσιτς φέρεται να παρενέβη προσωπικά προκειμένου να προωθήσει το σχέδιο για την κατασκευή του αμφιλεγόμενου «Πύργου Τραμπ» στο Βελιγράδι, κόστους 500 εκατομμυρίων δολαρίων: ενός έργου που προκάλεσε διαδηλώσεις και οδήγησε σε ποινικές διώξεις.
Το παραπάνω αποκαλύπτει ο Guardian, αναφέροντας ότι ο τέως πρόεδρος της Σερβίας (που παραιτήθηκε πρόσφατα, επιδιώκοντας να γίνει πρωθυπουργός μέσω των επικείμενων βουλευτικών εκλογών) συγκάλεσε συνάντηση αξιωματούχων στο προεδρικό γραφείο με θέμα το συγκεκριμένο έργο. Η υπόθεση κατέληξε σε μια σημαντική ποινική δίωξη κατά υψηλόβαθμων στελεχών του καθεστώτος του, με την κατηγορία της κατάχρησης δημόσιου αξιώματος.
Ωστόσο, έρευνα της εφημερίδας Guardian –η οποία βασίζεται σε συνεντεύξεις και έγγραφα που διέρρευσαν– αποκαλύπτει ότι ο ίδιος ο τέως Σέρβος πρόεδρος ηγήθηκε της αρχικής συνάντησης κατά την οποία συζητήθηκε το φερόμενο σχέδιο. Αυτή η κρίσιμη συνάντηση δεν αναφέρεται στο κατηγορητήριο, γεγονός που εγείρει ερωτήματα σχετικά με το ποιες πληροφορίες αποκρύπτουν οι εισαγγελείς και για ποιον λόγο.
Σημειώνεται επίσης ότι ο χώρος που σχεδιάζονταν να κατασκευαστεί ο «Πύργος Τραμπ» ήταν ένα μνημείο ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, προκαλώντας εύλογες και έντονες αντιδράσεις. Τελικά, τον περασμένο Δεκέμβριο, μετά τις μαζικές αντιδράσεις και την ποινική δικογραφία κατά του υπουργού Πολιτισμού, μπήκε «ταφόπλακα» στο σχέδιο να χτιστεί «πύργος Τραμπ» στο «κουφάρι» του παλιού υπουργείου Άμυνας της Γιουγκοσλαβίας.
Τι αναφέρει ο Guardian
Σύμφωνα με τον Guardian, η εν λόγω υπόθεση είναι η πρώτη ποινική που προκύπτει από την παγκόσμια επιχειρηματική δραστηριότητα της οικογένειας Τραμπ –μια πρακτική που οι επικριτές χαρακτηρίζουν ως σύστημα «συναλλαγών με αντάλλαγμα» (pay-to-play), όπου καθετί (από την άρση κυρώσεων έως την πρόσβαση σε τεχνολογία αιχμής, όπως μικροτσίπ)– διατίθεται σε όσους πλουτίζουν την οικογένεια Τραμπ και τους συνεργάτες της.
Το φερόμενο παράνομο σχέδιο ρίχνει βαριά σκιά στις εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για τις 25 Οκτωβρίου. Σε αυτές, ο Βούτσιτς θα επιδιώξει να παρατείνει τη 12ετή παραμονή του στην εξουσία, εν μέσω ενός μαζικού κινήματος διαμαρτυρίας που τροφοδοτείται από τη διαφθορά στην κυβέρνηση.
Ο Βούτσιτς φιλοξένησε στο Βελιγράδι τον γιο του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, και τον γαμπρό του, Τζάρεντ Κούσνερ, καθώς εκείνοι επεξεργάζονταν σχέδια για την ανέγερση ενός ξενοδοχειακού και οικιστικού συγκροτήματος αξίας 500 εκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο θα προστίθετο στο παγκόσμιο χαρτοφυλάκιο ακινήτων τους.
Μετά την απαγγελία κατηγοριών για κατάχρηση εξουσίας τον περασμένο Δεκέμβριο, η εταιρεία του Κούσνερ ανακοίνωσε ότι το έργο δεν θα προχωρήσει «προς το παρόν». Ο Βούτσιτς απείλησε με αντίποινα, χαρακτηρίζοντας τους εισαγγελείς «διεφθαρμένες συμμορίες» που «κατασκεύασαν υποθέσεις». Όπως ανέφερε οργισμένος, «χάσαμε μια εξαιρετική επένδυση. Θα φροντίσω προσωπικά ώστε όλοι όσοι συνέβαλαν στην πρόκληση αυτής της ζημιάς να λογοδοτήσουν».
Όπως ήδη αναφέρθηκε, ο υπουργός Πολιτισμού της κυβέρνησης Βούτσιτς συγκαταλέγεται μεταξύ των προσώπων που κατηγορούνται για κατάχρηση εξουσίας. Εκπρόσωποι της οικογένειας Τραμπ και του Κούσνερ δήλωσαν ότι δεν είχαν καμία εμπλοκή στην άρση του καθεστώτος προστασίας του κτιρίου, προσθέτοντας ότι θα ήταν «ψευδές» να υποστηρίξει κανείς πως το έργο στο Βελιγράδι αποτελούσε μέρος ενός συστήματος «συναλλαγής με αντάλλαγμα» (pay-to-play).
Τι είχε προηγηθεί
Σχετικά με τον χώρο που θα γινόταν ο «πύργος», ο Βούτσιτς είχε επιβεβαιώσει εκ νέου το 2016, το καθεστώς προστασίας του εν λόγω κτιρίου. Ωστόσο, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν τι ειπώθηκε στη συνάντηση, ο πρόεδρος δήλωσε ότι επιθυμεί να αρθεί το καθεστώς, καθώς κάποιος «ξένος επενδυτής» ενδιαφερόταν για τον συγκεκριμένο χώρο.
Σύμφωνα με τον Guardian, το ύφος του Βούτσιτς απέναντι στις αρμόδιες αξιωματούχους του ήταν τέτοιο που δεν επιδεχόταν αντιρρήσεις, αποκαλώντας τους τεμπέληδες και ανίκανους. Το μήνυμά του ήταν σαφές: «Κάντε αυτό που θέλω ή παραιτηθείτε». Μια πιθανή εξήγηση για την έντονη παρέμβαση του Βούτσιτς προέκυψε τον επόμενο μήνα, όταν διέρρευσε μια συμφωνία μεταξύ της σερβικής κυβέρνησης και της εταιρείας ακινήτων του Κούσνερ.
Ο Κούσνερ, σύζυγος της Ιβάνκα Τραμπ (κόρης του Ντόναλντ Τραμπ), είχε διατελέσει σημαίνων συνεργάτης στον Λευκό Οίκο κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του πεθερού του. Μετά τη νίκη του Τζο Μπάιντεν στις εκλογές του 2020, ο Κούσνερ είχε επικεντρωθεί στο επενδυτικό του κεφάλαιο. Στις αρχές του 2024, ο Τραμπ οδεύε με ορμή προς το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών και θεωρούνταν το φαβορί για τη νίκη στις επερχόμενες εκλογές. Αν ο Τραμπ επέστρεφε στον Λευκό Οίκο, ο Κούσνερ θα γινόταν, για άλλη μια φορά, ένας από τους ανθρώπους με τη μεγαλύτερη επιρροή στον πλανήτη.
Η συμφωνία που διέρρευσε αποκάλυπτε ότι οι σερβικές αρχές είχαν παραχωρήσει στην εταιρεία του Κούσνερ το δικαίωμα χρήσης του χώρου του Γενικού Επιτελείου για 99 χρόνια, εντελώς δωρεάν. Ο Κούσνερ (του οποίου ο εκπρόσωπος δήλωσε ότι εξέταζε το συγκεκριμένο έργο ήδη από το 2021) ανάρτησε στην πλατφόρμα X μια εικόνα του σχεδιασμού, δηλώνοντας «ενθουσιασμένος».
Η είδηση δεν έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από όλους στο Βελιγράδι, όμως το καθεστώς του Βούτσιτς προχώρησε στην υπογραφή σύμβασης –με ημερομηνία 13 Μαΐου 2024, την οποία είδε ο Guardian– με την οποία αναλάμβανε τη δέσμευση ότι το καθεστώς «πολιτιστικής κληρονομιάς» του χώρου θα αίρονταν, «προς ικανοποίηση» της εταιρείας του Κούσνερ.
Οι διώξεις
Ωστόσο, για τον Βούτσιτς, η υποστήριξη της οικογένειας Τραμπ ήρθε σε μια κρίσιμη συγκυρία. Λίγες ημέρες πριν από την απόφαση της κυβέρνησής του να αφαιρέσει το καθεστώς προστασίας από το συγκρότημα του Γενικού Επιτελείου, η κατάρρευση τμήματος του στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, που στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους, πυροδότησε ένα κύμα διαδηλώσεων κατά της διαφθοράς.
Οι διαδηλωτές συνέχισαν τις κινητοποιήσεις τους και άρχισαν να στρέφονται και κατά του σχεδίου για τον «Πύργο Τραμπ». Τον Μάιο του 2025, ο Βούτσιτς ταξίδεψε στις ΗΠΑ, ελπίζοντας να συναντήσει τον Αμερικανό πρόεδρο, όμως δεν τα κατάφερε. Όταν επέστρεψε στη Σερβία, η αστυνομία συνέλαβε τον Γκόραν Βάσιτς, ο οποίος είχε τοποθετηθεί επικεφαλής του Ινστιτούτου Προστασίας Πολιτιστικών Μνημείων. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, ο Βάσιτς είχε πλαστογραφήσει γνωμοδότηση ειδικών προκειμένου να επιτευχθεί η άρση του καθεστώτος προστασίας του κτιρίου. Ακολούθησαν και άλλες συλλήψεις. Τον Δεκέμβριο του 2025, ασκήθηκε δίωξη για κατάχρηση εξουσίας στον υπουργό Πολιτισμού της Σερβίας, Νίκολα Σελάκοβιτς, ο οποίος φέρεται να διαδραμάτισε ρόλο στο σχέδιο για το Γενικό Επιτελείο. Μέσα σε λίγες ημέρες, η εταιρεία του Κούσνερ ανακοίνωσε ότι εγκαταλείπει το έργο.
Για την ειδική μονάδα εισαγγελέων κατά του οργανωμένου εγκλήματος που άσκησε τις διώξεις, η υπόθεση αποτελεί σημείο καμπής. Για πρώτη φορά στην ιστορία της Σερβίας ασκείται δίωξη σε εν ενεργεία υπουργό. Ο Βούτσιτς κατηγορεί τους εισαγγελείς ότι επιχειρούν να οργανώσουν πραξικόπημα. Άλλοι, πάλι, φοβούνται ότι οι εισαγγελικές αρχές δεν προχωρούν όσο αποφασιστικά θα έπρεπε.
Ο Βούτσιτς δεν έχει διωχθεί ποινικά και αρνείται κάθε κατηγορία, ωστόσο εκπρόσωπος της μονάδας εισαγγελέων κατά του οργανωμένου εγκλήματος επιβεβαίωσε ότι υπάρχουν στοιχεία σχετικά με τη συνάντηση του τέως προέδρου με τις αρμόδιες (για την πολιτιστική κληρονομιά) αξιωματούχους τον Φεβρουάριο του 2024. Πρόσθεσε ότι πέραν των προσώπων που έχουν ήδη διωχθεί, οι εισαγγελικές αρχές «διεξάγουν προδικαστική έρευνα στην υπόθεση, προκειμένου να διαπιστωθεί ενδεχόμενη ποινική ευθύνη και άλλων προσώπων».
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr