Οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται αντιμέτωποι με δύσκολες αποφάσεις στη Σύνοδο Κορυφής που πραγματοποιείται στις Βρυξέλλες, καθώς οι διαφωνίες μεταξύ των 27 κρατών-μελών δυσχεραίνουν την επίτευξη συμφωνίας για τον νέο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την ίδια στιγμή, η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου εντείνει την ανησυχία για τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.
Στο επίκεντρο των διήμερων εργασιών βρίσκονται η αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους, η διαμόρφωση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2028-2034 και η συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία.
Προσερχόμενος στη Σύνοδο, ο Έλληνας πρωθυπουργός ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει νέες πρωτοβουλίες για τον περιορισμό των συνεπειών της ενεργειακής κρίσης. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να εξασφαλίσει μεγαλύτερη ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες, υποστηρίζοντας ότι τα περιθώρια παρέμβασης σε εθνικό επίπεδο έχουν περιοριστεί και ότι απαιτούνται πρόσθετες ευρωπαϊκές λύσεις ενόψει του χειμώνα.
Οι συζητήσεις για την ενέργεια ανέδειξαν από νωρίς τις διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών-μελών. Παρά την ανάγκη για άμεση αντιμετώπιση των υψηλών τιμών, δεν έχει διαμορφωθεί κοινή θέση σχετικά με τη χρηματοδότηση των μέτρων στήριξης και την έκταση των δημοσιονομικών διευκολύνσεων που θα μπορούσαν να δοθούν στις εθνικές κυβερνήσεις.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, ανέφερε ότι οι κυβερνήσεις μπορούν να εφαρμόσουν παρεμβάσεις για τη μείωση του κόστους των καυσίμων, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν προσωρινό και στοχευμένο χαρακτήρα. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι ο επερχόμενος χειμώνας ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα δύσκολος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, επισημαίνοντας πως δεν διαφαίνονται σημάδια αποκλιμάκωσης της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Οι πολύωρες διαβουλεύσεις δεν απέφεραν ουσιαστική πρόοδο ως προς την εξεύρεση συμβιβασμού για τις υψηλές τιμές των καυσίμων και το κόστος των εκπομπών άνθρακα, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους. Παράλληλα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προωθεί την εξέταση της δυνατότητας δημιουργίας κοινών στρατηγικών αποθεμάτων φυσικού αερίου, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ένωσης ενόψει της χειμερινής περιόδου.
Εξίσου σύνθετη αναμένεται να είναι η διαπραγμάτευση για τον προϋπολογισμό της επταετίας 2028-2034. Η πρόταση συμβιβασμού της ιρλανδικής προεδρίας προβλέπει κονδύλια ύψους 1,622 τρισ. ευρώ, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διεκδικεί συνολικό προϋπολογισμό 1,938 τρισ. ευρώ. Η απόσταση μεταξύ των δύο προσεγγίσεων αποτυπώνει τις διαφορετικές προτεραιότητες των ευρωπαϊκών θεσμών και των εθνικών κυβερνήσεων.
Οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα καθορίσουν τη χρηματοδότηση βασικών ευρωπαϊκών πολιτικών, από την Κοινή Αγροτική Πολιτική και την περιφερειακή ανάπτυξη έως την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και τη διαχείριση της μετανάστευσης. Στο τραπέζι βρίσκονται, επίσης, η οικονομική ενίσχυση της Ουκρανίας, οι επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη και το ενδεχόμενο διάθεσης ευρωπαϊκών πόρων για τη δημιουργία κέντρων υποδοχής μεταναστών σε αφρικανικές χώρες.
Οι διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών επικεντρώνονται κυρίως στο ύψος των διαθέσιμων πόρων και στον τρόπο κατανομής τους. Οι χώρες που υποστηρίζουν έναν μεγαλύτερο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Πολωνία, η Ιταλία και η Ισπανία, ζητούν ενισχυμένη χρηματοδότηση για τον αγροτικό τομέα, καθώς και για την κοινωνική και περιφερειακή συνοχή. Αντίθετα, η Γερμανία, η Σουηδία και η Ολλανδία τάσσονται υπέρ σημαντικών περικοπών, επικαλούμενες τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι εθνικοί προϋπολογισμοί.
Η Ελλάδα και άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου αντιτίθενται σε νέες μειώσεις των κονδυλίων που προορίζονται για την αγροτική πολιτική και τις περιφέρειες, καθώς θεωρούν κρίσιμη τη διατήρηση της χρηματοδότησης για την ανάπτυξη και τη σύγκλιση μεταξύ των κρατών-μελών.
Το χάσμα αποτυπώθηκε και στις δημόσιες τοποθετήσεις των ηγετών. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επισήμανε ότι η συμφωνία εξακολουθεί να απέχει σημαντικά, παρά το περιορισμένο χρονικό περιθώριο μέχρι το τέλος του έτους. Με τη χαρακτηριστική αναφορά του στην ανάγκη να έχουν μαζί τους περισσότερα πουκάμισα κατά την επόμενη Σύνοδο του Δεκεμβρίου, προανήγγειλε δύσκολες και παρατεταμένες διαπραγματεύσεις.
Από την πλευρά του, ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον απέρριψε το προτεινόμενο πλαίσιο διαπραγμάτευσης, ενώ ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έκρινε ότι το ύψος της προβλεπόμενης χρηματοδότησης δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της χώρας του. Παράλληλα, ο Ούγγρος πρωθυπουργός Πέτερ Μαγιάρ προειδοποίησε ότι ενδέχεται να ασκήσει βέτο στον νέο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό κατά τη Σύνοδο του Δεκεμβρίου, εκφράζοντας την αντίθεσή του στις απαιτήσεις για αυξημένες εθνικές συνεισφορές.
Στο περιθώριο των εργασιών, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να πραγματοποιήσει διμερείς συναντήσεις με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, τον Βέλγο πρωθυπουργό Μπαρτ Ντε Βέβερ, τη Δανή πρωθυπουργό Μέττε Φρεντέρικσεν και τον Σουηδό πρωθυπουργό Ουλφ Κρίστερσον.
Η Σύνοδος αναδεικνύει τις δυσκολίες επίτευξης κοινής ευρωπαϊκής γραμμής σε μια περίοδο αυξημένων οικονομικών και γεωπολιτικών πιέσεων. Η ενεργειακή ασφάλεια, η κατανομή των κοινοτικών πόρων και η στήριξη της Ουκρανίας αποτελούν ζητήματα που θα απαιτήσουν περαιτέρω διαβουλεύσεις, καθώς οι διαφορετικές προτεραιότητες των κρατών-μελών εξακολουθούν να απομακρύνουν την προοπτική μιας συνολικής συμφωνίας.
Διαβάστε περισσότερα