Περισσότεροι από 67.000 πλειστηριασμοί ακινήτων προγραμματίστηκαν το 2025, ενώ τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία έφτασαν τα 109,77 δισ. ευρώ τον Ιούλιο του 2026, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η ΕΛ.Α.Σ Με αφορμή απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας λόγω οφειλών προς το Δημόσιο, ο Τομεάρχης Στεγαστικής Πολιτικής, Δημήτρης Λυρίτσης, ασκεί κριτική στην κυβερνητική πολιτική και προτείνει επαναφορά της προστασίας της πρώτης κατοικίας, βιώσιμες ρυθμίσεις χρεών και διαγραφή τόκων και προσαυξήσεων.
Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης για την πρώτη κατοικία και το ιδιωτικό χρέος επαναφέρει η ΕΛ.Α.Σ την ανάγκη προστασίας των νοικοκυριών, με τον Τομεάρχη Στεγαστικής Πολιτικής, Δημήτρη Λυρίτση, να στρέφεται κατά της κυβέρνησης με αφορμή πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Σε ανακοίνωσή του, ο κ. Λυρίτσης υποστηρίζει ότι η δικαστική απόφαση αναδεικνύει την ανάγκη ουσιαστικών εγγυήσεων για την οικογενειακή στέγη. Παράλληλα, κατηγορεί την κυβέρνηση ότι με τον πτωχευτικό νόμο κατήργησε το προηγούμενο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας, αφήνοντας τα ακίνητα εκτεθειμένα σε διαδικασίες ρευστοποίησης.
Όπως επισημαίνει, η απόφαση του ΣτΕ υπογραμμίζει ότι η απώλεια κατοικίας για την είσπραξη οφειλών προς το Δημόσιο προϋποθέτει να έχουν προηγουμένως εξαντληθεί ηπιότερα διαθέσιμα μέσα. Ο ίδιος επικαλείται τη συνταγματική προστασία της οικογενειακής στέγης, την οποία χαρακτηρίζει υποχρέωση της Πολιτείας.
Πάνω από 67.000 πλειστηριασμοί και χρέη 109,77 δισ. ευρώ
Για να περιγράψει την έκταση του προβλήματος, ο Δημήτρης Λυρίτσης επικαλείται στοιχεία σύμφωνα με τα οποία το 2025 προγραμματίστηκαν περισσότεροι από 67.000 πλειστηριασμοί ακινήτων, αριθμός υπερδιπλάσιος σε σχέση με το 2019.
Την ίδια στιγμή, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την Εφορία εξακολουθούν να αυξάνονται. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, μέσα σε έναν χρόνο δημιουργήθηκαν σχεδόν 10 δισ. ευρώ νέων χρεών, ενώ το συνολικό υπόλοιπο των οφειλών ανήλθε στα 109,77 δισ. ευρώ στα τέλη Ιουλίου 2026.
Ο Τομεάρχης Στεγαστικής Πολιτικής της ΕΛ.Α.Σ επισημαίνει ακόμη ότι μόλις το 6,7% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου χρέους βρισκόταν σε ρύθμιση, θέτοντας ζήτημα αποτελεσματικότητας των διαθέσιμων μηχανισμών διευθέτησης οφειλών.
Κριτική στον εξωδικαστικό μηχανισμό και στις 120 δόσεις
Στο στόχαστρο της κριτικής βρίσκεται και ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών. Ο κ. Λυρίτσης υποστηρίζει ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις πρέπει να ανταποκρίνονται στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες κάθε οφειλέτη και να μην οδηγούν σε νέες αδυναμίες πληρωμής.
Παράλληλα, χαρακτηρίζει ανεπαρκή την εξαγγελία για ρύθμιση έως 120 δόσεων, επικαλούμενος το επιτόκιο του 5,84%, τον αποκλεισμό οφειλών που δημιουργήθηκαν το 2025 και το 2026, αλλά και την απουσία πρόβλεψης για διαγραφή τόκων και προσαυξήσεων.
Οι πέντε προτάσεις της ΕΛ.Α.Σ. για την πρώτη κατοικία και τα χρέη
Η ΕΛ.Α.Σ. συνδέει την προστασία της πρώτης κατοικίας με τη δυνατότητα των νοικοκυριών και των μικρών επιχειρήσεων να ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνει ένα διαφορετικό πλαίσιο για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, με βασικούς άξονες:
Επαναφορά της προστασίας της πρώτης κατοικίας, με διεύρυνση των κριτηρίων για τους ευάλωτους οφειλέτες και δημιουργία δημόσιου μηχανισμού επαναγοράς απαιτήσεων, ώστε να διατηρείται η κυριότητα της κατοικίας μέσω βιώσιμης αποπληρωμής.
Βιώσιμες ρυθμίσεις οφειλών, με δόσεις υπολογισμένες βάσει του πραγματικού εισοδήματος και των αναγκών αξιοπρεπούς διαβίωσης, προβλέψιμο επιτόκιο και δεσμευτικότητα για τους πιστωτές.
Κατάργηση του πτωχευτικού κώδικα της ΝΔ, με δυνατότητα διατήρησης της κατοικίας μέσω μακροχρόνιου σχεδίου αποπληρωμής που θα επικυρώνεται δικαστικά και με ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία για τους οφειλέτες.
Περισσότερη διαφάνεια από τράπεζες, funds και servicers, μέσω «Διαβατηρίου Οφειλής», υποχρεωτικής εξατομικευμένης πρότασης πριν από την αναγκαστική εκτέλεση, δικαιώματος αντιπρότασης και ανεξάρτητης επανεξέτασης, καθώς και κυρώσεων για παραβάσεις.
Ρύθμιση έως 120 δόσεων με ουσιαστική ελάφρυνση, με μείωση τόκων και προσαυξήσεων και δόσεις προσαρμοσμένες στις οικονομικές δυνατότητες των οφειλετών, με βάση την εμπειρία των ρυθμίσεων των 100 δόσεων του 2015 και των 120 δόσεων του 2019.
«Ανάσα» για νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις
Η ΕΛ.Α.Σ υποστηρίζει ότι η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους δεν μπορεί να περιορίζεται σε ρυθμίσεις που δεν είναι εφικτό να τηρηθούν. Αντίθετα, ζητά οι όροι αποπληρωμής να ανταποκρίνονται στις πραγματικές δυνατότητες των οφειλετών, με στόχο την αποτροπή απώλειας κατοικιών και τη διατήρηση της επαγγελματικής δραστηριότητας των μικρών επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τον Δημήτρη Λυρίτση, η προστασία της πρώτης κατοικίας και η βιώσιμη διευθέτηση των οφειλών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη στήριξη των νοικοκυριών και την οικονομική ανάκαμψη.
Διαβάστε περισσότερα