Σημαντική μερίδα των εργαζομένων θα δουν αυξήσεις στις απολαβές τους με το νέο έτος, καθώς από την 1η Ιανουαρίου συμπληρώνεται η πρώτη τριετία για όσους άρχισαν να θεμελιώνουν δικαίωμα προϋπηρεσίας το 2024 και από την 1η Απριλίου έρχεται η ετήσια ενίσχυση του κατώτατου μισθού.
Ωστόσο, τα στοιχεία των προηγούμενων ετών δείχνουν ότι οι ονομαστικές αυξήσεις δεν φτάνουν με τον ίδιο τρόπο στην τσέπη όλων των εργαζομένων, ενώ ούτε για το προσεχές διάστημα διαφαίνεται ανατροπή της ζοφερής πραγματικότητας.
Σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι πραγματικοί μισθοί στην Ελλάδα θα παραμείνουν το 2026 κατά 0,1% χαμηλότεροι από τα επίπεδα του 2019. Μάλιστα, η έκθεση της Κομισιόν για την απασχόληση και τις κοινωνικές εξελίξεις περιλαμβάνει τη χώρα μας στα μόλις τέσσερα κράτη-μέλη της Ε.Ε. στα οποία οι πραγματικοί μισθοί δεν αναμένεται να φτάσουν ούτε φέτος τα προ πανδημίας επίπεδα.
Οι παραπάνω προβλέψεις δεν είναι άσχετες με την πορεία των μισθών την προηγούμενη δεκαετία. Πρόσφατη ανάλυση του Eurofound σημειώνει για τα καθ’ ημάς πως την περίοδο 2016-2024 ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε με σημαντικά ταχύτερο ρυθμό από τον μέσο μισθό.
Η εικόνα είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική στις μικρές επιχειρήσεις, όπου η απόσταση μεταξύ κατώτατου και μέσου είναι αισθητά μικρότερη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην έκθεση, το 2024 ο κατώτατος μισθός αντιστοιχούσε στο 76% του μέσου μισθού στις επιχειρήσεις με έως 10 εργαζομένους, έναντι 54% στις επιχειρήσεις με περισσότερους από 10 εργαζομένους, αποτυπώνοντας τη στενότερη μισθολογική κλίμακα στις μικρότερες επιχειρήσεις.
Το Eurofound καταγράφει ακόμα ένα ελληνικό παράδοξο: το χαμηλότερο ποσοστό χαμηλόμισθων εργαζομένων στην Ε.Ε., μόλις 5,9%, έναντι 28% στο Λουξεμβούργο, βάσει των διαθέσιμων δεδομένων για το 2023. Ωστόσο, ο δείκτης δεν αποτυπώνει το απόλυτο ύψος των αποδοχών, καθώς ως χαμηλόμισθοι ορίζονται όσοι λαμβάνουν λιγότερα από τα δύο τρίτα του διάμεσου ωρομισθίου της χώρας τους.
Η διάχυση των αυξήσεων του κατώτατου στις υπόλοιπες αποδοχές αποτυπώνεται και στα ευρωπαϊκά ευρήματα. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα, αύξηση 1% στον εθνικό κατώτατο μισθό συνδέεται, κατά μέσο όρο, με αύξηση 0,31% στις αποδοχές των χαμηλόμισθων εργαζομένων, ενώ αντίστοιχες επιδράσεις καταγράφονται και σε υψηλότερα σημεία της μισθολογικής κατανομής.
Το ύψος των αυξήσεων έχει ιδιαίτερη σημασία. Οπως προκύπτει από την ανάλυση, οι αναπροσαρμογές του κατώτατου που ξεπερνούν το 15% συνδέονται με σαφώς μεγαλύτερα μισθολογικά οφέλη για τους χαμηλόμισθους. Χαρακτηριστικές οι περιπτώσεις της Ισπανίας και της Σλοβενίας, όπου μεγαλύτερες αυξήσεις συνέβαλαν στον περιορισμό των μισθολογικών διαφορών στο χαμηλότερο τμήμα της κλίμακας. Ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται όταν εξετάζεται η συνολική μισθολογική ανισότητα. Σύμφωνα με το Eurofound, δεν προκύπτει ισχυρή ή συστηματική σύνδεση ανάμεσα στις αυξήσεις του κατώτατου και στον περιορισμό της.
Καθοριστικός είναι βέβαια ο ρόλος των συλλογικών συμβάσεων. Τα στοιχεία του Eurofound δείχνουν ότι, στο ευρωπαϊκό δείγμα συλλογικών συμφωνιών που εξέτασε, η διαφορά ανάμεσα στον εθνικό κατώτατο μισθό και στα κατώτατα μισθολογικά όρια των συμβάσεων περιορίστηκε από 7,9% το 2015 σε 3,6% το 2025. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει την ανάγκη οι συλλογικές διαπραγματεύσεις να εξασφαλίζουν αυξήσεις πέρα από το νόμιμο κατώτατο όριο.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr