Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αναστείλει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, η συμφωνία για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ και οι αναφορές για περιορισμούς στα δορυφορικά συστήματα που χρησιμοποιεί η Ουκρανία βαθαίνουν το ρήγμα μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου. Απομονωμένος πια, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στρέφεται στους δυτικούς συμμάχους και αναζητά ευρωπαϊκή στήριξη.
Η αντιπαράθεση στις σχέσεις ΗΠΑ – Ουκρανίας δεν περιορίζεται στις δημόσιες δηλώσεις των δύο ηγετών. Αγγίζει κρίσιμα ζητήματα της ουκρανικής άμυνας, από την πρόσβαση σε στρατιωτικές πληροφορίες έως την επιχειρησιακή αξιοποίηση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ενώ παράλληλα αναδεικνύει την ανάγκη του Κιέβου να διασφαλίσει εναλλακτικές πηγές στήριξης από τους Ευρωπαίους συμμάχους του.
Το «πάγωμα» των κυρώσεων και η αντίδραση του Κιέβου
Η απόφαση του Τραμπ να αναστείλει την εφαρμογή σημαντικού μέρους ενός νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ουκρανία και στο αμερικανικό Κογκρέσο.
Το νομοθετικό πλαίσιο προέβλεπε αυστηρότερη οικονομική πίεση στη Μόσχα, με μέτρα κατά Ρώσων αξιωματούχων, χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και φορέων που συνδέονται με τις εξαγωγές ενέργειας. Περιλάμβανε επίσης τη δυνατότητα επιβολής δασμών έως και 100% σε χώρες που αγοράζουν μεγάλες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επικαλέστηκε το «εθνικό συμφέρον» των ΗΠΑ για την αναστολή συγκεκριμένων διατάξεων, προκαλώντας αντιδράσεις από νομοθέτες που υποστηρίζουν ότι η κίνηση αποδυναμώνει την οικονομική πίεση προς το Κρεμλίνο.
Ο Ζελένσκι εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του, υποστηρίζοντας ότι η εφαρμογή των κυρώσεων θα μπορούσε να ασκήσει ουσιαστική πίεση στη Ρωσία και να συμβάλει στον τερματισμό του πολέμου. Η απόφαση της Ουάσιγκτον αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς συμπίπτει με νέες ρωσικές επιθέσεις κατά ουκρανικών ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Για το Κίεβο, το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι και στρατηγικό, καθώς η διατήρηση των κυρώσεων θεωρείται βασικό εργαλείο για τον περιορισμό των πόρων που διαθέτει η Μόσχα για τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Το ρωσικό ντίζελ και η συμφωνία που άνοιξε νέο μέτωπο
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται και η συμφωνία που ανακοίνωσε ο Τραμπ για την αύξηση της προσφοράς ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές.
Η αμερικανική πλευρά συνδέει την κίνηση με την ανάγκη να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές των καυσίμων, σε μια περίοδο κατά την οποία η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει επιβαρύνει τις ενεργειακές αγορές. Το ζήτημα έχει και εσωτερική πολιτική διάσταση για τον Τραμπ, καθώς το αυξημένο κόστος ζωής και των καυσίμων αποτελεί σημαντικό παράγοντα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.
Το Κίεβο, ωστόσο, αντιμετωπίζει τη συμφωνία με έντονη επιφύλαξη. Ο Ζελένσκι υποστηρίζει ότι η διευκόλυνση των ρωσικών ενεργειακών εξαγωγών μπορεί να ενισχύσει τα έσοδα της Μόσχας, την ώρα που οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται.
Η διαφωνία αφορά και τις επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών. Ο Τραμπ έχει επικρίνει τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια, συνδέοντάς τα με την πίεση στις τιμές των καυσίμων. Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι επιμένει ότι η Ουκρανία δικαιούται να πλήττει εγκαταστάσεις που συμβάλλουν στη χρηματοδότηση της ρωσικής πολεμικής προσπάθειας.
Η αντιπαράθεση αποκαλύπτει τη σύγκρουση δύο διαφορετικών προτεραιοτήτων: της αμερικανικής προσπάθειας να περιοριστεί το ενεργειακό κόστος και της ουκρανικής επιδίωξης να στερηθεί η Ρωσία οικονομικούς πόρους για τη συνέχιση του πολέμου.
Οι προειδοποιήσεις για το Starlink και τη στρατιωτική υποστήριξη
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά τη λειτουργία των δορυφορικών συστημάτων επικοινωνίας που χρησιμοποιούν οι ουκρανικές δυνάμεις.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα των Reuters και Financial Times, η Ουκρανία αντιμετώπισε περιορισμούς στη λειτουργία στρατιωτικών συστημάτων Starlink και Starshield, οι οποίοι επηρέασαν τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και τις δυνατότητες άμυνας απέναντι σε ρωσικές επιθέσεις.
Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι οι περιορισμοί δημιούργησαν προβλήματα στις ουκρανικές επιχειρήσεις, ενώ εξέφρασε αμφιβολίες για την εξήγηση ότι επρόκειτο αποκλειστικά για τεχνικά ζητήματα. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, αρνήθηκε ότι έδωσε εντολή για τη διακοπή ή την εσκεμμένη επιβράδυνση του συστήματος.
Το θέμα περιπλέκεται από το γεγονός ότι το Starlink, που παρέχεται από τη SpaceX του Έλον Μασκ, αποτελεί βασικό εργαλείο επικοινωνίας για τις ουκρανικές δυνάμεις, ενώ το Starshield βρίσκεται υπό τον έλεγχο της αμερικανικής κυβέρνησης.
Σε δημοσίευμα του Politico επισημαίνει ότι η Ουκρανία ανησυχεί για το ενδεχόμενο περιορισμού της πρόσβασης τόσο σε αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών όσο και στο Starlink, εφόσον η διαφωνία με τον Τραμπ συνεχιστεί.
Η προοπτική αυτή αναδεικνύει την εξάρτηση του Κιέβου από αμερικανικές δυνατότητες που δεν αντικαθίστανται εύκολα, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.
Ο Ζελένσκι στρέφεται στην Ευρώπη για στήριξη
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ευρωπαϊκή στήριξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία για την ουκρανική ηγεσία.
Στη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, ο Ζελένσκι άσκησε κριτική στις πρωτοβουλίες του Τραμπ για την ενέργεια και τη Ρωσία, ζητώντας παράλληλα πρόσθετη ευρωπαϊκή βοήθεια για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας.
Η Ουκρανία χρειάζεται οικονομικούς πόρους για τη λειτουργία του κράτους, στρατιωτική υποστήριξη για την αντιμετώπιση των ρωσικών επιθέσεων και μέσα για την προστασία των ενεργειακών υποδομών της ενόψει του χειμώνα.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται έτσι αντιμέτωπες με ένα δύσκολο ερώτημα: κατά πόσο μπορούν να καλύψουν πιθανά κενά στην αμερικανική υποστήριξη, ιδιαίτερα στους τομείς των πληροφοριών, της δορυφορικής τεχνολογίας και της αεράμυνας.
Οι δυνατότητες της Ευρώπης έχουν ενισχυθεί, αλλά δεν αποτελούν πλήρες υποκατάστατο των αμερικανικών συστημάτων. Η δημιουργία εναλλακτικών λύσεων απαιτεί χρόνο, επενδύσεις και συντονισμό μεταξύ των συμμάχων.
«Η άρση των κυρώσεων θα συνεχιστεί», λέει ο Ζελένσκι
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας δήλωσε σήμερα ότι η άρση εφαρμογής των υφιστάμενων κυρώσεων των ΗΠΑ κατά της Μόσχας θα συνεχιστεί.
«Δυστυχώς, η άρση των κυρώσεων θα συνεχιστεί. Νομίζω ότι η συμφωνία για το ντίζελ είναι μόνο το πρώτο βήμα», δήλωσε σε δημοσιογράφους.
«Νομίζω ότι αυτή είναι μόνο η αρχή και δεν τελειώνει με την αναστολή εφαρμογής αυτού του μέτρου που αφορά τον νόμο Λίντσεϊ (Γκράχαμ)», είπε ο Ζελένσκι.
Νωρίτερα ο Ουκρανός πρόεδρος είπε πως η απόφαση Τραμπ για αναστολή εφαρμογής κυρώσεων εις βάρος της Ρωσίας «ανταμείβει» και «ενθαρρύνει» τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
«Θα συναντηθούμε οπουδήποτε με τους Αμερικανούς»
«Θεωρώ ότι το αμερικανικό σχέδιο δεν θα φέρει αποτέλεσμα. Εμείς βασιζόμαστε στο ότι θα ασκηθεί περισσότερη πίεση στον Πούτιν και όχι σε εμάς, κάτι διαφορετικό θα ήταν άδικο», τόνισε, επίσης, ο Ουκρανός πρόεδρος.
«Σε ό,τι αφορά τις συναντήσεις μας με την αμερικανική πλευρά, όπως έχω είδη πει περιμένουμε να συναντηθούμε και είμαστε έτοιμοι να το κάνουμε. Στην Ουκρανία, στην Ευρώπη, όπου και όπως εκείνοι προτιμούν. Αν προτιμούν στις Ηνωμένες Πολιτείες, ας μας καλέσουν, εμείς είμαστε έτοιμοι να πάμε» σημείωσε, επίσης, ο Ουκρανός πρόεδρος και πρόσθεσε:
«Είμαστε έτοιμοι να διαπραγματευθούμε παντού και με κάθε σχήμα. Με τριμερείς, διμερείς, τετραμερείς, πενταμερείς συναντήσεις ή και ευρύτερες. Δεν έχει σημασία, αυτό που έχει σημασία είναι η ειρήνη. Την ερχόμενη εβδομάδα υπάρχει μια δυνατότητα: η αμερικανική πλευρά μας έστειλε μόλις ένα μήνυμα και μπορεί να συναντηθούμε μαζί τους».
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr