Μια νέα εποχή ξεκινά για το ψηφιακό μέλλον της χώρας με την επίσημη έναρξη λειτουργίας του νέου εθνικού υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», ο οποίος στεγάζεται στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου.
Το σύστημα έχει ήδη καταφέρει να κατακτήσει την 31η θέση στην παγκόσμια κατάταξη TOP-500, προσελκύοντας το έντονο ενδιαφέρον τόσο της επιστημονικής κοινότητας όσο και του ευρύτερου κοινού.
Με βάση τον αναλυτικό οδηγό που εξέδωσε το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, συγκεντρώσαμε και σας παρουσιάζουμε έναν πλήρη οδηγό για τις δυνατότητες, τις εφαρμογές, τις υποδομές και τον κομβικό ρόλο που αναλαμβάνει ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Τι είναι ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και ποια η σημασία του για την Ελλάδα;
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» είναι ο ολοκαίνουργιος Εθνικός Υπερυπολογιστής, αποτελώντας την ισχυρότερη υπολογιστική υποδομή που έχει περιέλθει ποτέ στην κυριότητα της χώρας. Πρόκειται για ένα υπερσύγχρονο σύστημα Υπολογιστικής Υψηλών Επιδόσεων (HPC), σχεδιασμένο να επεξεργάζεται αχανείς όγκους δεδομένων και να διεκπεραιώνει εξαιρετικά σύνθετες μαθηματικές πράξεις με κολοσσιαίες ταχύτητες.
Η ένταξη του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» στο εθνικό δυναμικό ξεκλειδώνει πρωτόγνωρες προοπτικές για την ερευνητική κοινότητα, την Τεχνητή Νοημοσύνη και την παραγωγή καινοτόμων τεχνολογιών, ενισχύοντας ουσιαστικά τη θέση της Ελλάδας στο διεθνές και ευρωπαϊκό οικοσύστημα υπερυπολογιστικής.
Ισχύς και διεθνείς διακρίσεις
Υπολογιστική Ισχύς: Η μετρημένη επίδοση του συστήματος αγγίζει τα 85,69 PetaFlops, δηλαδή έχει τη δυνατότητα να εκτελεί περίπου 85,69 τετράκις εκατομμύρια υπολογισμούς ανά δευτερόλεπτο.
Καταλαμβάνει την 31η θέση στη λίστα TOP500 των ισχυρότερων υπερυπολογιστών της υφηλίου και την 23η θέση στη λίστα Green500, η οποία αξιολογεί τα συστήματα με βάση την ενεργειακή τους αποδοτικότητα.
Χάρη στον «ΔΑΙΔΑΛΟ», η Ελλάδα εισέρχεται στο κλειστό κλαμπ των μόλις 14 χωρών παγκοσμίως που διαθέτουν τόσο ισχυρή παρουσία στις διεθνείς κατατάξεις υπερυπολογιστών.
Χρονοδιάγραμμα διαθεσιμότητας για τους πρώτους χρήστες
Η σταδιακή διάθεση του συστήματος στους χρήστες θα ξεκινήσει εντός του Δεκεμβρίου, αφού προηγηθεί η πλήρης παραμετροποίησή του. Η ΕΔΥΤΕ θα ανακοινώσει επίσημα τις σχετικές προσκλήσεις, τους όρους συμμετοχής και τις τεχνικές οδηγίες πρόσβασης, διασφαλίζοντας την ομαλή και ασφαλή αξιοποίηση της υποδομής.
Ποιοι αποκτούν πρόσβαση και με ποιον τρόπο;
Η ισχύς του υπερυπολογιστή θα τεθεί στη διάθεση:
Της ελληνικής και ευρωπαϊκής ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας (πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα).
Νεοφυών (startups) και μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Της βιομηχανίας και στον Δημόσιο Τομέα.
Διαδικασία πρόσβασης:
Η πρόσβαση θα πραγματοποιείται μέσω ειδικών προσκλήσεων που θα εκδίδουν η ΕΔΥΤΕ, η Κοινή Επιχείρηση EuroHPC, καθώς και το PHAROS AI Factory (όπου ενδείκνυται). Οι ενδιαφερόμενοι φορείς θα υποβάλλουν προτάσεις έργων, οι οποίες θα αξιολογούνται με βάση:
Την επιστημονική ή τεχνολογική τους αξία.
Τις πραγματικές υπολογιστικές τους απαιτήσεις.
Τη διαθεσιμότητα των πόρων.
Οι αναλυτικές προϋποθέσεις και οι προθεσμίες υποβολής θα δημοσιοποιηθούν με την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας.
Πρακτικές εφαρμογές και πεδία αξιοποίησης
Οι δυνατότητες του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα επιστημονικών και βιομηχανικών τομέων:
Υγεία & Βιοϊατρική: Εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης σε ανωνυμοποιημένα δεδομένα για την έγκαιρη διάγνωση ασθενειών και την ανάπτυξη εξατομικευμένων θεραπειών.
Πολιτική Προστασία & Κλίμα: Τροφοδοσία σύνθετων κλιματικών μοντέλων για την πρόβλεψη ακραίων καιρικών φαινομένων και την εκτίμηση κινδύνου πυρκαγιών.
Επιχειρηματικότητα & Βιομηχανία: Ψηφιακές προσομοιώσεις νέων προϊόντων και γραμμών παραγωγής, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο και το κόστος δοκιμών πριν από την τελική κατασκευή.
Γλώσσα & Πολιτισμός: Ανάπτυξη εφαρμογών Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (Generative AI) και Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων (LLMs) προσαρμοσμένων στην ελληνική γλώσσα, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό.
Είναι ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αποκλειστικά εργαλείο για την Τεχνητή Νοημοσύνη;
Όχι. Πρόκειται για έναν υπερυπολογιστή γενικού σκοπού. Παρότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες χρήσης του, η υπολογιστική του ισχύς εκτείνεται σε πεδία όπως:
Υπολογιστική Φυσική και Χημεία
Βιολογία
Μετεωρολογία και Κλιματική Έρευνα
Ενέργεια, Βιομηχανία και πολλούς άλλους φορείς.
Πώς διαφέρει από έναν κοινό υπολογιστή ή το Cloud;
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» κατασκευάστηκε για να επιλύει προβλήματα τεράστιας υπολογιστικής κλίμακας. Η αρχιτεκτονική του επιτρέπει την ταυτόχρονη χρήση χιλιάδων επεξεργαστικών πόρων, εκτελώντας σε πραγματικό χρόνο εργασίες που σε συμβατικά συστήματα ή απλές cloud υποδομές θα απαιτούσαν χρόνια ή θα ήταν παντελώς αδύνατον να πραγματοποιηθούν.
Η διασύνδεση με το PHAROS AI Factory
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» συνιστά την υπολογιστική καρδιά του ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης «PHAROS», ενός από τα πρώτα AI Factories του ευρωπαϊκού δικτύου.
Ο ρόλος του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ»: Παρέχει τη σκληρή υπολογιστική ισχύ.
Ο ρόλος του «PHAROS»: Συνδυάζει αυτή την ισχύ με δεδομένα, εργαλεία, τεχνογνωσία, εκπαίδευση και εξειδικευμένη υποστήριξη ώστε ερευνητές, πανεπιστήμια, επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς να αναπτύσσουν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης.
Με προτεραιότητα στους τομείς της Υγείας, της Γλώσσας & Πολιτισμού και της Βιωσιμότητας, η συνεργασία αυτή ενισχύει την τεχνολογική αυτονομία της χώρας και θέτει τις βάσεις για την ανάπτυξη εγχώριων μοντέλων AI.
Ποια τεχνολογία χρησιμοποιεί ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ»;
Βασίζεται στην προηγμένη τεχνολογία της Hewlett Packard Enterprise (HPE).
Διαθέτει επιταχυντές NVIDIA GH200, ειδικά σχεδιασμένους για απαιτητικά υπολογιστικά φορτία και εφαρμογές AI.
Ενσωματώνει τεχνολογία Άμεσης Υγρής Ψύξης (Direct Liquid Cooling), η οποία απάγει αποτελεσματικά τη θερμότητα από τα κυκλώματα, ελαχιστοποιώντας την απαιτούμενη ενέργεια ψύξης.
Το Κέντρο Δεδομένων στο Λαύριο
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» έχει εγκατασταθεί στο νέο Data Center της ΕΔΥΤΕ, το οποίο στεγάζεται στο διατηρητέο βιομηχανικό μνημείο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου (έκτασης ~1.500 τ.μ.).
Εγκατεστημένη Ισχύς: 6,3 MVA.
Πληροί τις αυστηρές προδιαγραφές διαθεσιμότητας και αξιοπιστίας του διεθνούς οργανισμού Uptime Institute και λειτουργεί βάσει των πρωτοκόλλων ασφαλείας της ΕΔΥΤΕ.
Πώς διασφαλίζεται η ενεργειακή αποδοτικότητα του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ»;
Η κατάληψη της 23ης θέσης στη λίστα Green500 επιβεβαιώνει τη φιλική προς το περιβάλλον σχεδίασή του. Η ενεργειακή αποδοτικότητα επιτυγχάνεται μέσω:
Της τεχνολογίας Direct Liquid Cooling.
Της αξιοποίησης των τοπικών κλιματικών συνθηκών με τεχνικές ελεύθερης ψύξης (free cooling) για το μεγαλύτερο μέρος του έτους.
Της λειτουργίας φωτοβολταϊκού πάρκου ισχύος 2 MWp στο Πάρκο Λαυρίου για ιδιοκατανάλωση για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της εγκατάστασης.
Δυνατότητα επισκέψεων για το κοινό
Ο χώρος έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί υποδεχτεί επισκέπτες. Ωστόσο, λόγω του ευαίσθητου και υψηλής τεχνολογίας εξοπλισμού, η πρόσβαση είναι αυστηρά ελεγχόμενη. Με την ολοκλήρωση των διαμορφώσεων στον περιβάλλοντα χώρο, θα εκδοθεί ανακοίνωση για τη διοργάνωση οργανωμένων επισκέψεων.
Διοίκηση και διαχείριση
Τη συνολική ευθύνη λειτουργίας και διαχείρισης έχει το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET), φορέας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού δικτύου EuroHPC. Το σύστημα υποστηρίζεται από εξειδικευμένο προσωπικό με συνεχή τεχνική παρακολούθηση.
Προϋπολογισμός και χρηματοδότηση
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανήλθε σε 58,9 εκατομμύρια ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) και υλοποιήθηκε από την ΕΔΥΤΕ Α.Ε. σε δύο σκέλη:
Υπολογιστικός Εξοπλισμός & Λογισμικό (HPE): Προμήθεια, εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης, λογισμικού και εκπαίδευσης με προϋπολογισμό 41 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ).
Ηλεκτρομηχανολογικές Υποδομές (MainSys Α.Ε.): Διαμόρφωση του Data Center στο Λαύριο με προϋπολογισμό 17,9 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ).
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» (με πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU) και την Κοινή Επιχείρηση EuroHPC.
Διαβάστε περισσότερα