«Το Κυπριακό μπορεί και πρέπει να επιλυθεί μόνο με πλήρη εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και του Ευρωπαϊκού δικαίου», δήλωσε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος σε ομιλία του στη Λευκωσία κατά την εκδήλωση για τα 150 χρόνια της Εφημερίδας «Εστία».
«Σήμερα, και όπως καταδεικνύει η όλη στάση της μετά την βάρβαρη τουρκική εισβολή και κατοχή το 1974, η “Εστία” στηρίζει, με ανυπόκριτη σταθερότητα και αποφασιστικότητα, την Εθνική Θέση μας ως προς τις κατ’ ελάχιστο προϋποθέσεις επίλυσης του Κυπριακού Ζητήματος», δήλωσε μεταξύ άλλων ο κ. Παυλόπουλος.
«Εθνική Θέση -που υπηρετεί υποδειγματικώς η Κυβέρνηση του Προέδρου κ. Νίκου Χριστοδουλίδη- η οποία συμπυκνώνεται στο ότι ασφαλείς θεσμικές αντηρίδες για την δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού Ζητήματος είναι, και μάλιστα αποκλειστικώς, πρώτον, το Διεθνές Δίκαιο. Kαι, δεύτερον, το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Mε την πρόσθετη επισήμανση ότι το Διεθνές Δίκαιο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου αφού η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως οντότητα με αυτοτελή νομική προσωπικότητα, είναι πλήρες μέλος της Διεθνούς Κοινότητας, αρχής γενομένης από τον ΟΗΕ», τόνισε στη συνέχεια.
Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία:
«Πρόλογος
Με αισθήματα εξαιρετικής τιμής συμμετέχω εδώ στην Λευκωσία, την πρωτεύουσα της Κυπριακής Δημοκρατίας, στην εκδήλωση τιμής για τα 150 χρόνια της Εφημερίδας «Εστία». Τα αισθήματα αυτά αιτιολογεί το γεγονός ότι, όπως θα επεξηγηθεί στην συνέχεια, η Εφημερίδα «Εστία», σύμφωνα με την βασική θέση που υιοθέτησε κατά την πορεία του Κυπριακού Ζητήματος και από το πάθος με το οποίο την υπερασπίσθηκε, είναι αρρήκτως συνδεδεμένη με την σύγχρονη Ιστορία της Μαρτυρικής Μεγαλονήσου ήδη από την ίδρυσή της και επέκεινα. Ενώ η ως άνω θέση της υπήρξε προδήλως ενιαία και καταδήλως συνεπής, με βασικό στόχο την Ένωση της Κύπρου με την Μητέρα Ελλάδα. Οφείλω δε να υπενθυμίσω ότι η προμνημονευόμενη θέση της «Εστίας», ιδίως αφότου περιήλθε στην ιδιοκτησία της Οικογένειας Κύρου, κατά βάθος διαπνεόταν προεχόντως από δύο ρήσεις: Την πρώτη, πραγματική Εθνική «κραυγή» των Ελλήνων Κυπρίων κατ’ εξοχήν στα χρόνια της επικής εξέγερσης της ΕΟΚΑ κατά της αποικιοκρατίας (1950-1959), μνημονεύει ο Μεγάλος Ποιητής μας Γιώργος Σεφέρης όπως την φωτογράφισε στους τοίχους σπιτιών της Κύπρου κατά την εκεί μακρά παραμονή του: «Τὴν Ἑλλάδα θέλομεν καὶ ἂς τρώγομεν πέτρες». Και η δεύτερη, δωρική και εκκωφαντικώς ηχηρή μέσα στα χρόνια, ανήκει στον Ήρωα του Κυπριακού Αγώνα υπέρ της Ένωσης Κυριάκο Μάτση: «Προτιμοῦμεν τὰ ράκη τῆς μητρὸς Ἑλλάδος παρὰ τὴν πορφύραν τῆς μητρυιᾶς», δηλαδή της Μεγάλης Βρετανίας.
Ι. Η ιδιαιτερότητα της σχέσης της «Εστίας» και της Οικογένειας Κύρου με την Κύπρο
Η «Εστία» ιδρύθηκε στην Αθήνα, το 1876, ως φιλολογικό και καλλιτεχνικό περιοδικό από τον Παύλο Διομήδη, με εμβληματικούς διευθυντές να χαράζουν τον πνευματικό προσανατολισμό των πρώτων φύλλων της, όπως π.χ. ο Γεώργιος Δροσίνης και ο Γρηγόριος Ξενόπουλος.
Α. Η ίδρυση της «Εστίας»
Το 1894 η «Εστία» μετατράπηκε σε ημερήσια εφημερίδα. Το 1898 την έκδοση της «Εστίας» ανέλαβε ο Άδωνις Κύρου με συνεργάτη τον Σπυρίδωνα Δάσιο, από δε το 1900 και εφεξής περιήλθε καθ’ ολοκληρία στην Οικογένεια Κύρου. Με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο η «Εστία» συνέχισε την έκδοσή της από τα μέλη της Οικογένειας Κύρου έως τον Απρίλιο του 2015, όταν και εντάχθηκε, ύστερα από πρωτοβουλία του εκδότη κ. Γιάννη Φιλιππάκη, στον «Όμιλο Φιλιππάκη» με Διευθυντή τον έγκριτο δημοσιογράφο κ. Μανώλη Κοττάκη. Αυτή η εκδοτική αλλαγή σηματοδότησε την απρόσκοπτη συνέχεια της δημοσιογραφικής πορείας της «Εστίας», επιπλέον όμως, και όπως αποδεικνύει η καταξίωσή της, σήμανε και την εντυπωσιακή αναγέννηση και άνθησή της στο πλαίσιο του Ελληνικού Τύπου.
1. Δύο χρόνια μετά την έκδοση της «Εστίας», ήτοι την 4η Ιουνίου 1878, η Κύπρος παραχωρήθηκε, ως προτεκτοράτο, στην Μεγάλη Βρετανία ύστερα από σχετική συμφωνία με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η παραχώρηση αυτή καλλιέργησε πολλές ελπίδες στους κατοίκους της Κύπρου ως προς την μελλοντική Ένωσή της με την Ελλάδα, στην βάση της ιστορικής εμπειρίας της προηγούμενης Ένωσης των Επτανήσων με τον Εθνικό Κορμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1878 η «Εστία» δημοσίευσε, σε ειδική έκδοση, ad hoc τεύχος με τίτλο «Περί Κύπρου» για την μελλοντική πορεία της Κύπρου προς την κατά τα προεκτεθέντα ενωτική κατεύθυνση, το οποίο συνέταξε και υπέγραψε ο νεαρός τότε Σπυρίδων Λάμπρου, μετέπειτα διαπρεπής ιστορικός αλλά και Πρωθυπουργός της Ελλάδας.
2. Οι σχέσεις της Οικογένειας Κύρου με την Κύπρο υπήρξαν εξ αρχής στενές, δεδομένου ότι ο γενάρχης της δημοσιογραφικής διαδρομής της Άδωνις Κύρου (1870-1918) ήταν γόνος παλαιάς οικογένειας από την Καρπασία. Ο Άδωνις Κύρου φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο και εργάσθηκε για μικρό χρονικό διάστημα στην Γραμματεία της Αρχιεπισκοπής. Ας σημειωθεί ότι αφότου η «Εστία» περιήλθε στον Άδωνι Κύρου η Κύπρος και το μέλλον της εντάχθηκαν, οιονεί εκ φύσεως λόγω των κυπριακών καταβολών της Οικογένειας Κύρου, στην μετέπειτα ιστορία της Εφημερίδας ως ένα πραγματικό Εθνικό Ζήτημα με απώτερο όραμα την Ένωση. Μετά τον θάνατο του Αδώνιδος Κύρου η «Εστία» συνέχισε την έκδοσή της με τους γιους του Αχιλλέα και Κύρο. Και από το 1950, όταν πέθανε ο Αχιλλέας Κύρου, η «Εστία» μεταβιβάσθηκε στον Κύρο Κύρου έως το 1974, δηλαδή κατά την πιο ταραγμένη και αιματοβαμμένη ιστορική περίοδο της Κύπρου στον αγώνα του Λαού της για την αποτίναξη της αποικιοκρατίας.
Β. Η «Εστία» και η Κύπρος
Οι σχέσεις της Οικογένειας Κύρου, και κατ’ ακρίβεια του Αχιλλέα και του Κύρου Κύρου, με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο υπήρξαν επί χρόνια αρμονικές έως αδελφικές, καθώς τότε τους συνέδεε ο διακαής πόθος της Ένωσης.
1. Αψευδής μαρτυρία ο αποχαιρετιστήριος λόγος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στον Αχιλλέα Κύρου κατά τον θάνατό του, όταν ο Ηγέτης της Κύπρου τον αποκάλεσε «Φωνή της Κύπρου». Η «Εστία» στήριξε, χωρίς όρους και προϋποθέσεις, υπό την διεύθυνση του Κύρου Κύρου τον Αγώνα των Κυπρίων για την Ένωση, ιδίως αφότου άρχισε, την 1η Απριλίου 1955, η ηρωϊκή ένοπλη εξέγερση της ΕΟΚΑ η οποία και διήρκησε έως το 1959. Οι δραματικές εξελίξεις της περιόδου εκείνης οδήγησαν στην μεγάλη ρήξη μεταξύ του Κύρου Κύρου και του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Αιτία, η υπογραφή αρχικώς της Συνθήκης της Ζυρίχης (11.2.1959) μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας από τους τότε Πρωθυπουργούς Κωνσταντίνο Καραμανλή και Αντνάν Μεντερές αντιστοίχως. Και ύστερα -και κυρίως- η υπογραφή της Συνθήκης του Λονδίνου (19.2.1959), μεταξύ του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου ως εκπροσώπου των Ελληνοκυπρίων και του Φαζίλ Κιουτσούκ ως εκπροσώπου των Τουρκοκυπρίων, διά της οποίας, και με την συνυπογραφή της Μεγάλης Βρετανίας, επικυρώθηκε η προμνημονευόμενη Συνθήκη της Ζυρίχης.
2. Το κλίμα μεταξύ Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και Κύρου Κύρου υπήρξε καθ’ όλο αυτό το διάστημα κυριολεκτικώς πολεμικό, με οξύτητες και πολλές φορές άδικες επιθέσεις εναντίον του Μακαρίου. Ο Κύρος Κύρου δεν μπορούσε ποτέ να δεχθεί και να κατανοήσει το ότι ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, όταν με πολύ πόνο πήρε τις σχετικές αποφάσεις, ήταν κυριολεκτικώς δέσμιος αφενός της δολιότητας της Μεγάλης Βρετανίας που δεν εννοούσε να δεχθεί την λύση της Ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα, στην βάση του ιστορικού Δημοψηφίσματος της 15ης Ιανουαρίου 1950 το οποίο διεξήχθη από την Εθναρχούσα Εκκλησία της Κύπρου και αποφάσισε την Ένωση αυτή με το μοναδικό ποσοστό του 95,7%. Και, αφετέρου, των σφαλμάτων της Ελληνικής Κυβέρνησης, και πρωτίστως του τότε Υπουργού Εξωτερικών της Κυβέρνησης Αλέξανδρου Παπάγου, κατά την Συνδιάσκεψη του Lancaster House στο Λονδίνο μεταξύ 29.8-7.9.1955, Στέφανου Στεφανόπουλου. Τότε που ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, παρασυρόμενος τεχνηέντως από τον Υπουργό Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας στην Κυβέρνηση Άντονι Ήντεν Χάρολντ Μακμίλαν, αγνόησε τις προβλέψεις της Συνθήκης της Λωζάνης του 1923 σύμφωνα με τις οποίες η Τουρκία είχε παραιτηθεί από κάθε δικαίωμά της στην Κύπρο. Και δέχθηκε να παραστεί στην Συνδιάσκεψη αυτή και ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών της Κυβέρνησης Αντνάν Μεντερές Φατίν Ζορλού. Έτσι η Συνδιάσκεψη κατέστη «τριμερής» και άρχισε το μαρτύριο της Κύπρου διά των αδιανόητων και αντίθετων προς κάθε έννοια Διεθνούς Δικαίου απαιτήσεων της Τουρκίας εις βάρος της Μεγαλονήσου. Οι σφοδρές επιθέσεις της «Εστίας» κατά του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου -αλλά και κατά του Κωνσταντίνου Καραμανλή- δεν ήταν βεβαίως πρωτόγνωρες για τα δεδομένα του Τύπου της εποχής, αν γυρίσουμε λίγα χρόνια πίσω και αναλογισθούμε τις ανοίκειες επιθέσεις εναντίον του Ελευθερίου Βενιζέλου κατά την περίοδο του Μεγάλου Διχασμού. Πέραν δε τούτου ένα είναι γεγονός: Η στάση της «Εστίας» και του Κύρου Κύρου ελαυνόταν μόνον από το όραμά τους να επιτευχθεί, επιτέλους, η Ένωση της Κύπρου με την Μητέρα Ελλάδα και δεν ενείχε τίποτα το ευτελώς προσωπικό. Όραμα το οποίο, όπως ήδη επεξηγήθηκε, η «Εστία» και η Οικογένεια Κύρου υπηρέτησαν διαχρονικώς, δίχως εκπτώσεις και δίχως υποχωρήσεις, ανιδιοτελώς και με αμιγώς Εθνικά κριτήρια και κίνητρα.
ΙΙ. Μία πάγια δημοσιογραφική θέση της «Εστίας»: Τα κανονιστικά δεδομένα του Διεθνούς Δικαίου και του Ευρωπαϊκού Δικαίου είναι εκείνα τα οποία καθορίζουν τις κατ’ ελάχιστο προϋποθέσεις για την δίκαιη και βιώσιμη επίλυση του Κυπριακού Ζητήματος
Τα όσα προεκτέθηκαν ως προς τους δείκτες πορείας της Εφημερίδας «Εστία» σε ό,τι αφορά το Κυπριακό Ζήτημα ανήκουν βεβαίως στο παρελθόν. Σήμερα, και όπως καταδεικνύει η όλη στάση της μετά την βάρβαρη τουρκική εισβολή και κατοχή το 1974, η «Εστία» στηρίζει, με ανυπόκριτη σταθερότητα και αποφασιστικότητα, την Εθνική Θέση μας ως προς τις κατ’ ελάχιστο προϋποθέσεις επίλυσης του Κυπριακού Ζητήματος. Εθνική Θέση -που υπηρετεί υποδειγματικώς η Κυβέρνηση του Προέδρου κ. Νίκου Χριστοδουλίδη- η οποία συμπυκνώνεται στο ότι ασφαλείς θεσμικές αντηρίδες για την δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού Ζητήματος είναι, και μάλιστα αποκλειστικώς, πρώτον, το Διεθνές Δίκαιο. Kαι, δεύτερον, το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Mε την πρόσθετη επισήμανση ότι το Διεθνές Δίκαιο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου αφού η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως οντότητα με αυτοτελή νομική προσωπικότητα, είναι πλήρες μέλος της Διεθνούς Κοινότητας, αρχής γενομένης από τον ΟΗΕ.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr