Ο πρωθυπουργός στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εμφανίστηκε υπέρμαχος της ανάγκης λήψης συντονισμένων ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Ζητώντας, επιπλέον, διεύρυνση του δημοσιονομικού χώρου για την αντιμετώπιση έκτακτων ενεργειακών αναγκών. Για να συμφωνήσει, όμως, ηΕ.Ε. να προχωρήσει σε μια ενιαία πολιτική αντιμετώπισης της ενεργειακής ακρίβειας, πρέπει πρώτα όλα τα κράτη-μέλη να έχουν εξαντλήσει τις δυνατότητες που διέθεταν για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης με δικές τους πολιτικές.
Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα για τον κ. Μητσοτάκη, καθώς η Ελλάδα, σύμφωνα με τη Eurostat, είναι η ευρωπαϊκή χώρα με τη μεγαλύτερη ενεργειακή φτώχεια στην Ευρώπη. Ενώ, δηλαδή, ο μέσος όρος της ενεργειακής φτώχειας στην Ευρώπη είναι 8,8%, στη χώρα μας είναι 18,1%. Το ποσοστό των Ελλήνων που αδυνατούν να ζεστάνουν τα σπίτια τους είναι διπλάσιο σε σχέση με εκείνο στην Ευρώπη. Και γι’ αυτό, ασφαλώς, δεν ευθύνεται ο ελληνικός χειμώνας…
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, είμαστε η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που αντιμετωπίζει την ενεργειακή ακρίβεια όχι θεραπεύοντας τις αιτίες της, αλλά, αντίθετα, μοιράζοντας προσωρινά επιδόματα για να ανακουφίσει από τις συνέπειές της. Η προσήλωση της κυβέρνησης Μητσοτάκη στο ιδεολόγημα της αυτορύθμισης των αγορών άφησε την αγορά της ενέργειας χωρίς ρύθμιση, στο έλεος ενός ενεργειακού ολιγοπωλίου. Για να επαληθευτεί για ακόμη μια φορά ότι, όταν σε συνθήκες κρίσης οι αγορές δεν ρυθμίζονται προς όφελος των καταναλωτών, τότε τις ρυθμίζουν οι μεγάλοι παίκτες, κερδοσκοπώντας για ίδιον όφελος.
Σε αντίθεση με την ελληνική κυβέρνηση, πολλά ευρωπαϊκά κράτη, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ισπανία, η Ουγγαρία, η Λιθουανία, η Σλοβακία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία, είτε διατήρησαν δημόσιες τις εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας, είτε και τις επανέφεραν σε δημόσιο χαρακτήρα, αν εν τω μεταξύ τις είχαν ιδιωτικοποιήσει. Προκειμένου να ρυθμίζουν την ενεργειακή αγορά συγκρατώντας τις τιμές μέσω της επιβολής πλαφόν. Επιπλέον αυτών, η Ιταλία, το Βέλγιο και η Πορτογαλία επέβαλαν κοινωνικά τιμολόγια σε ευάλωτα και σε ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά.
Με την πολιτική αυτή κατάφεραν να συγκρατήσουν τις τιμές της ενέργειας και να περιορίσουν δραστικά την ενεργειακή φτώχεια ακόμη και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που ανήκουν στο ίδιο νεοφιλελεύθερο δόγμα με τον κ. Μητσοτάκη. Στη… μακρινή Ελλάδα περιμένουμε ακόμη τις αγορές να… αυτορυθμιστούν. Με τα ενεργειακά ολιγοπώλια να κάνουν εν τω μεταξύ πάρτι.
Η ελληνική κυβέρνηση αποτέλεσε, όμως, εξαίρεση στον ευρωπαϊκό κανόνα και ως προς τη φορολόγηση των υπερκερδών των ενεργειακών επιχειρήσεων. Σε αντίθεση με Ισπανία, Ιταλία, Τσεχία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουγγαρία, Βέλγιο, Πορτογαλία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο, που προχώρησαν σε ουσιαστική φορολόγηση των κερδών τους, η ελληνική κυβέρνηση έχει να τα φορολογήσει από το 2021-2022. Αλλά και πάλι, ακόμη και όταν επέβαλε το μέτρο, το έκανε προσχηματικά. Δεν φορολόγησε, δηλαδή, ούτε το σύνολο των κερδών, ούτε το σύνολο του κύκλου των εργασιών τους, όπως συνέβη στην υπόλοιπη Ευρώπη. Αλλά επέβαλε έκτακτη εισφορά με έναν φαινομενικά μεγάλο συντελεστή 90%, μόνο σε συγκεκριμένα πρόσθετα έσοδα της χονδρεμπορικής αγοράς.
Γι’ αυτό και το μέτρο αυτό, όταν εφαρμόστηκε το 2021-2022, απέδωσε στην Ελλάδα μόλις 367,1 εκατ. ευρώ. Αν σε αυτά που δεν έκανε η κυβέρνηση Μητσοτάκη για να ελέγξει την ενεργειακή ακρίβεια προστεθούν η παράδοση και της πράσινης ενέργειας σε ένα ενεργειακό καρτέλ, που ωθεί τους κατοίκους της υπαίθρου να εγκαταλείψουν τον τόπο τους, καθώς και η άρνησή της να μειώσει τους έμμεσους και τους ειδικούς φόρους σε ρεύμα και καύσιμα, συμπληρώνεται η λίστα των χαμένων ευκαιριών για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας στην Ελλάδα.
*Καθηγητής, πρώην Πρύτανης ΑΠΘ, επικεφαλής παράταξης «ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Κ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ»
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr