Τρεις βασικές μεθόδους χρησιμοποιούν τα κυκλώματα φοροδιαφυγής για να αποκρύπτουν πωλήσεις και να εμφανίζουν μικρότερο τζίρο από τον πραγματικό: τις «μαϊμού» ταμειακές μηχανές, την καταχρηστική αξιοποίηση νόμιμων φορολογικών μηχανισμών και τα παράνομα λογισμικά που αλλοιώνουν τα δεδομένα των συναλλαγών.
Η υπόθεση της Pizza Fan, που ερευνάται για φοροδιαφυγή 25 εκατ. ευρώ, φέρνει στο προσκήνιο τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ελεγκτικές αρχές.
Σύμφωνα με την EΡΤ, παρά την εξέλιξη των ψηφιακών εργαλείων της ΑΑΔΕ και την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η φοροδιαφυγή εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα, καθώς τα κυκλώματα προσαρμόζουν τις πρακτικές τους και αναζητούν τρόπους να παρακάμπτουν τους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Η υπόθεση της Pizza Fan βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς η εταιρεία ερευνάται για απόκρυψη φορολογητέας ύλης ύψους 25 εκατ. ευρώ από το 2022, μέσω λογισμικού που φέρεται να αλλοίωνε τα δεδομένα των συναλλαγών και να εμφάνιζε χαμηλότερο τζίρο, με αποτέλεσμα να μην αποδίδεται ο αναλογών ΦΠΑ.
Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για την απόκρυψη εσόδων δεν περιορίζονται στη μη έκδοση αποδείξεων, αλλά επεκτείνονται στα ίδια τα ηλεκτρονικά συστήματα καταγραφής των πωλήσεων.
Οι τρεις μέθοδοι φοροδιαφυγής
Η πρώτη πρακτική αφορά τις «μαϊμού» ταμειακές μηχανές. Μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών και ειδικού λογισμικού παράγονται και εκτυπώνονται παραστατικά που μοιάζουν με κανονικές αποδείξεις, χωρίς όμως να έχουν εκδοθεί από εγκεκριμένο φορολογικό μηχανισμό.
Ο καταναλωτής λαμβάνει ένα χαρτί που φαίνεται νόμιμο, χωρίς να γνωρίζει απαραίτητα ότι δεν αποτελεί έγκυρο φορολογικό στοιχείο. Η συναλλαγή δεν καταγράφεται με τον προβλεπόμενο τρόπο στα λογιστικά αρχεία της επιχείρησης, με αποτέλεσμα τα αντίστοιχα έσοδα να μένουν εκτός φορολογικής δήλωσης και το Δημόσιο να χάνει έσοδα από τον φόρο εισοδήματος και τον ΦΠΑ.
Η δεύτερη μέθοδος βασίζεται στην καταχρηστική αξιοποίηση νόμιμων φορολογικών μηχανισμών. Επιχειρήσεις μπορεί να εκδίδουν δελτία παραγγελίας χωρίς να ακολουθεί απόδειξη αντίστοιχης αξίας ή να εμφανίζουν μαζικές ακυρώσεις συναλλαγών και εκπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική εμπορική δραστηριότητα.
Ο μεγάλος αριθμός ακυρωτικών σημειωμάτων στο τέλος της ημέρας ή οι ασυνήθιστα υψηλές εκπτώσεις αποτελούν ενδείξεις που μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω έλεγχο, χωρίς να αποδεικνύουν από μόνες τους φοροδιαφυγή. Οι ελεγκτές εξετάζουν τη συχνότητα, την αξία και τον χρόνο έκδοσης των παραστατικών, των ακυρώσεων και των εκπτώσεων, αναζητώντας αποκλίσεις που ενδέχεται να υποδηλώνουν αδήλωτα έσοδα.
Η τρίτη μέθοδος αφορά τα παράνομα λογισμικά, τα οποία μπορούν να παρεμβαίνουν στα δεδομένα των συναλλαγών ακόμη και μετά την έκδοση της απόδειξης. Μεταβάλλοντας ποσότητες, αξίες ή είδη προϊόντων που έχουν καταγραφεί, επιδιώκουν να εμφανίζουν μικρότερο τζίρο από τον πραγματικό.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εκτυπωμένη απόδειξη δεν αποκαλύπτει απαραίτητα την αλλοίωση. Για τον εντοπισμό της, οι ελεγκτές χρειάζεται να εξετάσουν τα ψηφιακά αρχεία και τα δεδομένα των φορολογικών μηχανισμών, ώστε να διαπιστώσουν αν έχουν γίνει παρεμβάσεις και να ανασυνθέσουν την πραγματική εικόνα των πωλήσεων.
Οι αλγόριθμοι και οι διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ
Η ΑΑΔΕ επιχειρεί να περιορίσει τη φοροδιαφυγή αξιοποιώντας νέα ψηφιακά εργαλεία, αλγόριθμους και διασταυρώσεις δεδομένων. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζει τα αρχεία των φορολογικών μηχανισμών και τα συγκρίνει με τα στοιχεία που διαβιβάζονται στην πλατφόρμα myDATA, αναζητώντας αποκλίσεις που μπορεί να αποκαλύψουν αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη.
Οι έλεγχοι βασίζονται πλέον σε μεγαλύτερο βαθμό στην ανάλυση ψηφιακών δεδομένων και όχι αποκλειστικά σε τυχαίες επιτόπιες επισκέψεις. Η υποχρεωτική διασύνδεση των φορολογικών μηχανισμών με τα συστήματα της ΑΑΔΕ διευκολύνει τον εντοπισμό παράνομων συστημάτων και «πειραγμένων» ταμειακών, χωρίς ωστόσο να αποκλείει την εμφάνιση νέων μεθόδων απόκρυψης εισοδημάτων.
Η συμβολή της εφαρμογής Appodixi
Σημαντικό ρόλο στον εντοπισμό πιθανών παραβάσεων έχει και η εφαρμογή Appodixi της ΑΑΔΕ, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να σκανάρουν το QR code μιας απόδειξης και να ελέγχουν αν είναι έγκυρη και αν έχει διαβιβαστεί σωστά.
Εάν, για παράδειγμα, μια απόδειξη αναγράφει 50 ευρώ, αλλά η εφαρμογή εμφανίζει ότι δεν έχει διαβιβαστεί ή καταγράφει διαφορετικό ποσό, ο καταναλωτής μπορεί να υποβάλει καταγγελία, κινητοποιώντας την ελεγκτική αρχή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο σχετικό δημοσίευμα, οι αναφορές μέσω της Appodixi έχουν ξεπεράσει συνολικά τις 225.000. Από αυτές, περίπου 102.000 είναι επώνυμες και 123.000 ανώνυμες.
Η πλειονότητα των καταγγελιών αφορά αποδείξεις από «πειραγμένους» μηχανισμούς, πλαστά παραστατικά και περιπτώσεις μη διαβίβασης στοιχείων στο myDATA. Οι κλάδοι της εστίασης, όπως καφετέριες, μπαρ και εστιατόρια, καθώς και τα πρατήρια καυσίμων, συγκαταλέγονται σε εκείνους με τη μεγαλύτερη συχνότητα αναφορών.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr