H 25η Οκτωβρίου του 2026 έχει «καπαρώσει» τη θέση της στα βιβλία της Ιστορίας. Δεν είναι άλλωστε και τόσο συνηθισμένο μια ημέρα να φέρνει μαζεμένες τόσες καλές ειδήσεις που συχνά δεν καταφέρνει να φέρει ούτε ένας χρόνος. Ο θρίαμβος του προέδρου Λούλα στη Βραζιλία, όπως και η σαρωτική νίκη ενός νεανικού κινήματος «από τα κάτω» στη Σερβία δεν διέψευσαν μόνο τα προγνωστικά. Θυμίζουμε ότι ο ακροδεξιός Μπολσονάρου είχε μια αξιοσημείωτη διαφορά από τον πρώτο γύρο, ενώ ο αυταρχικός εθνικιστής Βούτσιτς προηγούνταν επίσης στις περισσότερες δημοσκοπήσεις που μας έρχονταν από το Βελιγράδι. Ηττήθηκαν και οι δύο και μάλιστα εμφατικά. Αλλά η ουσία δεν είναι στους αριθμούς.
Ηταν δύο νίκες της δημοκρατίας που οφείλονται στην κινητοποίηση των ανθρώπων που διεκδικούν ρόλο στις αποφάσεις και πέτυχαν τουλάχιστον στις κάλπες να τον κατοχυρώσουν. Αν προσθέσουμε σε αυτό και την αντοχή που δείχνει ένα λαϊκό κίνημα αμφισβήτησης του νεοφιλελευθερισμού και της Ακροδεξιάς στη Γαλλία, αυτό που πήρε τη σπίθα από τους μαθητές και συνεχίζει να την κρατά ζωντανή με την ίδια ορμή επί εβδομάδες, παρά τα δακρυγόνα, το ξύλο και τις απαγορεύσεις, τότε έχουμε το δικαίωμα να μιλάμε για κοινωνίες που έχουν ακόμα σφυγμό, που διαψεύδουν αυτούς που τις θέλουν σε κώμα, παραδομένες στην κακή τους μοίρα.
Μια ήττα του τραμπισμού
Είναι μια ήττα του τραμπισμού αυτό το 51,8% του Λούλα και μάλιστα λίγες ημέρες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Ο Αμερικανός τραμπούκος μπορεί να εισέβαλε στη Βενεζουέλα, μπορεί να αισθάνεται ευτυχής με «δικούς του» προέδρους στην Αργεντινή, στη Χιλή, στη Βολιβία και στον Ισημερινό. Αλλά τη Βραζιλία την ήθελε πάνω από όλα. Η «στοργή» του στον καταδικασμένο πατέρα Μπολσονάρου, το σπρώξιμο στον υιό, οι απειλές και οι κυρώσεις προς την κυβέρνηση Λούλα το μαρτυρούν αυτό. Δεν είναι τυχαίο ότι τουλάχιστον τις πρώτες ώρες μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων ο συνήθως λαλίστατος πρόεδρος των ΗΠΑ επέλεξε τη σιωπή. Προφανώς και είναι σε επαφή με τον Φλάβιο, που αρνείται να παραδεχτεί την ήττα του, όπως το είχε αρνηθεί παλιότερα και ο Ζαΐρ, όπως άλλωστε λίγο πριν και ο ίδιος ο Ντόναλντ. Το σοκ είναι μεγάλο για το ακροδεξιό στρατόπεδο, που μετά το προβάδισμα στον πρώτο γύρο θεωρούσε την υπόθεση τελειωμένη.
Η απόρριψη από τους Βραζιλιάνους του μπολσοναρισμού είναι ένα πλήγμα για το «δόγμα Μονρόε» και μια νίκη για την ομάδα των BRICS και την ιδέα ενός πολυπολικού κόσμου. Κρατάει την Κίνα «μέσα» στη Λατινική Αμερική, σώζει για τους Ευρωπαίους την «ταλαιπωρημένη» συμφωνία με τις χώρες της Mercosur. Αν δεν ήταν επικίνδυνα υποκριτικό, θα ήταν απλώς αστείο να ακούς Ευρωπαίους ηγέτες να χαιρετίζουν τη νίκη του αριστερού Λούλα, την ώρα που στο εσωτερικό των χωρών τους επιχειρούν συστηματικά να παρουσιάσουν τους αριστερούς ως ταραξίες ή και τρομοκράτες.
Η «Λίστα των Φοιτητών» κατάφερε να κερδίσει τις εκλογές στη Σερβία (AP Photo/Marko Drobnjakovic)
Ο πονηρός Βούτσιτς
Στην περίπτωση της Σερβίας ο ηττημένος επέλεξε άλλη τακτική. Βγήκε πολύ νωρίς για να παραδεχτεί την ήττα του, την ώρα που οι δημοσιογράφοι έβλεπαν τα λιγοστά πρώτα δείγματα αποτελεσμάτων. Η ακρίβεια με την οποία ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς από τόσο νωρίς προέβλεψε το αποτέλεσμα σε έδρες, στέλνοντας εμμέσως και το μήνυμα στις δυνάμεις καταστολής να εξαφανιστούν από τους δρόμους, δείχνει το μέγεθος του ελέγχου που έχει αποκτήσει εδώ και 12 χρόνια στον κρατικό μηχανισμό. Κάνει ακόμα πιο άξιο σεβασμού αυτό που μια γερμανική εφημερίδα χαρακτήρισε το «Θαύμα της Σερβίας».
Η κίνησή του μόνο ως πονηρή μπορεί να εκληφθεί, ενώ η ελπίδα του για ρεβάνς πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Για τη Λίστα των Φοιτητών αξίζει θαυμασμός για το γεγονός ότι άντεξαν σε τραμπουκισμούς, απειλές και συκοφαντίες επί σχεδόν δύο χρόνια και μπόρεσαν να κερδίσουν εκλογές με «άφθαρτα» πρόσωπα και δημοκρατικές διαδικασίες από τη βάση. Τώρα όμως αρχίζουν τα δύσκολα, αφού το ποσοστό που πήραν ανεβάζει και τον πήχη των προσδοκιών. Θα πρέπει να επιλέξουν πρόσωπα για την πρωθυπουργία και τα υπουργεία και να κάνουν πράξη τον στόχο για εκδημοκρατισμό των δομών, κάθαρση στη Δικαιοσύνη, ανεξαρτησία στα ΜΜΕ, πάταξη της διαφθοράς συνολικά και άνοιγμα της διαδικασίας για «κανονικές» εκλογές όπου θα υπάρχει και πραγματική προγραμματική αντιπαράθεση. Ολα αυτά είναι δύσκολα εγχειρήματα, αν συνυπολογίσει κανείς και το γεγονός ότι τρεις στους δέκα Σέρβους ψήφισαν ξανά τον Βούτσιτς.
Κοινωνίες της πόλωσης
Αυτό που ενώνει τις ιστορίες αυτών των ημερών σε Βραζιλία, Σερβία, Γαλλία και αλλού είναι η βαθιά πόλωση. Είναι ταραγμένοι καιροί, είναι τα χρόνια των χυδαίων ανισοτήτων, που δεδομένα αμφισβητούνται και πολλές κατακτήσεις απειλούνται. Οι κοινωνίες καλούνται να πάρουν θέσεις και να διαλέξουν πλευρά. Οσο και αν αυτό ζορίζει τους οπαδούς των ίσων αποστάσεων, αυτό είναι μια πραγματικότητα. Τα μισόλογα, οι θεωρίες για τέλος των ιδεολογιών και των… τάξεων πνίγονται μέσα σε θάλασσες διαδηλωτών που γεμίζουν λεωφόρους και πλατείες και σου στέλνουν το μήνυμα ότι πρώτα πρέπει να διαλέξεις πλευρά και μετά αναζητάς συμμάχους και αρχίζεις να ασχολείσαι με τις… λεπτομέρειες. Που για να είμαστε ειλικρινείς, συχνά αποδεικνύεται ότι δεν είναι και τόσο λεπτομέρειες.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr