Σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση για το νέο νομοσχέδιο σχετικά με τους servicers και τις ρυθμίσεις δανείων εξαπολύει η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ), προειδοποιώντας ότι οι προωθούμενες διατάξεις μπορεί να διευκολύνουν κατασχέσεις και πλειστηριασμούς χωρίς προηγούμενη δικαστική απόφαση. Στο στόχαστρο βρίσκεται το άρθρο 23, με την ΕΛΑΣ να ζητά την απόσυρσή του, την επαναθεμελίωση της προστασίας της πρώτης κατοικίας και ουσιαστικές εγγυήσεις για τους δανειολήπτες.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται το άρθρο 23, το οποίο, σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, επιτρέπει την έναρξη διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης με βάση ιδιωτική σύμβαση ρύθμισης, χωρίς να έχει προηγηθεί δικαστική απόφαση ή διαταγή πληρωμής.
«Η υπογραφή του δανειολήπτη μετατρέπεται σε όπλο εναντίον του»
Η ΕΛΑΣ εκτιμά ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση μεταβάλλει ουσιαστικά τις ισορροπίες μεταξύ πιστωτών και δανειοληπτών, καθώς, όπως υποστηρίζει, ο servicer αποκτά καθοριστικό ρόλο στον υπολογισμό της οφειλής, στη διαπίστωση της αθέτησης και στην καταγγελία της ρύθμισης.
Όπως αναφέρει στην ανακοίνωσή της:
«Ο πιστωτής υπολογίζει την απαίτηση. Ο πιστωτής κρίνει ότι υπάρχει αθέτηση. Ο πιστωτής καταγγέλλει τη ρύθμιση. Ο πιστωτής προσδιορίζει το ύψος του χρέους που αναβιώνει. Η ιδιωτική σύμβαση που έχει υπογράψει ο οφειλέτης αρκεί πλέον ως εκτελεστός τίτλος για την έναρξη της αναγκαστικής εκτέλεσης.»
Σύμφωνα με τον Τομέα Στεγαστικής Πολιτικής της ΕΛΑΣ, η αλλαγή αυτή περιορίζει τις προηγούμενες δικονομικές εγγυήσεις, καθώς η σύμβαση που υπογράφει ο δανειολήπτης για τη ρύθμιση του χρέους του μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την έναρξη διαδικασιών κατά της περιουσίας του.
Η ανακοίνωση αντιπαραβάλλει τη νέα ρύθμιση με το προηγούμενο πλαίσιο, στο οποίο η διαδικασία έκδοσης διαταγής πληρωμής προϋπέθετε έλεγχο των σχετικών εγγράφων και της απαίτησης. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι αποδυναμώνεται η δυνατότητα του οφειλέτη να αμφισβητήσει την απαίτηση και να ζητήσει αναστολή των μέτρων εκτέλεσης.
Πυρά και για τον εξωδικαστικό μηχανισμό
Η κριτική της ΕΛΑΣ δεν περιορίζεται στο νέο νομοσχέδιο. Η παράταξη συνδέει τις προωθούμενες αλλαγές με τον νόμο 5313/2026, υποστηρίζοντας ότι και οι προηγούμενες παρεμβάσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό μετατόπισαν το βάρος από τη διάσωση της περιουσίας προς τη διευκόλυνση της ρευστοποίησής της.
Στην ανακοίνωσή της, η ΕΛΑΣ απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι οι αλλαγές κλείνουν τα κενά που αξιοποιούν οι servicers και υποστηρίζει ότι, αντίθετα, διευκολύνουν την ταχύτερη έναρξη διαδικασιών κατά των οφειλετών.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει:
«Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι κλείνει τα «παραθυράκια» των servicers. Στην πραγματικότητα τους παραδίδει το κλειδί της κεντρικής εισόδου για άμεσους και fast track πλειστηριασμούς».
Οι παραπάνω αιτιάσεις αποτελούν την πολιτική και νομική εκτίμηση της ΕΛΑΣ για τις συνέπειες των προτεινόμενων διατάξεων.
Τι ζητά η ΕΛΑΣ για τους δανειολήπτες
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη ζητά την άμεση απόσυρση του άρθρου 23 και τη διατήρηση ουσιαστικών δικαστικών εγγυήσεων πριν από την έναρξη διαδικασιών κατά της περιουσίας των οφειλετών.
Συγκεκριμένα, προτείνει:
Να μην αποτελεί η σύμβαση ρύθμισης εκτελεστό τίτλο χωρίς προηγούμενο δικαστικό έλεγχο της ύπαρξης και του ύψους της οφειλής.
Να παρέχεται υποχρεωτική ανεξάρτητη νομική συμβουλή πριν από την υπογραφή μιας ρύθμισης.
Να προβλέπεται αναλυτική αποτύπωση της οφειλής, με ξεχωριστή καταγραφή κεφαλαίου, τόκων, εξόδων και καταβολών.
Να διασφαλίζεται το δικαίωμα ανακοπής και η πραγματική δυνατότητα αναστολής πριν από κατάσχεση ή πλειστηριασμό.
Να θεσπιστούν δεσμευτικές και βιώσιμες προτάσεις ρύθμισης για τους οφειλέτες.
Παράλληλα, η ΕΛΑΣ δηλώνει ότι επιδιώκει νομοθετική επαναθεμελίωση της προστασίας της πρώτης κατοικίας, διεύρυνση των κριτηρίων για την αναγνώριση των ευάλωτων οφειλετών και δημιουργία δημόσιου φορέα για την απόκτηση και τη ρύθμιση απαιτήσεων.
Η αντιπαράθεση γύρω από το νομοσχέδιο επικεντρώνεται πλέον στο κατά πόσο οι νέες διατάξεις ενισχύουν την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης δανείων ή περιορίζουν τις εγγυήσεις που διαθέτουν οι δανειολήπτες απέναντι σε κατασχέσεις και πλειστηριασμούς.