«Χαστούκι» στις μεθοδεύσεις της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη και της κυβέρνησης Μητσοτάκη είναι η απόφαση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) να ακυρώσει δύο συμβάσεις που εκχωρούσαν δημόσια έσοδα από τη διαχείριση βασικών υπηρεσιών στα κορυφαία μνημεία της χώρας, της Ακρόπολης συμπεριλαμβανομένης, σε ιδιωτικά συμφέροντα με προκλητικά ευνοϊκούς όρους υπέρ του ιδιώτη.
Η πρώτη αφορά την παραχώρηση, έναντι ευτελούς ποσού, των 27 πωλητηρίων σε εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία στην εταιρεία Space Hellas του Σπύρου Μανωλόπουλου, της Singular Logic που διεξάγει τις εκλογές. Η δεύτερη αφορά την παραχώρηση των χώρων υγιεινής και των θυρίδων φύλαξης (lockers) στην Ακρόπολη (με πέντε εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως) και στην Αρχαία Αγορά (μόλις άνοιξε μετά από έργα αναβάθμισης με χρήματα από το ΤΑΑ) που δόθηκαν, επίσης, έναντι ευτελούς ποσού στην εταιρία Public Shine Facility Management Α.Ε. Σημειωτέον η τελευταία συστάθηκε μόλις τον Νοέμβριο 2025 και δεν έχει καμία εμπειρία στον συγκεκριμένο τομέα. Αλλά κέρδισε τον διαγωνισμό. Οπως εξάλλου και η Space Hellas.
Πώς συνέβη; Ο ΟΔΑΠ είχε βρει το «παραθυράκι» να προκηρύσσει τους διαγωνισμούς όχι με βάση την τρέχουσα νομοθεσία (ν. 4413/2016) αλλά με βάση το Προεδρικό Διάταγμα 715 του 1979 που για Δημόσιο Πλειοδοτικό Διαγωνισμό ορίζει μεταξύ άλλων ότι «η εκμίσθωση ακινήτων ιδιοκτησίας ΝΠΔΔ γίνεται κατά κανόνα με […] την υποβολή σφραγισμένων προσφορών». Τις συμβάσεις με οσμή σκανδάλου και τις μεθοδεύσεις του τεμαχισμού της διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού μέσω της κεντρικής υπηρεσίας του, του ΟΔΑΠ (Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων ΟΔΑΠ πρώην ΤΑΠ), έχει αναδείξει η «Εφ.Συν.» με σειρά δημοσιευμάτων («Σε ιδιώτη οι τουαλέτες και τα lockers της Ακρόπολης» 20/4/26, «Ακρόπολη: Ποια είναι η νεοσύστατη ιδιωτική εταιρεία που αναλαμβάνει βασικές υπηρεσίες με το αζημίωτο» 18/8/26, «Χαρίζουν σε ιδιώτες τα σημεία πώλησης στα μουσεία: Το “χρυσωρυχείο” της Ακρόπολης και 26 ακόμα σπουδαία μνημεία» 30/8/26).
Τις συμβάσεις με οσμή σκανδάλου έχει αναδείξει η «Εφ.Συν.» με σειρά δημοσιευμάτων («Σε ιδιώτη οι τουαλέτες και τα lockers της Ακρόπολης» 20/4/26, «Ακρόπολη: Ποια είναι η νεοσύστατη ιδιωτική εταιρεία που αναλαμβάνει βασικές υπηρεσίες με το αζημίωτο» 18/8/26, «Χαρίζουν σε ιδιώτες τα σημεία πώλησης στα μουσεία: το «χρυσωρυχείο» της Ακρόπολης και 26 ακόμα σπουδαία μνημεία» 30/8/26)
Η ΕΑΔΗΣΥ, όμως, έρχεται τώρα με μια απόφαση-κόλαφο να ακυρώσει φωτογραφικούς διαγωνισμούς και αποφάσεις που ξεπουλούσαν κυριολεκτικά κομμάτι της δημόσιας περιουσίας όπως έγραφε η «Εφ.Συν.» από τον Αύγουστο 2026 για τα 27 πωλητήρια. Μπορούμε πλέον να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι έγιναν αδιαφανείς συναλλαγές. Οπως με την εταιρεία Ελληνικά Αναμνηστικά Α.Ε., που ίδρυσε η Space Hellas A.E. ειδικά για να εξοπλίζει τα πωλητήρια, παρακάμπτοντας την ελληνική και την ενωσιακή νομοθεσία. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι το Δ.Σ. του ΟΔΑΠ είχε θέσει τέτοιους όρους στους δημόσιους διαγωνισμούς και τις προκηρύξεις ώστε οι διαγωνισμοί για τα πωλητήρια να έχουν ως μόνο υποψήφιο και τελικό ανάδοχο την ένωση εταιρειών Space και Radiant – στις οποίες κύριος μέτοχος είναι ο Σπύρος Μανωλόπουλος, ο οποίος παρεμπιπτόντως έχει κατονομαστεί δις στη Βουλή από αντιπολιτευόμενα κόμματα ως «φίλος του πρωθυπουργού».
Διαγωνισμός
Η απόφαση της Ενιαίας Αρχής ήρθε μετά την προσφυγή, στις 28 Αυγούστου, της εταιρίας ΟΡΜΗΝΙΑ ΙΚΕ για τα πωλητήρια, η οποία δικαιώθηκε. Κατήγγειλε ότι δεν μπόρεσε να λάβει μέρος στον διαγωνισμό, καθώς ο ΟΔΑΠ δεν τον προκήρυξε με βάση τον ν. 4413/2016 που αφορά συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών, αλλά με βάση το Προεδρικό Διάταγμα 715/1979 που αφορά εκμισθώσεις χώρου. Ετσι, η προκήρυξη αναρτήθηκε στη «Διαύγεια» και στην ηλεκτρονική σελίδα του ΟΔΑΠ. Με βάση τον ν. 4413/2016, όμως, η δημοσίευση αναρτάται στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ), όπου έχουν πρόσβαση όλες οι εταιρείες που επιθυμούν να λάβουν μέρος σε διαγωνισμούς αλλά και στην επίσημη εφημερίδα της Ε.Ε. Η ΕΑΔΗΣΥ, δέχθηκε την προσφυγή της εταιρείας και αποφάσισε ότι ο συγκεκριμένος διαγωνισμός συνιστά σύμβαση παραχώρησης υπηρεσιών και όχι απλά εκμίσθωση χώρου, οπότε δεν θα έπρεπε να έχει προκηρυχθεί με βάση το Π.Δ. του 1979, αλλά με τον ν. 4413/2016. Γι’ αυτό και τον ακυρώνει. Στην απόφασή της, η Ενιαία Αρχή αναφέρει επίσης ότι «η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης υπερβαίνει το ενωσιακό κατώφλιο των 5.404,000,00 ευρώ» και επομένως η προκήρυξη έπρεπε να είχε αποσταλεί προς δημοσίευση στην Υπηρεσία Εκδόσεων της Ε.Ε. και ο διαγωνισμός να έχει πανευρωπαϊκό χαρακτήρα.
Για την έτερη ντροπιαστική απόφαση, να παραχωρηθούν προς εκμετάλλευση οι τουαλέτες και οι χώροι φύλαξης στον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης, παρά το εισιτήριο των 30 ευρώ, καθώς και στην Αρχαία Αγορά, στην ΕΑΔΗΣΥ προσέφυγε αντίστοιχα, στις 28 Αυγούστου επίσης, η εταιρεία 3C+P Τεχνική Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία. Η Ενιαία Αρχή δικαίωσε και αυτή την εταιρεία και έκρινε άκυρο τον διαγωνισμό που είχε γίνει με τον ίδιο τρόπο.
Στο χρονικό διάστημα που η ΕΑΔΗΣΥ εξέταζε τις δύο προσφυγές, τη διαγωνιστική διαδικασία, ειδικά για την περίπτωση των 27 πωλητηρίων, με όρους σκανδαλωδώς επωφελείς για τον ιδιώτη, είχαν επισημάνει, καταθέτοντας κοινοβουλευτικές Ερωτήσεις και Αιτήσεις Κατάθεσης Εγγράφων (ΑΚΕ) προς την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, τόσο το ΠΑΣΟΚ με πρωτοβουλία της υπεύθυνης ΚΤΕ Πολιτισμού, Νάγιας Γρηγοράκου όσο και η Νέα Αριστερά με πρωτοβουλία της Σίας Αναγνωστοπούλου.
Δικαίωση και για ΠΑΣΟΚ και Νέα Αριστερά που είχαν καταθέσει κοινοβουλευτικές ερωτήσεις με καίριες επισημάνσεις, όπως και για την «Εφ.Συν.» που με σειρά δημοσιευμάτων είχε αναδείξει το θέμα. Την παραίτηση της υπουργού Πολιτισμού ζητά η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα
Χθες ανακοίνωση για το θέμα εξέδωσε ο Τομέας Πολιτισμού της ΕΛΑΣ, σχολιάζοντας: «Ενα ακόμα σκάνδαλο της κυβέρνησης της Ν.Δ. αποκαλύπτεται με τις συμβάσεις του Υπουργείου Πολιτισμού που υπογράφηκαν παραμονές Δεκαπενταύγουστου» και επισημαίνοντας ότι μετά την απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ και την ακύρωση των διαγωνισμών «σε οποιαδήποτε ευνομούμενη πολιτεία, η υπουργός Πολιτισμού θα είχε παραιτηθεί!» (ολόκληρη η ανακοίνωση στο efsyn.gr). Αντιθέτως, μέχρι χθες το βράδυ και παρά τις ανακοινώσεις και τα δημοσιεύματα, τόσο η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη όσο και η πρόεδρος του Δ.Σ. του ΟΔΑΠ Νικολέττα Διβάρη-Βαλάκου δεν είχαν θεωρήσει υποχρέωσή τους ως εκ της θέσεώς τους να πουν δημοσίως κάτι για την απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ που καταδεικνύει ότι ΥΠΠΟ και ΟΔΑΠ διαχειρίστηκαν εσφαλμένα και σε βάρος του Δημοσίου διαγωνισμούς που αφορούν βασικές υπηρεσίες στην Ακρόπολη και σε άλλα 26 κορυφαία μνημεία της χώρας. Θα το κάνουν άραγε σήμερα ή ακόμα μια φορά η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού και εν προκειμένω και του ΟΔΑΠ θα εφαρμόσουν την (πολλάκις δοκιμασμένη) μέθοδο της σιγής ιχθύος και του στρουθοκαμηλισμού;
Πάντως, εκτός από το ΥΠΠΟ, έκθετοι βρίσκονται τόσο το Δ.Σ. του ΟΔΑΠ όσο και η πρόεδρός του Νικολέτα Διβάρη-Βαλάκου. Και η στάση τους εξαρχής μέχρι και σήμερα γεννά μια σειρά ερωτημάτων:
Πολιτιστική κληρονομιά
Για ποιο λόγο αποφάσισε ο ΟΔΑΠ να προχωρήσει –με τη σύμφωνη γνώμη πάντα της πολιτικής ηγεσίας που, δυστυχώς, βλέπει ως πηγή εσόδων την πολιτιστική κληρονομιά με ευνοϊκούς όρους για ημέτερους– στην ιδιωτικοποίηση των πωλητηρίων που είναι τόσο σημαντική πηγή δημόσιων εσόδων; Για πρώτη φορά το υπουργείο Πολιτισμού αποφασίζει να δωρίσει σε έναν ιδιώτη προνομιακά σημεία όπου κανείς δεν είχε πρόσβαση μέχρι σήμερα. Μιλάμε για τα πωλητήρια των πιο προβεβλημένων και πολυσύχναστων αρχαιολογικών μας χώρων και μουσείων όπως της Ακρόπολης, της Ολυμπίας και των Δελφών, του Σουνίου, της Κνωσού, των Μυκηνών, της Επιδαύρου, του Ολυμπιείου, των Αρχαιολογικών Μουσείων Αιγών, Χανίων, Βασιλικών Τάφων Αιγών, του Ακρωτηρίου Σαντορίνης, του Μυστρά, του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου στη Ρόδο μαζί με αρκετά ακόμα.
Ακολούθως, πώς είναι δυνατόν να ιδιωτικοποιούνται οι τουαλέτες και τα ντουλάπια φύλαξης (lockers); Με βάση ποιο σχέδιο αποφασίστηκε ότι η παραχώρησή τους σε ιδιώτες θα φέρει μεγαλύτερα έσοδα; Για ποιο λόγο σε σειρά διαγωνισμών του ΟΔΑΠ υπάρχει ένας μόνο υποψήφιος ανάδοχος;
Σε αυτά να προσθέσουμε και τα ερωτήματα που γεννά η ακύρωση των διαγωνισμών. Μια νέα και με σωστούς όρους αυτή τη φορά προκήρυξη που θα σέβεται τον ν. 4413/2016 αλλά και στην περίπτωση των 27 πωλητηρίων θα προβλέπει την κατά τον ενωσιακό νόμο υποχρέωση ο διαγωνισμός να είναι πανευρωπαϊκός (πράγμα βέβαια που δημιουργεί το ενδεχόμενο ξένος ιδιώτης να διαχειρίζεται τα πωλητήρια των κορυφαίων μας μνημείων) θέλει προφανώς χρόνο. Μέχρι τότε ποιος θα διαχειρίζεται τα πωλητήρια; Και τι θα γίνει με τις τουαλέτες της Ακρόπολης που, παρότι καινούργιες, δεν έχουν ανοίξει επί μήνες για το κοινό, περιμένοντας ως φαίνεται τον ιδιώτη που θα τις λειτουργήσει (με αντίτιμο, ας θυμίσουμε, 1 επιπλέον ευρώ για κάθε επίσκεψη στην τουαλέτα επισκεπτών που ούτως ή άλλως έχουν καταβάλει το αντίτιμο του εισιτηρίου εισόδου); Τι θα κάνει η υπουργός Πολιτισμού; Θα κρατήσει τις τουαλέτες κλειστές, ρισκάροντας ακόμα ένα δημοσίευμα-κόλαφο για τις συνθήκες στο κορυφαίο μνημείο της χώρας, όπως αυτό της Liberation τον περασμένο Ιούλιο; Και θα επιτρέψει την «προσωρινή» διαχείριση των πωλητηρίων από τη Space Hellas;
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr