Ο Γιάννης Δραγασάκης επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη ανασύνταξης του προοδευτικού χώρου και συγκρότησης μιας ευρείας πολιτικής και κοινωνικής συμμαχίας ανάμεσα στις δυνάμεις της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς, υποστηρίζοντας ότι οι επιμέρους διαφορές δεν μπορούν να αποτελούν μόνιμο άλλοθι για την απουσία κοινής δράσης. Παράλληλα, ασκεί αυτοκριτική για την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, αναγνωρίζει λάθη και παραλείψεις, αλλά υπερασπίζεται συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές της περιόδου 2015-2019. Με φόντο την κυβερνητική πολιτική, την ακρίβεια, τις ανισότητες και τα προβλήματα της οικονομίας, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης στέλνει και ένα μήνυμα προς την αντιπολίτευση: όταν υπάρχει συντονισμένη πίεση, ακόμη και κυβερνητικές επιλογές μπορούν να ανατραπούν, όπως συνέβη με την απόσυρση του άρθρου 23 που αφορούσε τους δανειολήπτες και τους servicers.
Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό του ΣΚΑΪ, ο Δραγασάκης χαρακτήρισε θετική την πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα για την ίδρυση της ΕΛΑΣ, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η δημιουργία ενός νέου πολιτικού φορέα δεν αρκεί από μόνη της για να απαντήσει στα σημερινά αδιέξοδα. Χρειάζεται, όπως σημείωσε, συνολικός επαναπροσδιορισμός της στρατηγικής, των στόχων και του πολιτικού περιεχομένου του προοδευτικού χώρου. Με άλλα λόγια, δεν αρκεί να αλλάζουν οι ταμπέλες και τα ονόματα, όταν παραμένει αναπάντητο το βασικό ερώτημα: ποια κοινωνική αλλαγή επιδιώκεται και με ποιο συγκεκριμένο σχέδιο.
Αναφερόμενος στην κυβερνητική περίοδο 2015-2019, παραδέχθηκε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε σοβαρό λάθος, καθώς δεν κατάφερε να επικοινωνήσει αποτελεσματικά στους πολίτες ούτε όσα πέτυχε ούτε όσα δεν μπόρεσε να υλοποιήσει. Έτσι, όπως είπε, δημιουργήθηκε μια θολή εικόνα για το έργο της κυβέρνησης, η οποία εξακολουθεί να επηρεάζει την αποτίμησή της. Παρ’ όλα αυτά, υποστήριξε ότι υπάρχουν συγκεκριμένες πολιτικές που διατηρούν θετικό αποτύπωμα, ακόμη και σε ανθρώπους που δεν αξιολογούν συνολικά θετικά τη διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ.
Ανάμεσα σε αυτές ανέφερε την πρόσβαση των ανασφάλιστων στο δημόσιο σύστημα υγείας, τη δημιουργία ταμειακού αποθέματος, τις παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ακραίας φτώχειας, το σύμφωνο συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια και την προώθηση των ενεργειακών κοινοτήτων. Δεν επιχείρησε, ωστόσο, να παρουσιάσει την περίοδο εκείνη ως μια ιστορία χωρίς λάθη. Αντιθέτως, αναγνώρισε ότι η απόσταση ανάμεσα στις προεκλογικές δεσμεύσεις για κατάργηση των μνημονίων και στην τελική αποδοχή ενός νέου μνημονίου αποτέλεσε μια δραματική πολιτική ανατροπή, για την οποία απαιτούνταν σαφέστερες εξηγήσεις και ανάληψη ευθυνών.
Όπως επισήμανε, είτε υπήρξε υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων είτε υποτίμηση των συσχετισμών και των αντιπάλων, γεγονός που δεν μπορεί να παραγνωριστεί. Υποστήριξε, όμως, ότι η συγκεκριμένη κυβέρνηση αποτέλεσε τότε μια δημοκρατική διέξοδο σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και κοινωνικής κρίσης, κατά την οποία ενισχύονταν επικίνδυνα και ακροδεξιές δυνάμεις. Κατά την εκτίμησή του, η έξοδος από τα μνημόνια, η δημιουργία του ταμειακού αποθέματος και οι παρεμβάσεις για τον περιορισμό των κοινωνικών ανισοτήτων αποτελούν στοιχεία που πρέπει να ενταχθούν σε μια πιο ολοκληρωμένη ιστορική αξιολόγηση.
Ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης στάθηκε ιδιαίτερα και στο λεγόμενο «παράλληλο τραπεζικό σύστημα», επιχειρώντας να αποσαφηνίσει τι ακριβώς είχε σχεδιαστεί την περίοδο εκείνη. Όπως εξήγησε, η Ελλάδα διέθετε το 2015 τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, αλλά της έλειπαν βασικοί χρηματοδοτικοί θεσμοί, με κυριότερο μια αναπτυξιακή τράπεζα. Η απουσία τέτοιων εργαλείων, σύμφωνα με τον ίδιο, περιόριζε σημαντικά τη δυνατότητα χρηματοδότησης μικρών επιχειρήσεων, μακροχρόνιων επενδύσεων και νέων παραγωγικών πρωτοβουλιών.
Ο Δραγασάκης υποστήριξε ότι ο όρος «παράλληλο τραπεζικό σύστημα» χρησιμοποιήθηκε με τρόπο που προκάλεσε σύγχυση, διευκρινίζοντας ότι επρόκειτο για τη δημιουργία συμπληρωματικών χρηματοπιστωτικών θεσμών και όχι για κάποιο σχέδιο που συνδεόταν με τις προτάσεις του Γιάνη Βαρουφάκη. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στην ίδρυση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, στο θεσμικό πλαίσιο για τις μικροπιστώσεις, στην υποστήριξη των συνεταιριστικών τραπεζών και στη δημιουργία χρηματοδοτικών εργαλείων σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Αναγνώρισε, πάντως, ότι επρόκειτο για τα πρώτα βήματα ενός εγχειρήματος που χρειαζόταν συνέχεια και περαιτέρω ανάπτυξη.
Το πιο σαφές πολιτικό μήνυμα της παρέμβασής του αφορούσε την ανάγκη κοινής δράσης των προοδευτικών δυνάμεων. Ο Δραγασάκης υποστήριξε ότι η Αριστερά δεν μπορεί να περιορίζεται σε συζητήσεις για οργανωτικές ανακατατάξεις, προσωπικές στρατηγικές και κομματικές περιχαρακώσεις, την ώρα που μεγάλα τμήματα της κοινωνίας ασφυκτιούν από τα καθημερινά προβλήματα. Χρειάζεται, όπως είπε, να επανέλθει στις κοινωνικές της αναφορές, να διαμορφώσει ένα πειστικό όραμα για το μέλλον και ταυτόχρονα να παρεμβαίνει αποτελεσματικά στα άμεσα ζητήματα.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την απόσυρση του άρθρου 23 από το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, το οποίο, σύμφωνα με την κριτική που ασκήθηκε, επιβάρυνε τους δανειολήπτες και ευνοούσε τους servicers. Όπως τόνισε, η εξέλιξη αυτή δεν προέκυψε από κάποια ξαφνική κυβερνητική ευαισθησία, αλλά από την κοινή πίεση της προοδευτικής αντιπολίτευσης και κοινωνικών φορέων. Η υπόθεση, κατά τον ίδιο, αποδεικνύει ότι η συντονισμένη δράση μπορεί να έχει απτά αποτελέσματα, ακόμη και απέναντι σε μια κυβέρνηση που συχνά εμφανίζεται να θεωρεί τις επιλογές της δεδομένες μέχρι να βρεθεί αντιμέτωπη με ισχυρές αντιδράσεις.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η συνεργασία δεν προϋποθέτει την κατάργηση των διαφορών ούτε την εγκατάλειψη της αυτονομίας των κομμάτων. Μπορούν να υπάρχουν διαφορετικές πολιτικές ταυτότητες και εκλογικός ανταγωνισμός, χωρίς αυτό να εμποδίζει τη συγκρότηση κοινών μετώπων σε ζητήματα που αφορούν την κοινωνία. Το κρίσιμο, όπως σημείωσε, είναι να γίνει σαφές ποιος αποτελεί τον πολιτικό αντίπαλο και πού υπάρχουν πραγματικά περιθώρια συμμαχιών.
Στο πεδίο της οικονομίας, ο Δραγασάκης άσκησε κριτική και στο μοντέλο προσέλκυσης ξένων επενδύσεων, υποστηρίζοντας ότι μεγάλο μέρος τους αφορά εξαγορές υφιστάμενων επιχειρήσεων και όχι δημιουργία νέας παραγωγικής δυναμικότητας. Παράλληλα, εξέφρασε προβληματισμό για το γεγονός ότι σημαντικό μέρος των κερδών και των μερισμάτων κατευθύνεται εκτός Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι η οικονομία δεν μπορεί να στηρίζεται επ’ αόριστον στην προσδοκία ότι θα εισρέουν διαρκώς νέα κεφάλαια από το εξωτερικό. Εάν αυτές οι ροές περιοριστούν, προειδοποίησε, η χώρα θα βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με σοβαρές πιέσεις. Η λύση, κατά την άποψή του, περνά μέσα από ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, οικονομικά ανθεκτικό, περιβαλλοντικά βιώσιμο και κοινωνικά δικαιότερο.
Τέλος, αναφερόμενος στις πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ, εξέφρασε ανησυχία για την ενίσχυση των ανισοτήτων και της οικονομικής ολιγαρχίας, συνδέοντας την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ με την περαιτέρω αποδυνάμωση των κοινωνικών πολιτικών και την αύξηση των γεωπολιτικών κινδύνων. Έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στη συζήτηση για τη φορολόγηση του μεγάλου πλούτου στην Καλιφόρνια, επισημαίνοντας τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι οικονομικά ισχυροί στη διαμόρφωση της δημόσιας συζήτησης μέσω μεγάλων επικοινωνιακών εκστρατειών.
Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασής του ήταν ότι οι κοινωνίες δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τις νέες προκλήσεις με παλιές συνταγές και ευχολόγια. Η κλιματική κρίση, οι πιέσεις στις κοινωνικές δαπάνες, οι εξοπλισμοί και οι αλλαγές στην οικονομία απαιτούν διαφορετικό μοντέλο διακυβέρνησης, με κοινωνική συμμετοχή, λογοδοσία και πραγματική δημοκρατική νομιμοποίηση. Και αυτό, σε μια περίοδο που η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιμένει να παρουσιάζει την πολιτική της ως μονόδρομο, είναι ίσως το πιο ουσιαστικό ερώτημα που θέτει ο Δραγασάκης: ποια εναλλακτική μπορεί να συγκροτηθεί και, κυρίως, με ποιους όρους θα γίνει πειστική στην κοινωνία;
Διαβάστε περισσότερα
