Μετά την υποχώρηση για το άρθρο 23, η κυβέρνηση επιχειρεί να αλλάξει τη συζήτηση προτείνοντας σταθερό επιτόκιο 3% στις ρυθμίσεις του εξωδικαστικού μηχανισμού και δεκαπλασιασμό του ανώτατου προστίμου στους servicers. Οι επιμέρους βελτιώσεις είναι ευπρόσδεκτες. Δεν αποτελούν, όμως, συγχωροχάρτι για μια πολιτική που αφήνει τον οφειλέτη να διαπραγματεύεται με την απειλή απώλειας του σπιτιού του.
Πρώτον, η κυβέρνηση απέσυρε αυτό που προκάλεσε κατακραυγή αλλά κρατά αυτό που πέρασε χωρίς τον ίδιο θόρυβο. Με τον ν. 5313/2026 έδωσε ήδη στους πιστωτές τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν τη σύμβαση του εξωδικαστικού ως εκτελεστό τίτλο. Με απλά λόγια, υπογράφεις για να ρυθμίσεις το χρέος σου και, αν χάσεις τη ρύθμιση, η υπογραφή σου γίνεται όπλο για κατάσχεση χωρίς να χρειάζεται προηγουμένως διαταγή πληρωμής. Αυτή η διάταξη παραμένει στο άρθρο 27. Αν η κυβέρνηση θέλει να προστατεύσει τον δανειολήπτη, γιατί δεν την καταργεί;
Δεύτερον, το 3% δεν είναι γενική ρύθμιση για όλους τους δανειολήπτες. Αφορά αποκλειστικά συμβάσεις του εξωδικαστικού για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες, περιλαμβανομένων των υφιστάμενων ρυθμίσεων, για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου. Είναι ουσιαστική ελάφρυνση για όσους καλύπτει. Γιατί, όμως, δεν προβλέφθηκε όταν η κυβέρνηση νομοθετούσε για τον ίδιο μηχανισμό τον Ιούνιο; Τότε φρόντισε να ενισχύσει την εκτελεστότητα των συμβάσεων. Τώρα θυμήθηκε τη σταθερότητα του επιτοκίου. Αυτή η σειρά προτεραιοτήτων εκθέτει την κυβερνητική «ευαισθησία». Και, βεβαίως, χαμηλότερο επιτόκιο δεν σημαίνει αυτομάτως βιώσιμη δόση.
Τρίτον, το δεκαπλάσιο πλαφόν προστίμου δεν σημαίνει δεκαπλάσια προστασία. Τα πέντε εκατομμύρια είναι το ανώτατο όριο εποπτικής κύρωσης, όχι αυτόματο πρόστιμο για κάθε παράβαση. Η αποτελεσματικότητα κρίνεται στους ελέγχους, στις κυρώσεις που επιβάλλονται και στην αποκατάσταση του πολίτη.
Από το νομοσχέδιο απουσιάζει μια ολοκληρωμένη απάντηση για όσους αποδεδειγμένα αδυνατούν να πληρώσουν. Διαδοχικές διορθώσεις, αποσπασματικές παρεμβάσεις και πολλή επικοινωνία δεν συνιστούν σχέδιο αντιμετώπισης του ιδιωτικού χρέους.
Η πρόταση της ΕΛΑΣ έχει σαφή κατεύθυνση: νομοθετική επαναθεμελίωση της προστασία της πρώτης κατοικίας, διεύρυνση των κριτηρίων ευαλωτότητας, δεσμευτικές βιώσιμες ρυθμίσεις βάσει εισοδήματος και δημόσιο φορέα απόκτησης απαιτήσεων με διατήρηση της κυριότητας της κατοικίας από τον οφειλέτη.
Η κοινωνία χρειάζεται σχέδιο για να σώζονται σπίτια. Αντ’ αυτού η κυβέρνηση παρουσιάζει ένα σχέδιο για να σώζονται οι εντυπώσεις.
*Δικηγόρος, τομεάρχης Στεγαστικής Πολιτικής ΕΛΑΣ, μέλους Δ.Σ. του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr