Μέσα στην προηγούμενη εβδομάδα, δύο γεγονότα της ΕΛΑΣ προκάλεσαν αξιοσημείωτη σύγχυση στους εξ αριστερών και εκ δεξιών πολιτικούς αντιπάλους της. Το πρώτο ήταν η κατάθεση βασικών παρεμβάσεων του οικονομικού προγράμματος της ΔΕΘ στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο προς κοστολόγηση. Το δεύτερο, η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στο Παρίσι, οι συναντήσεις του με συνδικαλιστικές οργανώσεις και προοδευτικές δυνάμεις και η συμμετοχή του στη μεγάλη κοινωνική κινητοποίηση.
Τα συμπεράσματα βγήκαν με χαρακτηριστική ευκολία. Οι εξ αριστερών ανακάλυψαν έναν ακόμη «βαρύ συμβιβασμό» με τη δημοσιονομική ορθοδοξία. Το γνώριμο αριστερό ιερατείο έσπευσε να εκδώσει πιστοποιητικά ιδεολογικής νομιμοφροσύνης, ασκώντας μια πρωτοκαθεδρία που έχει απονείμει αποκλειστικά στον εαυτό του, αφού ούτε η ίδια η Ιστορία προθυμοποιήθηκε να το κάνει. Οι εκ δεξιών, πάλι, είδαν έναν πρώην πρωθυπουργό που ξαναθυμήθηκε τον «αριστεριστή φοιτητή» του παρελθόντος. Λες και η συμμετοχή σε μια εργατική διαδήλωση αποτελεί θεσμικό ολίσθημα και όχι αυτονόητη έκφραση δημοκρατικής και πολιτικής ταυτότητας. Κάπως έτσι επανήλθαν οι αναλύσεις περί «rebranding» και «re-rebranding». Τη μία ο Τσίπρας εμφανίζεται υπερβολικά μετριοπαθής, την άλλη επικίνδυνα ριζοσπάστης.
Μόνο που η αντίφαση δεν βρίσκεται στην πολιτική στάση του Προέδρου της ΕΛΑΣ.
Βρίσκεται σε μια παρωχημένη αντίληψη για την πολιτική, που αντιμετωπίζει τον ρεαλισμό και τον ριζοσπαστισμό ως δύο ασύμβατες επιλογές.
Γιατί ποιος είπε ότι ο ρεαλισμός είναι προνόμιο της Δεξιάς και ο ριζοσπαστισμός αποκλειστική ιδιοκτησία της Αριστεράς της διαμαρτυρίας;
Η σύγχρονη ευρωπαϊκή Αριστερά δεν έχει λόγο να επιλέξει ανάμεσα στην κυβερνητική αξιοπιστία και την κοινωνική αλλαγή. Αντιθέτως, η ιστορική της πρόκληση είναι να αποδείξει ότι το ένα μπορεί να αποτελεί προϋπόθεση του άλλου. Η αναγνώριση των δημοσιονομικών περιορισμών που απορρέουν από τη συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν συνιστά αποδοχή της σημερινής οικονομικής και κοινωνικής τάξης πραγμάτων. Σημαίνει ότι γνωρίζεις το πεδίο μέσα στο οποίο καλείσαι να ασκήσεις πολιτική. Δεν σημαίνει ότι αποδέχεσαι τα όριά του ως αιώνια και αμετάβλητα. Άλλωστε, οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες δεν είναι φυσικά φαινόμενα. Είναι πολιτικές επιλογές, αποτέλεσμα συγκεκριμένων συσχετισμών ισχύος. Και ό,τι διαμορφώθηκε πολιτικά μπορεί να αλλάξει πολιτικά. Με σχέδιο, κοινωνική διεκδίκηση, ευρωπαϊκές συμμαχίες και νέους συσχετισμούς.
Αυτό είναι και το πραγματικό περιεχόμενο ενός σύγχρονου προοδευτικού ρεαλισμού: να γνωρίζεις τι μπορείς να κάνεις σήμερα, χωρίς να παραιτείσαι από τη διεκδίκηση όσων πρέπει να γίνουν αύριο. Να κοστολογείς τις δεσμεύσεις σου, αλλά ταυτόχρονα να διεκδικείς μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο μέσα από δικαιότερη φορολογία, αναδιανομή του πλούτου, δημόσιες επενδύσεις και περιορισμό της υπερσυγκέντρωσης οικονομικής ισχύος.
Και εδώ ακριβώς συναντώνται το Δημοσιονομικό Συμβούλιο με τους δρόμους του Παρισιού. Στο πρώτο λογοδοτείς για τη δυνατότητα εφαρμογής των προτάσεών σου. Στους δεύτερους συναντάς τις κοινωνικές δυνάμεις που μπορούν να αλλάξουν όσα σήμερα θεωρούνται δεδομένα.
Γιατί χωρίς αξιόπιστο σχέδιο η κοινωνική διεκδίκηση κινδυνεύει να μείνει υπόσχεση. Χωρίς κοινωνική διεκδίκηση, όμως, ο ρεαλισμός καταλήγει απλή διαχείριση των υφιστάμενων ανισοτήτων. Η Αριστερά δεν γεννήθηκε για να διαχειρίζεται με μεγαλύτερη ευαισθησία τις συνέπειες της οικονομικής ισχύος. Γεννήθηκε για να αμφισβητεί την άνιση κατανομή της. Και όταν διεκδικεί την κυβέρνηση, δοκιμάζεται ακριβώς στην ικανότητά της να μετατρέπει αυτή την αμφισβήτηση σε πραγματικές αλλαγές στη ζωή των ανθρώπων.
Αυτή είναι η πολιτική σύνθεση που επιχειρεί να εκφράσει ο Αλέξης Τσίπρας.
Όχι μια Αριστερά που μεταμφιέζεται σε Κέντρο για να κυβερνήσει.
Ούτε μια Αριστερά που αναζητά στην ένταση των συνθημάτων το άλλοθι της πολιτικής της αδυναμίας.
Αλλά μια Αριστερά με σαφή κοινωνική και ταξική αναφορά, που υπερασπίζεται την εργασία, τα δημόσια αγαθά και τη δημοκρατία απέναντι στη συγκέντρωση της οικονομικής ισχύος. Που αντιμετωπίζει την Ευρώπη όχι ως ένα στατικό σύνολο κανόνων, αλλά ως πεδίο διεκδίκησης μιας διαφορετικής κοινωνικής και οικονομικής αρχιτεκτονικής.
Το πραγματικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν ο Τσίπρας στρίβει πότε προς το Κέντρο και πότε προς τα Αριστερά. Είναι αν η σύγχρονη Αριστερά θα βρει ξανά τη δύναμη να ενώσει την κοινωνική πλειοψηφία γύρω από ένα αξιόπιστο σχέδιο αλλαγής. Να μη φοβάται να κυβερνήσει, αλλά ούτε και να συγκρουστεί. Να μη συγχέει τον συμβιβασμό με την παραίτηση, ούτε τη ρήξη με την άρνηση της πραγματικότητας.
Να έχει τα πόδια στην πραγματικότητα και το βλέμμα πέρα από αυτήν. Η σύγχρονη Αριστερά οφείλει να ξέρει πόσο κοστίζει η αλλαγή. Κυρίως, όμως, να μην ξεχνά ποτέ πόσο κοστίζει στην κοινωνία η απουσία της.
*Υπεύθυνη Πολιτικού Σχεδιασμού ΕΛΑΣ & Συντονίστρια Επιστημονικού Συμβουλίου ΙΝΑΤ
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr