Η Ελλάδα, ενώ έχουμε περάσει στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης κατά τη διεξαγωγή του πολέμου που δεν απαιτεί τεράστιους πόρους, εξακολουθεί να ασχολείται με συμβατικούς εξοπλισμούς και με αγορές παλιών και ακριβών όπλων. Και να ορθώνει έτσι το ερώτημα στον πολίτη «τι πρέπει να κάνει; Να αντιμετωπίσει ένα drone με ένα σμήνος μαχητικών F-16;»
Πρόκειται για ένα από τα κεντρικά συμπεράσματα της συζήτησης που έγινε προ ημερών κατά την παρουσίαση του βιβλίου του καθηγητή και πρώην υπουργού, Παν. Ρουμελιώτη, με θέμα «Τεχνητή Νοημοσύνη και Σύγχρονοι Πόλεμοι», αλλά και για μια αιχμή του Ευάγγ. Βενιζέλου για παλιά, βαριά και ακριβά όπλα που αγοράζει η κυβέρνηση όταν η τεχνολογία του πολέμου άλλα προτάσσει. Οταν μάλιστα την υπεροπλία στον κυβερνοχώρο έχουν οι ΗΠΑ, διεκδικεί την πρώτη θέση η Κίνα, τρίτη η Ρωσία και μακράν τέταρτη η Ε.Ε., με την Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης.
Η διαπίστωση του συγγραφέα ότι η στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη θεωρείται η τρίτη μεγαλύτερη επανάσταση στον πόλεμο μετά την ανακάλυψη της πυρίτιδας και των πυρηνικών όπλων είναι διάχυτη σε όλες τις 300 σελίδες του βιβλίου, στο οποίο παρατίθενται οι κυριότερες κυβερνοεπιθέσεις στον κόσμο την περίοδο 1988-2025 αλλά και αυτές των πολέμων Ουκρανίας και Ιράν (κυβερνοεπιθέσεις είναι κακόβουλες επιθετικές ενέργειες που εξαπολύουν άτομα, εγκληματικές οργανώσεις, αλλά και κράτη. Αποσκοπούν στην επιμόλυνση ηλεκτρονικών υπολογιστών με κακόβουλα λογισμικά με σκοπό την παράλυση των πληροφοριακών συστημάτων, την υποκλοπή δεδομένων, το ξέπλυμα μαύρου χρήματος, την παραπληροφόρηση, την προπαγάνδα, την κατασκοπία κ.λπ.). Δεν χτυπιούνται μ’ αυτές μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αλλά και ειρηνικές υποδομές, όπως μονάδες ηλεκτρικής ενέργειας, πυρηνικοί σταθμοί, τηλεπικοινωνίες, φράγματα, υποβρύχιοι αγωγοί και καλώδια, αλυσίδες εφοδιασμού, οι μεταφορές, οι τράπεζες και οι δορυφόροι (πρόσφατα φαίνεται να χτυπήθηκαν και… κρεοπωλεία).
Η πρώτη κυβερνοεπίθεση πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ το 1988, όταν Αμερικανός πολίτης επιμόλυνε 60.000 υπολογιστές του υπουργείου Αμυνας. Το 1999 η Ρωσία υπέκλεψε χιλιάδες εμπιστευτικά έγγραφα και στρατιωτικά σχέδια από τα υπουργεία Αμυνας και Ενέργειας των ΗΠΑ. Αργότερα χάκερ στοχοποίησαν το CNN, την Amazon και το eBay. Το 2009 οι ΗΠΑ διαπίστωσαν ομοιότητες μεταξύ F-35 και J-20 της Κίνας και την κατηγόρησαν ότι μέσω κυβερνοεπιθέσεων υπέκλεψε πληροφορίες για το μαχητικό της αεροσκάφος. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ το 2009-2011 κατάφεραν να τροφοδοτήσουν με ιούς το ηλεκτρονικό σύστημα του Ιράν και τους πυρηνικούς σταθμούς του επιμολύνοντας 30.000 συστήματα υπολογιστών. Είναι γνωστός ο Τζούλιαν Ασάνζ που υπεξαίρεσε 250.000 διπλωματικά τηλεγραφήματα των ΗΠΑ. Καταγράφεται επίσης μια σειρά ρωσικών κυβερνοεπιθέσεων σε Ουκρανία – Αγγλία (Land Rover), αλλά καμία από αμερικανικές επιθέσεις που προφανώς τηρούνται μυστικές.
Από στοιχεία και πίνακες του βιβλίου προκύπτει ότι «οι κυβερνοεπιθέσεις, ενώ έχουν χαμηλό κόστος για τους κυβερνοεπιτιθέμενους, προκαλούν μεγάλες και σημαντικές ζημιές και δύσκολα προστατεύονται από αυτές οι κυβερνοαμυνόμενοι. Γενικότερα ο κυβερνοπόλεμος κοστίζει πολύ λιγότερο από τους πολέμους με συμβατικά όπλα». Το κόστος του παγκοσμίως εκτιμήθηκε σε 9,5 δισ. δολάρια το 2024 και 10,5 δισ. το 2025 και προβλέπεται να φτάσει τα 20 δισ. δολάρια το 2026. Παρότι ο κ. Ρουμελιώτης δεν κάνει αναφορές για την Ελλάδα (είναι προφανές ότι οι τεχνολογικές επιδόσεις μας και στη στρατιωτική ΤΝ είναι ασήμαντες), δεν αποφεύγεται ο πειρασμός να υπενθυμίσουμε ότι οι τελευταίες αμυντικές παραγγελίες της κυβέρνησης Μητσοτάκη φτάνουν τα 20 δισ. ευρώ, κυρίως γιατί αφορούν «βαριά» και πανάκριβα οπλικά συστήματα.
Δύο επισημάνσεις του βιβλίου δείχνουν τις ζοφερές προοπτικές της ανθρωπότητας. Πρόσφατα ο Μπιλ Γκέιτς δήλωσε ότι στο μέλλον το πεδίο της μάχης θα είναι ο κυβερνοχώρος και όχι η ξηρά, η θάλασσα ή ο αέρας. Η επόμενη παγκόσμια σύγκρουση δεν θα περιλαμβάνει πυρηνικά όπλα. Αντί για βόμβες και άρματα μάχης, τα όπλα θα είναι κώδικες υπολογιστών, αλγόριθμοι και επιβλαβή συστήματα ΤΝ που θα μπορούν να διαταράξουν τις υποδομές ή να ελέγξουν ομάδες ανθρώπων, δηλαδή ο πόλεμος θα διεξάγεται με κυβερνοόπλα. Οι ζημιές που μπορεί να προκαλέσουν τα κυβερνοόπλα αυτά στην οικονομία, τις υποδομές κ.α. θα είναι σημαντικές (2025). Μια επίσης τρομακτική εικόνα σχετικά με τον κυβερνοπόλεμο έδωσε ο υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ και πρώην διευθυντής της CIA, Λ. Πανέτα, το 2012. Μια εχθρική χώρα, είπε, θα μπορούσε να «χρησιμοποιήσει πληροφοριακά εργαλεία για να ελέγξει κρίσιμες υποδομές (Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, υδροηλεκτρικά φράγματα, πυρηνικούς σταθμούς κ.ά.), να εκτροχιάσει τρένα γεμάτα ανθρώπους, να επιμολύνει το νερό μεγάλων πόλεων ή να αδρανοποιήσει τη διανομή ηλεκτρικού και να προκαλέσει υλικές καταστροφές και την απώλεια ανθρώπινων ζωών».
Ενώ λοιπόν καταγράφονται στο βιβλίο λεπτομερώς οι κίνδυνοι και οι επιπτώσεις του κυβερνοπολέμου, με έμφαση τα όσα συμβαίνουν στους πολέμους Ουκρανίας και Ιράν, όλοι οι μεγάλοι κυβερνοεπιτιθέμενοι και ειδικά οι ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα ασχολούνται στο πλαίσιο του ΟΗΕ με το να θεσπίσουν κανόνες αποτροπής των κυβερνοεπιθέσεων με βάση το Διεθνές και το Ανθρωπιστικό Δίκαιο. Τι άλλο μπορεί να θεωρηθεί ότι κάνουν εκτός από υποκριτική επίδειξη καλής θέλησης;
Διότι, όπως αναφέρει ο καθηγητής Παν. Ρουμελιώτης (συγγραφέας πάνω από 15 βιβλίων), «μέχρι το 2030 προβλέπεται να ολοκληρωθεί ένα σχέδιο με βάση το οποίο ο στρατός θα έχει συστήσει μονάδες ρομπότ ξηράς για τη διεξαγωγή μαχών με την εξ αποστάσεως εποπτεία των στρατιωτών. Επίσης, κάθε μαχητικό αεροσκάφος θα συνοδεύεται από drones ικανά να προστατεύουν τους πιλότους, εξαντλώντας τα εχθρικά ραντάρ. Τέλος, με ένα άλλο σχέδιο, θα προγραμματίζονται στρατιωτικές αποστολές και επιχειρήσεις, καθώς και θα αναδιοργανώνονται γραμμές υποδομών σε περίπτωση επιθέσεων, σε πραγματικό χρόνο, ενώ οι αποφάσεις διοίκησης και ελέγχου θα λαμβάνονται σε δευτερόλεπτα», είκοσι το πολύ όπως αναφέρθηκε.
Το βιβλίο παρουσίασαν σε ειδική εκδήλωση, εκτός του συγγραφέα, ο πάντα αναλυτικός και ουσιαστικός (με αναφορά σε έννοιες όπως αποεδαφοποίηση του πολέμου και αποκυριαρχία) Ευάγγελος Βενιζέλος, ο υποναύαρχος και πρόεδρος του Ινστιτούτου Αλ. Παπαναστασίου, Στ. Φενέκος και ο καθηγητής Ανδρ. Λιαρόπουλος. Συντόνισε από την πλευρά των εκδόσεων Παπαζήση η Κατερίνα Μάρκου, πρώην βουλεύτρια. Ο πρόλογος του βιβλίου ανήκει στον Δ. Κώνστα και η επιμέλεια στον Β. Κολλάρο.
Διαβάστε περισσότερα