Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί την πρώτη θέση στις δημοσκοπικές μετρήσεις, παρουσιάζοντας μάλιστα μικρή άνοδο στην πρόθεση ψήφου, την ώρα που τα κόμματα της αντιπολίτευσης εξακολουθούν να αναζητούν τον τρόπο με τον οποίο θα μετατρέψουν τη δυσαρέσκεια των πολιτών σε ισχυρή εκλογική δυναμική. Τα ευρήματα αποτυπώνουν μια πολιτική εικόνα με σαφείς πρωταγωνιστές, αλλά και σημαντικές εκκρεμότητες, καθώς ένα μεγάλο τμήμα του εκλογικού σώματος δεν έχει ακόμη αποφασίσει τι θα ψηφίσει.
Συγκεκριμένα, η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει 24,7%, έναντι 24% στην προηγούμενη μέτρηση. Η ΕΛ.Α.Σ. καταγράφει 14,5%, από 15,1%, ενώ το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στο 9,3%, παρουσιάζοντας οριακή υποχώρηση από το 9,4%. Η κυβερνητική παράταξη είναι το μοναδικό από τα τρία κόμματα που εμφανίζουν ισχυρότερη παρουσία στο πολιτικό σκηνικό και καταφέρνει να διατηρεί θετική μεταβολή και στις δύο συγκρίσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ποσοστό των αναποφάσιστων, το οποίο φτάνει το 15,9%. Πρόκειται για μια μεγάλη εκλογική δεξαμενή, η οποία μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τους συσχετισμούς και κυρίως την απόσταση ανάμεσα στα κόμματα στις επόμενες εκλογές. Η σημερινή εικόνα, επομένως, δεν προεξοφλεί την τελική έκβαση, καθώς σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων παραμένει χωρίς οριστική επιλογή.
Στο ερώτημα για το ποιο κόμμα εκτιμούν οι πολίτες ότι θα επικρατήσει στις εκλογές, η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει το 47%, αυξημένο σε σχέση με το 44,2% του Σεπτεμβρίου. Για το κόμμα που συνδέεται με τον Αλέξη Τσίπρα το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 5,6%, ενώ για το ΠΑΣΟΚ περιορίζεται στο 3,1%. Παράλληλα, το 36,5% θεωρεί ότι κανένα κόμμα δεν θα καταφέρει να εξασφαλίσει καθαρή εκλογική νίκη.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη όταν οι πολίτες καλούνται να εκτιμήσουν εάν θα υπάρξει αυτοδυναμία. Μόλις το 25,7% θεωρεί πιθανό ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ενώ το 73% εκτιμά ότι δεν θα επιτευχθεί. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι, παρά την πρωτιά της Νέας Δημοκρατίας, η προοπτική μιας αυτοδύναμης κυβέρνησης εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται με έντονο σκεπτικισμό.
Πέρα από την κορυφή, οι μεταβολές στα μικρότερα κόμματα αποτυπώνουν μια ρευστή πολιτική πραγματικότητα. Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού υποχωρεί στο 4,2%, από 7,5% στην προηγούμενη έρευνα. Το ΚΚΕ συγκεντρώνει 6,3%, η Πλεύση Ελευθερίας 5,5%, ενώ το ΜέΡΑ25 εμφανίζει άνοδο, φτάνοντας στο 4% από 2,5%. Η Ελληνική Λύση καταγράφει 5,5%, έναντι 6,2%, και η Φωνή Λογικής υποχωρεί στο 3,7% από 4,6%. Στον χώρο της ακροδεξιάς εμφανίζεται επίσης η «Συμμαχία Ελλήνων» του Ηλία Κασιδιάρη με ποσοστό 5,7%.
Στην Κεντροαριστερά, τα στοιχεία αναδεικνύουν ένα πρόβλημα που δεν περιορίζεται στις επιμέρους δημοσκοπικές μεταβολές. Η ΕΛ.Α.Σ. εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική εκλογική παρουσία, αλλά καταγράφει απώλειες, ενώ το ΠΑΣΟΚ δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να αποκτήσει τη δυναμική που θα του επέτρεπε να διεκδικήσει με αξιώσεις τον ρόλο του βασικού αντιπάλου της κυβέρνησης.
Η αμφιβολία των πολιτών για το ποιος μπορεί να καταλάβει τη δεύτερη θέση είναι χαρακτηριστική. Το 33,7% εκτιμά ότι δεύτερη εκλογική δύναμη θα αναδειχθεί η ΕΛ.Α.Σ., ενώ το 32,1% θεωρεί ότι τη θέση αυτή θα καταλάβει το ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει όταν τίθεται το ζήτημα της αξιοπιστίας της αντιπολίτευσης. Στο ερώτημα ποιο από τα δύο κόμματα μπορεί να αποτελέσει μια αξιόπιστη αντιπολιτευτική δύναμη, το ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνει 25,6% και η ΕΛ.Α.Σ. 23,4%. Αξιοσημείωτο είναι ότι σχεδόν ένας στους δύο, συγκεκριμένα το 49,4%, δεν εμπιστεύεται κανένα από τα δύο.
Αρνητική είναι και η αντίδραση της κοινής γνώμης στις μετακινήσεις πολιτικών στελεχών μεταξύ κομμάτων. Η ένταξη πρώην στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ στην ΕΛ.Α.Σ. αντιμετωπίζεται αρνητικά από το 59,8%, ενώ θετική γνώμη εκφράζει το 24%. Αντίστοιχα, η προσχώρηση ανεξάρτητων βουλευτών και πρώην στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ στο ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνει αρνητικές αξιολογήσεις από το 64,5% και θετικές από το 21,4%. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι πολίτες δεν αντιμετωπίζουν τις μετακινήσεις προσώπων ως αυτονόητη ανανέωση, αλλά σε μεγάλο βαθμό ως ανακύκλωση του ήδη υπάρχοντος πολιτικού προσωπικού.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας, ωστόσο, βρίσκεται στο υποθετικό σενάριο αλλαγής αρχηγών στα κόμματα. Η σύγκριση με την πρόθεση ψήφου αναδεικνύει πόσο καθοριστικός μπορεί να είναι ο παράγοντας της ηγεσίας, αλλά και πόσο διαφορετικά λειτουργεί σε κάθε πολιτικό σχηματισμό.
Στο συγκεκριμένο σενάριο, το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει εντυπωσιακή άνοδο, καθώς το ποσοστό του φτάνει στο 18,5%, σχεδόν διπλάσιο από το 9,3% που συγκεντρώνει στην πρόθεση ψήφου. Αντίθετα, η ΕΛ.Α.Σ. υποχωρεί στο 5,7% από 14,5%, καταγράφοντας μεγάλη απώλεια της εκλογικής της επιρροής. Η Νέα Δημοκρατία παρουσιάζει σαφώς μικρότερη μεταβολή, καθώς από το 24,7% διαμορφώνεται στο 23,1% με διαφορετικό αρχηγό.
Οι αριθμοί αυτοί ανοίγουν μια ενδιαφέρουσα συζήτηση για τη σχέση ανάμεσα στην προσωπική απήχηση των πολιτικών αρχηγών και την οργανωτική συγκρότηση των κομμάτων. Στην περίπτωση της ΕΛ.Α.Σ., η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα φαίνεται να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα της εκλογικής της απήχησης. Η δημοσκοπική εικόνα δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το γεγονός ότι η πολιτική του παρουσία εξακολουθεί να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για ένα σημαντικό τμήμα της Κεντροαριστεράς, σε μια περίοδο κατά την οποία το νέο πολιτικό εγχείρημα βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία διαμόρφωσης της ταυτότητας και της οργανωτικής του δομής.
Από την άλλη πλευρά, η σημαντική άνοδος του ΠΑΣΟΚ στο υποθετικό σενάριο διαφορετικής ηγεσίας υποδεικνύει ότι ένα μέρος της αδυναμίας του μπορεί να σχετίζεται με την εικόνα της σημερινής ηγεσίας του και όχι απαραίτητα με την εκλογική βάση ή την πολιτική του παράδοση. Η Νέα Δημοκρατία, τέλος, εμφανίζει μικρότερη εξάρτηση από το πρόσωπο του αρχηγού, καθώς διατηρεί σχεδόν αμετάβλητη την εκλογική της δύναμη.
Σε κάθε περίπτωση, η δημοσκόπηση καταγράφει μια αντιπολίτευση που βρίσκεται σε φάση αναζήτησης, με την Κεντροαριστερά να καλείται να απαντήσει σε δύο διαφορετικά ερωτήματα: ποιος μπορεί να εκφράσει αποτελεσματικά την κοινωνική δυσαρέσκεια και ποιος διαθέτει την πολιτική δυνατότητα να συγκροτήσει μια πειστική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Για τον Αλέξη Τσίπρα, τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι η προσωπική πολιτική του απήχηση αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο, το οποίο όμως θα πρέπει να μετατραπεί σε συγκροτημένη πολιτική και οργανωτική παρουσία. Η πορεία του νέου εγχειρήματος θα κριθεί από το κατά πόσο θα μπορέσει να αποκτήσει σαφή ταυτότητα, κοινωνικές αναφορές και ουσιαστική παρουσία πέρα από το πρόσωπο του ιδρυτή του.
Διαβάστε περισσότερα