Υπόλογη (ΚΑΙ) στον ΟΗΕ
Η προσφυγή ανήλικου πρόσφυγα που απελάθηκε βίαια από τη Σάμο στην Τουρκία πάνω σε σχεδία liferaft θα συζητηθεί στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ ● Στο ΕΔΔΑ οδηγούνται και άλλες αντίστοιχες υποθέσεις από τις εκατοντάδες που έχουν καταγραφεί
Στο ανώτατο διεθνές επίπεδο, στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, μεταφέρεται η μάχη για τις παράνομες επαναπροωθήσεις στο Αιγαίο Ο G.R.J., Αφγανός που είχε πέσει θύμα επαναπροώθησης όταν ήταν 15 ετών, κατέθεσε προσφυγή εναντίον της Ελλάδας, ζητώντας δικαίωση έστω και μετά έξι χρόνια. Ο νεαρός επανέρχεται στη βίαιη απέλασή του από τη Σάμο στην Τουρκία, σε μια επιχείρηση όπου απήχθησαν συνολικά δύο ανήλικα αγόρια από τις ελληνικές αρχές μέσα από το καμπ της Σάμου, για να βρεθούν στη συνέχεια από τις αρχές της Τουρκίας, σχεδόν γυμνοί, να επιπλέουν σε ένα ακυβέρνητο liferaft.
Η νέα αυτή προσφυγή υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Συνταγματικών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ECCHR) και επιχειρεί, εκτός από τη δικαίωση του θύματος, να φέρει και τον ΟΗΕ προ των ευθυνών του γι’ αυτή την εγκληματική πρακτική. Η απόφαση της Επιτροπής αναμένεται πλέον με τεράστιο ενδιαφέρον, καθώς μια ενδεχόμενη δικαίωση του νεαρού θα αποτελέσει ισχυρό διεθνές προηγούμενο, σπάζοντας το καθεστώς ατιμωρησίας που περιβάλλει τις καταγγελίες για βίαιες και παράνομες άτυπες απελάσεις.
Το χρονικό της υπόθεσης ξεκινά τον Σεπτέμβριο του 2020. Στις 8 του μηνός, ο τότε 15χρονος G.R.J. έφτασε μαζί με ακόμη έναν ανήλικο και μια ομάδα προσφύγων στο ακρωτήρι Πράσο της Σάμου. Οι δύο νεαροί αποκόπηκαν από την ομάδα και κατάφεραν να περπατήσουν μέχρι το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) στο Βαθύ, όπου εξέφρασαν αμέσως την πρόθεση να ζητήσουν άσυλο, δηλώνοντας παράλληλα την ηλικία τους. Ωστόσο, οι τοπικές αρχές απέφυγαν να καταγράψουν επίσημα την είσοδό τους στα βιβλία του καμπ.
Οι ένστολοι είχαν μεταφέρει τους πρόσφυγες στα ανοιχτά της θάλασσας και τους εγκατέλειψαν πάνω σε φουσκωτή σχεδία χωρίς μηχανή ή τιμόνι αφήνοντάς τους στο έλεος των κυμάτων
Την επόμενη ημέρα, 9 Σεπτεμβρίου, εκτυλίχθηκε η επιχείρηση της απαγωγής τους. Με το πρόσχημα ότι θα μεταφερθούν σε χώρο καραντίνας για τον COVID-19, οι δύο νεαροί οδηγήθηκαν μαζί εκτός του καμπ, επιβιβάστηκαν με τη βία σε όχημα και μεταφέρθηκαν στο λιμάνι. Εκεί, εξαναγκάστηκαν να επιβιβαστούν σε σκάφος του Ελληνικού Λιμενικού Σώματος. Οι ένστολοι τους μετέφεραν στα ανοιχτά της θάλασσας και τους εγκατέλειψαν πάνω σε μια φουσκωτή σχεδία διάσωσης (liferaft) χωρίς μηχανή ή τιμόνι, αφήνοντάς τους στο έλεος των κυμάτων μέχρι να περισυλλεγούν από την Τουρκική Ακτοφυλακή, σχεδόν γυμνοί! Μια υπόθεση που αποκάλυψε η «Εφ.Συν.» και οδήγησε σε διεθνή ρεπορτάζ και έρευνες, όπως του BBC, που επιβεβαίωσαν τις καταγγελίες, όταν ο νεαρός εντοπίστηκε στην Κωνσταντινούπολη.
Η υπόθεση οδηγήθηκε αρχικά στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), το οποίο όμως την απέρριψε λόγω έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων και παρά την τότε ρητή βεβαιότητά του ότι τέτοιου είδους περιστατικά αποτελούσαν και αποτελούν συστηματική τακτική του ελληνικού κράτους. Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν αποδεικνυόταν «πέραν πάσης αμφιβολίας» η παρουσία του προσφεύγοντος στο νησί, καθώς τα πρωτογενή βίντεο και οι φωτογραφίες που είχαν τραβήξει οι ανήλικοι χάθηκαν όταν οι λιμενικοί τούς κατέσχεσαν και εξαφάνισαν τα κινητά τους τηλέφωνα. Τα αντίγραφα που προσκομίστηκαν στη συνέχεια από ΜΚΟ απορρίφθηκαν επειδή στερούνταν μεταδεδομένων (metadata) ώρας και τοποθεσίας GPS και παρά τις μαρτυρίες ακόμα και οργανώσεων όπως των Γιατρών Χωρίς Σύνορα που επιβεβαιώνουν τα γεγονότα.
Αυτός ο φαύλος κύκλος, όπου η καταστροφή των στοιχείων από τις αρχές οδηγεί σε δικαστικό αδιέξοδο στην Ευρώπη, ανάγκασε τον έναν εκ των δύο νεαρών να στραφεί στον ΟΗΕ. Τώρα, πλέον, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ πρόκειται να αξιολογήσει την ουσία της υπόθεσης. Αν και η ελληνική πλευρά αρνείται σταθερά τις κατηγορίες, η πλευρά του προσφεύγοντος έρχεται εφοδιασμένη με ανεξάρτητες έρευνες (όπως της OLAF) και μαρτυρίες που καταγράφουν σοβαρές διοικητικές παραλείψεις και σκόπιμες ασυνέχειες στα ημερολόγια κίνησης των σκαφών του Λιμενικού εκείνη την ημέρα, καθιστώντας την υπόθεση αυτή κομβική για το μέλλον της προστασίας των προσφύγων.
Και άλλες υποθέσεις στο ΕΔΔΑ
Οι δικαστικές περιπέτειες στις οποίες οδηγεί τη χώρα η κυβέρνηση με τις παράνομες πρακτικές στο Προσφυγικό έχουν και συνέχεια. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έκανε δεκτές προς εκδίκαση ακόμα δυο προσφυγές για pushbacks. Η πρώτη αφορά την επαναπροώθηση τεσσάρων Αφγανών ηλικίας από 15 έως 33 ετών, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι επιστράφηκαν στις 8 Ιουλίου 2024 από τη Χίο στην Τουρκία, και τον θάνατο των γονέων και του ενός αδελφού τους κατά τη διάρκεια αυτού του περιστατικού.
Η δεύτερη υπόθεση αφορά επαναπροώθηση ενός αιτούντος, στην οποία ισχυρίζεται ότι έχει επιστραφεί πέντε φορές μεταξύ 1ης και 9ης Μαΐου 2019 από την περιοχή του Εβρου στην Τουρκία. Και οι δύο υποθέσεις έγιναν δεκτές προς εκδίκαση, με την Ελλάδα να καλείται να δώσει εξηγήσεις.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr