Τελευταία νέα
Δημοσκόπηση Pulse: Στο 30% η ΝΔ, στο 16% η ΕΛΑΣ -Έντεκα κόμματα στη Βουλή Nations League: Η Γερμανία έριξε «πεντάρα» στην Ολλανδία – Τα άλλα αποτελέσματα της διοργάνωσης Γαλλία: Πρόωρος απολογισμός Μακρόν για την προεδρική του θητεία – «Υπήρξαν λάθη, έκανα ό,τι καλύτερο μπορούσα» Εθνική Ελλάδας: Υπέταξε τη Σερβία αλλά έχασε την πρόκριση στην τριπλή ισοβαθμία με Γερμανία, Ολλανδία Ανησυχία στη Μέση Ανατολή: Τρίτο αμερικανικό αεροπλανοφόρο αναπτύχθηκε στην περιοχή Πολυτεχνείο: Εκδήλωση στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης με τραγούδια εξόριστων από τη Λέρο ΠΑΣΟΚ κατά Μητσοτάκη: «Ο σεβασμός στην Αυτοδιοίκηση δεν αποδεικνύεται με υποσχέσεις» Reuters: Το ΔΣ της Nvidia απορρίπτει την επάνοδο Χουάνγκ στην θέση του – 182.000 υπογραφές υπέρ του COP31: Η Αυστραλία παρουσίασε προσχέδιο τελικού κειμένου που προτείνει άμεση μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα Συντελεστής δόμησης: Με κοινό μέτωπο αλλά … τρεις ταχύτητες  οι Δήμαρχοι στο Μαξίμου Βραδινό «προσκύνημα» στο Πολυτεχνείο – Κόσμος αφήνει λουλούδια και σημειώματα στο μνημείο [βίντεο] Χαλκιδική: Ύποπτος έπεσε στη θάλασσα για να μην συλληφθεί και έμεινε τρεις ώρες – Ολόκληρη επιχείρηση για τον εντοπισμό του
Money-tourism.gr

“Στο μάτι του κυκλώνα”: Πώς οι Έλληνες πρωθυπουργοί διαχειρίστηκαν την κρίση της δεκαετίας 2009-2019

Πραγματοποιήθηκε στην κατάμεστη αίθουσα της Γερουσίας του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου (Μέγαρο Παλαιάς Βουλής) η εκδήλωση παρουσίασης του νέου βιβλίου των Kevin Featherstone και Δημήτρη Παπαδημητρίου, με τίτλο «Στο μάτι του κυκλώνα. Έλληνες πρωθυπουργοί και η διαχείριση της οικονομικής κρίσης (2009–2019)», το οποίο κυκλοφορεί από το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ).#money-grid-35365{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li.last{margin-right:0;}#money-grid-35365>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-35365>li{width:100%;}}
Την εκδήλωση άνοιξε ο Πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας και του ΜΙΕΤ, Γκίκας Χαρδούβελης, ο οποίος υπογράμμισε τον ρόλο του Ιδρύματος στον δημόσιο διάλογο, επισημαίνοντας ότι δεν υπηρετεί μόνο την ιστορική μνήμη, αλλά επιδιώκει να συμβάλλει και στον σοβαρό, τεκμηριωμένο δημόσιο διάλογο γύρω από ζητήματα που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη Ελλάδα. Όπως σημείωσε, δύσκολα θα μπορούσε κανείς να βρει περίοδο που να έχει επηρεάσει περισσότερο την πρόσφατη ιστορία της χώρας από την οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, την οποία όλοι βίωσαν.

Ο κ. Χαρδούβελης αναφέρθηκε επίσης στην επιστημονική δομή του βιβλίου και στα συμπεράσματα για τον κυβερνητικό πυρήνα, σημειώνοντας ότι η μεγάλη πίεση των προγραμμάτων προσαρμογής δεν φαίνεται να οδήγησε στην απόκτηση θεσμικών και μόνιμων χαρακτηριστικών από τον κυβερνητικό συντονισμό. Η εικόνα, όπως ανέφερε, άλλαξε αρκετά χρόνια αργότερα, από το 2019 και μετά, με τη θεσμοθέτηση του επιτελικού κράτους.
Για το περιεχόμενο και τους προβληματισμούς της μελέτης τοποθετήθηκαν οι Ευάγγελος Βενιζέλος, Άννα Διαμαντοπούλου, Θανάσης Κοντογεώργης και Ευκλείδης Τσακαλώτος, ενώ τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Αλέξης Παπαχελάς.

Στο επίκεντρο της έκδοσης βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο οι τέσσερις πρωθυπουργοί της περιόδου 2009–2019, οι κ.κ. Γιώργος Παπανδρέου, Λουκάς Παπαδήμος, Αντώνης Σαμαράς και Αλέξης Τσίπρας, διαχειρίστηκαν την οικονομική κρίση. Η μελέτη εστιάζει στις θεσμικές προκλήσεις, στον κυβερνητικό συντονισμό και στις διαρθρωτικές αδυναμίες της κρατικής μηχανής, καταλήγοντας στη διαπίστωση ότι «για μία ακόμη φορά, ο τρόπος διακυβέρνησης στην Ελλάδα απέδειξε ότι η παράδοση επικράτησε του εκσυγχρονισμού».
Αναφερόμενος στη στόχευση του βιβλίου, ο εκ των συγγραφέων Kevin Featherstone, ομότιμος καθηγητής του LSE, υπογράμμισε ότι οι κρίσεις απαιτούν διαχείριση, στην οποία καθοριστικό ρόλο παίζει ο τρόπος με τον οποίο ο πρωθυπουργός ορίζει την κρίση, χαράσσει τη στρατηγική, αξιοποιεί τις πληροφορίες, διασφαλίζει την ενότητα και συντονίζει την κυβέρνηση. Όπως σημείωσε, ενώ στο προηγούμενο βιβλίο τους, το 2015, είχαν αναδείξει τις σοβαρές αδυναμίες συντονισμού του κέντρου διακυβέρνησης, στο παρόν έργο εξετάζεται κατά πόσο οι πρωθυπουργοί της κρίσης κατάφεραν να υπερβούν αυτές τις χρόνιες αδυναμίες, μελετώντας ουσιαστικά «τόσο τον οδηγό όσο και το αυτοκίνητο».

Από την πλευρά του, ο συγγραφέας Δημήτρης Παπαδημητρίου, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, τόνισε ότι η προβολή της πολιτικής ηγεσίας δεν είναι ποτέ ομοούσια και αδιαίρετη, αλλά συναποτελείται από αντιφατικά υλικά, τα οποία οι κρίσεις μεγεθύνουν. Επισήμανε ακόμη ότι η μελέτη δεν αφορά μόνο πρόσωπα, αλλά αγγίζει τους θεσμούς, τις αντιλήψεις διακυβέρνησης και βασικά χαρακτηριστικά της πολιτικής κουλτούρας.
Αλέξης Παπαχελάς: Η κρίση δεν ήταν υπόθεση ενός πρωθυπουργού
Ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να απομακρυνθεί η δημόσια συζήτηση από την προσωποποίηση της διαχείρισης της κρίσης έδωσε ο δημοσιογράφος Αλέξης Παπαχελάς, ο οποίος συντόνισε τη συζήτηση. Όπως επισήμανε, η αντίληψη ενός πρωθυπουργού που λειτουργεί ως «Superman», αναλαμβάνοντας μόνος του το σύνολο της ευθύνης και των αποφάσεων, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και παραπέμπει σε ένα τριτοκοσμικό μοντέλο διακυβέρνησης.
Παράλληλα, ανέδειξε την απουσία από την καταγραφή της κρίσης των ανθρώπων που βρίσκονταν στη ραχοκοκαλιά του κρατικού μηχανισμού και εργάζονταν κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, με ελάχιστες απολαβές, για να κρατήσουν όρθιες τις υπηρεσίες. Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε, επίσης, το ζήτημα της ανάληψης ευθύνης για τις κρίσεις και τις αλλαγές. Όπως παρατήρησε, κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης δεν υπήρξε ουσιαστική ιδιοκτησία των αποφάσεων και της διαχείρισης από το σύνολο της κυβέρνησης, μια αδυναμία που, όπως σημείωσε, πληρώθηκε ακριβά.
Ευάγγελος Βενιζέλος: Τα κενά στην πολιτική ευθύνη και η κρίση αντιπροσώπευσης
Στις θεσμικές και πολιτικές συνθήκες μέσα στις οποίες κλήθηκαν να λειτουργήσουν οι κυβερνήσεις της κρίσης αναφέρθηκε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, χαρακτηρίζοντας το βιβλίο σημαντική συμβολή στην κατανόηση μιας εξαιρετικά δύσκολης περιόδου.
Με αφορμή και τη δική του εμπειρία ως υπουργού Οικονομικών στην κυβέρνηση Παπανδρέου, αναφέρθηκε στις ιδιαιτερότητες της κυβερνητικής λειτουργίας, επισημαίνοντας ότι δεν υπήρχε αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών και ότι το πρόσωπο που, υπό διαφορετικές συνθήκες, θα έπρεπε να αναλάβει σχετικές ευθύνες δεν το έπραξε.
Ο κ. Βενιζέλος αναφέρθηκε ακόμη στην απολογία του ενώπιον του ελληνικού λαού το 2012 για τη διαχείριση της περιόδου Παπανδρέου και Παπαδήμου, ενώ στάθηκε στα κρίσιμα χρονικά διαστήματα από τον Νοέμβριο του 2010 έως τον Ιούλιο του 2011, αλλά και από τις εκλογές έως τον Νοέμβριο του 2012, τα οποία περιέγραψε ως περιόδους πολιτικής αδράνειας και εκκρεμοτήτων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κρίση αντιπροσώπευσης και στη σχέση των πολιτών με τα πολιτικά κόμματα, επισημαίνοντας ότι οι αποφάσεις σε περιόδους κρίσης δεν αποτελούν αποκλειστική υπόθεση του πρωθυπουργού. Στο πλαίσιο αυτό, αμφισβήτησε την αντίληψη ότι η κομματική πειθαρχία, όπως εφαρμόζεται στην ελληνική πολιτική πραγματικότητα, αποτελεί αυτονόητο χαρακτηριστικό των δημοκρατικών πολιτικών συστημάτων.
Άννα Διαμαντοπούλου: Η ανθεκτικότητα της παράδοσης και τα όρια του εκσυγχρονισμού
Την εμπειρία της από τη συμμετοχή της στο υπουργικό συμβούλιο κατά την περίοδο της κρίσης, χωρίς να βρίσκεται στον στενό κυβερνητικό πυρήνα, μετέφερε η Άννα Διαμαντοπούλου, εστιάζοντας στις πραγματικές επιπτώσεις της κρίσης και στον τρόπο λειτουργίας της εκτελεστικής εξουσίας.
Όπως σημείωσε, η Ελλάδα διέθετε ένα σχετικά καλό δίκτυο αντιμετώπισης κρίσεων, ωστόσο παρουσίαζε σοβαρές αδυναμίες στην επικοινωνία και στον συντονισμό μεταξύ του πρωθυπουργού και του υπουργικού συμβουλίου. Παράλληλα, περιέγραψε ως εξαιρετικά δύσκολη τη σχέση με τους δανειστές, επισημαίνοντας ότι η επιλογή της παραμονής στο ευρώ και της αποφυγής ρήξης με τους πιστωτές αποτέλεσε σταθερή στρατηγική που ακολούθησαν όλοι οι πρωθυπουργοί της περιόδου.
Αναφερόμενη στις πολιτικές συνθήκες της κρίσης, έκανε λόγο για αλλεπάλληλες συνεδριάσεις υπουργικών συμβουλίων και για ένα περιβάλλον έντονης πίεσης και απελπισίας. Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε το δημοψήφισμα ως τη μοναδική λύση που υπήρχε εκείνη τη στιγμή, ενώ υπογράμμισε ότι ο Γιώργος Παπανδρέου είχε την ικανότητα να βλέπει τη μεγάλη εικόνα των εξελίξεων.
Ως βασικό δίδαγμα της περιόδου, η κ. Διαμαντοπούλου ανέδειξε την ανθεκτικότητα των βαθιά ριζωμένων πολιτικών και διοικητικών συνηθειών, καταλήγοντας ότι η παράδοση εξακολούθησε να υπερισχύει του εκσυγχρονισμού. Η διαπίστωση αυτή, όπως προκύπτει από τη συνολική συζήτηση, παραμένει επίκαιρη και για τη λειτουργία του σημερινού κράτους.
Ευκλείδης Τσακαλώτος: “Οι πολίτες αισθάνονται ότι δεν ακούγεται η φωνή τους”
Στη σχέση της κυβέρνησης με την κοινωνία και στην αδυναμία του πολιτικού συστήματος να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των πολιτών εστίασε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος. Όπως επισήμανε, καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει από μόνη της και άμεσα τα σύνθετα προβλήματα της ακρίβειας, ούτε να δώσει εύκολες απαντήσεις στις προκλήσεις που έρχονται.
Ωστόσο, το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι οι πολίτες αισθάνονται πως η φωνή τους δεν ακούγεται. Για τον λόγο αυτό, υπογράμμισε ότι ζητούμενο δεν είναι μόνο η λήψη κυβερνητικών αποφάσεων, αλλά κυρίως ο αποτελεσματικός συντονισμός της κυβέρνησης, ώστε να παραμένει ανοιχτή στην κοινωνία και να λαμβάνει υπόψη τον λαϊκό παράγοντα.
Θανάσης Κοντογεώργης: Από το ανοργάνωτο κράτος στο επιτελικό μοντέλο
Εκ μέρους των ομιλητών, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης χαρακτήρισε το βιβλίο σημαντική συμβολή, με επιστημονική τεκμηρίωση και ιστορική νηφαλιότητα, που αναδεικνύει την αξία της θεσμικής μνήμης.
Αναφερόμενος στις αδυναμίες του κράτους κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, έκανε λόγο για μια κρατική μηχανή χωρίς επαρκή οργάνωση και αξιόπιστα δεδομένα, η οποία δυσκολευόταν να σχεδιάσει και να υλοποιήσει αποτελεσματικές δημόσιες πολιτικές. Επισήμανε, μάλιστα, ότι οι οριζόντιες πολιτικές, όταν δεν στηρίζονται σε επαρκή στοιχεία και διαφοροποιημένη αξιολόγηση των αναγκών, κινδυνεύουν να καταλήξουν άδικες.
Αντιπαραβάλλοντας την κατάσταση εκείνης της περιόδου με τη σημερινή, υποστήριξε ότι από το 2019 και μετά η χώρα οργανώθηκε, με στόχο τη βελτίωση του κυβερνητικού συντονισμού και της ικανότητας του κράτους να σχεδιάζει και να εφαρμόζει πολιτικές. Υπογράμμισε, παράλληλα, ότι κύριο μέλημα της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν να μετατραπεί η εμπειρία της κρίσης σε υπεύθυνη ικανότητα διακυβέρνησης, μέσα από ένα ισχυρό και επιτελικό κράτος, με θεσμική συνέχεια και δημοκρατική λογοδοσία.
Η συζήτηση ανέδειξε, τελικά, ότι η οικονομική κρίση δεν αποτέλεσε μόνο μια δοκιμασία δημοσιονομικής αντοχής, αλλά και μια βαθιά δοκιμασία των θεσμών, της πολιτικής εκπροσώπησης και της λειτουργίας του ελληνικού κράτους. Παρά τις διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες και τις επιμέρους προσεγγίσεις των ομιλητών, κοινός παρονομαστής υπήρξε η διαπίστωση ότι η αποτελεσματική διαχείριση των κρίσεων προϋποθέτει θεσμούς, συντονισμό, ανάληψη ευθύνης και ουσιαστική επικοινωνία μεταξύ κυβέρνησης και κοινωνίας.
Μπορείτε να παρακολουθήσετε την παρουσίαση στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://www.youtube.com/watch?v=5kOQPH_NG2I

#money-grid-34887{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li.last{margin-right:0;}#money-grid-34887>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-34887>li{width:100%;}}The post “Στο μάτι του κυκλώνα”: Πώς οι Έλληνες πρωθυπουργοί διαχειρίστηκαν την κρίση της δεκαετίας 2009-2019 appeared first on ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ money-tourism.gr.

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε επίσης...