Στο Νεπάλ υπάρχει μια λέξη που είναι κάπως δύσκολο να «μεταφραστεί» στη δυτική γλώσσα/κουλτούρα: «maiti». Η λέξη περιγράφει το πατρικό σπίτι μιας παντρεμένης γυναίκας, εκεί όπου δικαιούται να επιστρέψει όταν όλα τα υπόλοιπα έχουν καταρρεύσει. Η Ανουράντα Κοϊράλα πήρε αυτή τη λέξη και την έκανε οργάνωση, τη «Maiti Nepal». Μόνο που στο δικό της σπίτι οι πόρτες ανοίγουν κυρίως για όσες δεν έχουν πια πού να επιστρέψουν. Και εκεί αποκτούν ξανά υπόσταση, ελευθερία, ανεξαρτησία και δικαίωμα στο μέλλον τους.
Η ίδια γεννήθηκε το 1949, στην Οχαλντούνγκα του Νεπάλ. Προερχόταν από μια σχετικά εύπορη οικογένεια, με δυνατότητα να της προσφέρει μόρφωση – κάτι που δεν ήταν αυτονόητο για πολλά κορίτσια της εποχής. Πέρασε μεγάλο μέρος των παιδικών της χρόνων στο Καλιμπόνγκ της Ινδίας, όπου φοίτησε σε καθολικό σχολείο, το St. Joseph’s Convent. Συνέχισε τις σπουδές της στην Καλκούτα, αποκτώντας πτυχίο Ιστορίας. Από το σπίτι της κράτησε μια οικογενειακή προτροπή: καλύτερα να στερηθείς εσύ ένα γεύμα παρά να αφήσεις κάποιον πεινασμένο. Και ενώ θα μπορούσε να έχει ζήσει μια ήσυχη ζωή, με την προστασία που πρόσφεραν η μόρφωση και η τάξη της, δεν το έκανε.
Καταρχάς, στο καθολικό σχολείο γνώρισε και το παράδειγμα της Μητέρας Τερέζας, που αργότερα θα αναφέρει ως επιρροή. Αλλά η διαφορά ανάμεσα στο να θαυμάζεις την αλληλεγγύη και στο να τη ζεις εμφανίστηκε όταν η ίδια χρειάστηκε βοήθεια: Πολύ νέα, παντρεύτηκε από έρωτα και όχι από προξενιό, όπως συνηθίζεται. Ο γάμος της, όμως, έγινε τόπος βίας. Εχει μιλήσει δημόσια για καθημερινούς ξυλοδαρμούς και για τρεις αποβολές, τις οποίες προκάλεσαν τα χτυπήματα. «Δεν ήξερα τότε πού να πάω, σε ποιον να μιλήσω», έχει πει. Σε ηλικία περίπου 24 ετών εγκατέλειψε τον σύζυγό της, παίρνοντας μαζί της τον μικρό γιο τους. Βρέθηκε έτσι αντιμέτωπη όχι μόνο με τις δυσκολίες της μονογονεϊκότητας, αλλά και με την κοινωνική πραγματικότητα μιας χώρας όπου μια γυναίκα που εγκατέλειπε τον γάμο της μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρό στίγμα.
Επί είκοσι πέντε χρόνια δίδαξε αγγλικά. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, πηγαίνοντας στον ναό Πασουπατινάθ του Κατμαντού, πρόσεξε γυναίκες που ζητιάνευαν μαζί με τα παιδιά τους. Τις πλησίασε και κατάλαβε πως είχαν κακοποιηθεί, είχαν αποκλειστεί από την εργασία και δεν είχαν τίποτα: ούτε παρόν, ούτε μέλλον, ούτε αξιοπρέπεια, ούτε διέξοδο διαφυγής. Αυτή η συνάντηση έμελε να αλλάξει τη ζωή της. Τότε, έδωσε σε δέκα από αυτές τις γυναίκες από 1.000 ρουπίες για να ξεκινήσουν μικρές υπαίθριες επιχειρήσεις και στη συνέχεια ανέλαβε να φροντίζει τα παιδιά τους στο σπίτι της, γιατί ειδικά για τα κορίτσια τους ελλόχευε ο κίνδυνος να πέσουν στα χέρια διακινητών εμπορίας ανθρώπων. Αυτή υπήρξε μία από τις πρώτες πρακτικές παρεμβάσεις της.
Το 1993, στα 43 της, ίδρυσε τη «Maiti Nepal». Είχε 30.000 ρουπίες, καθώς πούλησε τα κοσμήματά της γι’ αυτό. Νοίκιασε ένα μικρό διαμέρισμα με τρία δωμάτια και κουζίνα. Εκεί φιλοξενούσε γυναίκες και κορίτσια που είχαν υποστεί κακοποίηση ή ήταν θύματα εμπορίας ανθρώπων και έμενε και η ίδια με τον γιο της. Αυτή μαγείρευε, έπλενε, καθάριζε, δανειζόταν για να αγοράσει τρόφιμα. «Δεν ξέρω ούτε εγώ πώς τα κατάφερα», έγραψε χρόνια αργότερα. Για σχεδόν πέντε χρόνια δεν είχε σταθερή χρηματοδότηση. Οταν εμφανίστηκε ενδιαφέρον από τη UNICEF, δεν ήξερε καν πώς συντάσσεται πρόταση χρηματοδότησης. Ηξερε όμως απολύτως τι χρειαζόταν να γίνει.
Η ανάγκη ήταν τεράστια. Κορίτσια από το Νεπάλ παρασύρονταν με υποσχέσεις δουλειάς ή γάμου και κατέληγαν σε οίκους ανοχής στην Ινδία ή πωλούνταν ως πόρνες στον δυτικό κόσμο. Το 1996, μετά από μεγάλη επιχείρηση διάσωσης στη Βομβάη, η «Maiti Nepal» ανέλαβε τη φροντίδα πολλών επιζωσών. Στεκόταν μαζί με την αστυνομία έξω από πούλμαν όπου ήταν έτοιμοι οι διακινητές να απαγάγουν αυτές τις γυναίκες και τις έσωζε τελευταία στιγμή, με τεράστιο κίνδυνο και για τη δική της ζωή. Οπως γνωρίζουμε, τα κυκλώματα trafficking είναι η πλέον προσοδοφόρα «μπίζνα» παγκοσμίως, πάνω και από τα ναρκωτικά.
Σταδιακά δημιούργησε καταφύγια, δομές στα σύνορα, κλινική, σχολείο, προγράμματα κατάρτισης και νομικής βοήθειας. Γυναίκες που είχαν διασωθεί έγιναν εργαζόμενες της οργάνωσης και βοηθούν άλλες να ξεφύγουν. Μία σπούδασε γιατρός, άλλες έβγαλαν άλλες σχολές, κορίτσια έπιασαν δουλειά και προσωπικά η ίδια η Ανουράντα πήγαινε στην εργασία κάθε μιας από αυτές για να διαπιστώσει πως δεν ήταν ένα απλό προκάλυμμα για εκμετάλλευση και κακοποίηση (σημειωτέον πως πηγαίνουν διάφοροι σε φτωχές περιοχές και χωριά του Νεπάλ, τάζουν θέσεις εργασίας και μετά ξεκινά η εμπορία σωμάτων – η Ανουράντα ξεκίνησε καμπάνια επιμόρφωσης για όλα αυτά σε κάθε φτωχό χωριό της περιοχής).
Δεν έφτανε μόνο αυτό όμως. Πολλές διασωθείσες, σαν επέστρεφαν, αντιμετώπιζαν την καχυποψία των κοινοτήτων τους, άλλες ζούσαν με HIV ή άλλες ασθένειες, άλλες δεν είχαν τελειώσει καν το σχολείο. Ενα κρεβάτι και ένα πιάτο φαγητό δεν αρκούσαν. Χρειάζονταν γιατρό, δικηγόρο, εκπαίδευση, εισόδημα· κυρίως, να μη θεωρούνται υπεύθυνες για τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν εις βάρος τους. Η ίδια τα πρόσφερε όλα αυτά! «Η κοινωνία απορρίπτει εμένα και τα κορίτσια μου», έχει πει η Ανουράντα Κοϊράλα.
Βέβαια, οι εγκληματικές ομάδες που εκμεταλλεύονται κορίτσια διαθέτουν διασυνδέσεις σε υψηλά πολιτικά επίπεδα, τόσο στην Ινδία όσο και στο Νεπάλ. Οι εγκαταστάσεις της «Maiti Nepal» στο Κατμαντού καταστράφηκαν δύο φορές, ενώ εργαζόμενοι της οργάνωσης χρειάζονταν προσωπική ασφάλεια σε αποστολές διάσωσης στην Ινδία. Η Ανουράντα δεν περιορίστηκε, λοιπόν, μόνο στην περίθαλψη θυμάτων – αντιπαρατέθηκε και με οικονομικά ισχυρά, οργανωμένα εγκληματικά συμφέροντα. Συνέχισε ακάθεκτη με μια απίστευτη δύναμη που πήγαζε από τον μη φόβο και κάπως έτσι ήρθε και η δημόσια αναγνώριση: το 2010 ανακηρύχθηκε CNN Hero of the Year και το 2017 τιμήθηκε στην Ινδία με το Padma Shri! Σήμερα, στα 77 της, βλέπει τη «Maiti Nepal» να αναφέρει περισσότερες από 18.000 διασώσεις γυναικών και κοριτσιών! Σε αυτές έχει αφιερώσει τη ζωή της. Και συνεχίζει.
info: Tο ίδρυμα που βοηθάει την Ανουράντα Κοϊράλα θα παρουσιάσει σχετικό ντοκιμαντέρ την Τρίτη 24/11, στις 19.00, στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, maitinepal.org, sonjakillstiftung.de
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr
