Τελευταία νέα
Νεκροί Πολυτεχνείου: Τα 24 ονόματα της έρευνας Καλλιβρετάκη και ο χάρτης με τις τοποθεσίες Γιώργος Μαζωνάκης: Τι αποκαλύπτει το πόρισμα του ΑΠΘ για τον θάνατό του – Βρέθηκαν 8 συν μία ουσίες στο αίμα του Ράμα για διαδηλώσεις στην Αλβανία: «Αν δεν υπήρχε ο Τραμπ, κανείς δεν θα νοιαζόταν για τα φλαμίνγκο» Κυψέλη: Μεγαλώνει η αγωνία για τις φθορές από το Μετρό, σε 24ωρη παρακολούθηση η Σπετσών [βίντεο] Το Ντιβάνι της Ημέρας – Εδώ Πολυτεχνείο: Ο ρόλος της μνήμης 53 χρόνια μετά ΕΕ: Γιατί το σημερινό Συμβούλιο Άμυνας έχει… ιδιαίτερο ενδιαφέρον – Η Κίνα και το στέλεχος της κυβέρνησης Τραμπ Θεσσαλονίκη: Εκρηξη στο λεβητοστάσιο του Δήμου Αμπελοκήπων Υπόθεση Λιγνάδη: «Το μυαλό μου ήθελε να αντισταθεί αλλά το σώμα μου είχε παραλύσει» Βρετανία: Να ξαναμπεί ή να μην ξαναμπεί στην ΕΕ; Ιδού η απορία! Ρόμπερτ Πάτινσον: Πώς ένας ειδικός να υποδύεται «φρικιά» γίνεται ο νέος Τζέιμς Μποντ Χρυσοχοΐδης για Χωριάτικο: Όσοι είναι παράνομοι αργά ή γρήγορα συλλαμβάνονται ΕΛ.Α.Σ.: Το ιδρυτικό συνέδριο θα δώσει νέα ορμή στη Συμπαράταξη
Efsyn.gr

Το Ντιβάνι της Ημέρας – Εδώ Πολυτεχνείο: Ο ρόλος της μνήμης 53 χρόνια μετά

Οι νεκροί της εξέγερσης του Πολυτεχνείου συμπύκνωσαν πριν από 53 χρόνια την επιθυμία μιας κοινωνίας να απελευθερωθεί από την αυταρχική εξουσία, διαλύοντας το «άλλοθι» λαϊκής αποδοχής της χούντας των συνταγματαρχών.
Κάθε χρόνο επιστρέφουμε στον τόπο του ιστορικού συμβάντος, επαναλαμβάνουμε συνθήματα, αφήνουμε στεφάνια και λουλούδια, θυμόμαστε τους νεκρούς και ανανεώνουμε τη σχέση μας με τη μνήμη. Τι υπηρετεί ψυχικά, πολιτικά και κοινωνικά το μνημονικό γεγονός του Πολυτεχνείου; Κατά πόσο η επετειακή τελετουργία αφυπνίζει τη δημοκρατική συνείδηση;
Γνωρίζουμε πως κάθε πολιτική κοινότητα χρειάζεται μια αφήγηση για την καταγωγή της. Δεν αρκεί να διαθέτει Σύνταγμα, θεσμούς και εκλογικές διαδικασίες. Το Πολυτεχνείο υπήρξε ένα από τα συμβολικά θεμέλια πάνω στα οποία συγκροτήθηκε η μεταδικτατορική δημοκρατική αυτοσυνείδηση. Ταυτόχρονα αποτελεί μια στιγμή συγκρότησης του συλλογικού πολιτικού υποκειμένου, η οποία ενεργεί στο συλλογικό ασυνείδητο αφότου παρείχε στη δημοκρατία μια συμβολική σκηνή αυτοαναγνώρισης, συστήνοντας έτσι τον καταγωγικό μύθο της μεταδικτατορικής ελληνικής δημοκρατίας.
Γνωρίζουμε πως το ιστορικό γεγονός παραμένει, αλλά μεταβάλλεται το πλαίσιο μέσα από το οποίο ερμηνεύεται. Η πρώτη γενιά θυμάται ένα γεγονός που έζησε. Η δεύτερη κληρονομεί αφηγήσεις, φωτογραφίες και πολιτικές ταυτότητες. Οι επόμενες γενιές καλούνται να ανακαλύψουν τη σημασία του μέσα σε έναν κόσμο διαφορετικό από εκείνον της δικτατορίας και να διαχειριστούν την ιστορική του σημασία διατηρώντας τη συμβολική σχέση με το παρελθόν.
Το 1973 το Πολυτεχνείο ερμηνεύτηκε ως στιγμή θεσμίζουσας δημιουργίας, δηλαδή οι άνθρωποι μη αποδεχόμενοι την υπάρχουσα πολιτική πραγματικότητα διεκδίκησαν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν μια διαφορετική κοινωνική συνθήκη. Το 2026 η εξέγερση έχει ενσωματωθεί στη θεσμοθετημένη δημοκρατική μνήμη.
Το παράδοξο είναι πως η εξέγερση που συμβόλιζε την αμφισβήτηση της κατεστημένης εξουσίας έχει γίνει πλέον ένα από τα αναγνωρισμένα σύμβολα της ίδιας της θεσμικής τάξης. Το ερώτημα είναι εάν η κοινωνία έχει περιορίσει τη σημασία του Πολυτεχνείου στην αναπαραγωγή μιας επετειακής τελετουργίας. Κατά πόσο η μνήμη μετατρέπεται σε μια τελετουργική επανάληψη που υποκαθιστά την πολιτική πράξη; Μήπως η κοινωνία τιμά την εξέγερση χωρίς να επανεξετάζει τις σχέσεις εξουσίας που η εξέγερση κάποτε αμφισβήτησε;
Έχει έρθει η ώρα να περάσουμε από μια δημοκρατία που αντλεί τη νομιμοποίησή της από την ανάμνηση της αντίστασης, σε μια δημοκρατία που εξετάζει διαρκώς τις δικές της αντιφάσεις, τις δικές της σχέσεις εξουσίας και τις δικές της δυνατότητες αυτομετασχηματισμού, μια δημοκρατία που εμπεριέχει τη δυνατότητα αμφισβήτησης.
Οφείλουμε να αναστοχαζόμαστε κάθε χρόνο πάνω στη σημασία του καταγωγικού μύθου της ελληνικής δημοκρατίας, να μη ξεχνάμε ότι η ελευθερία δεν είναι αυτονόητη, ότι η πολιτική εξουσία πρέπει να ελέγχεται ιδίως όσο απομακρυνόμαστε χρονικά από το ιστορικό συμβάν.

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε επίσης...