Μια πατρίδα μπορεί να απουσιάζει από τους χάρτες της καθημερινής μας προσοχής; Μπορούμε να τη βλέπουμε αλλά να μην καταλαβαίνουμε τι σημαίνει αυτό που βλέπουμε; Ακόμα κι αν αυτή επιστρέφει επίμονα μέσα από ένα πρόσωπο, μια χειρονομία, μια οικογενειακή φωτογραφία ή πολλές ταινίες; Φυσικά μπορεί. Ακόμα και για όσους γνωρίζουμε ή θεωρούμε πως γνωρίζουμε τι συμβαίνει στην Παλαιστίνη, αλλά κυρίως τι σημαίνει Παλαιστίνη, Παλαιστίνιος και παλαιστινιακή ψυχή. Αυτό έρχεται να μας «μάθει»/θυμίσει/γνωρίσει το 5ο Φεστιβάλ Παλαιστινιακού Κινηματογράφου της Αθήνας, που αρχίζει σήμερα Πέμπτη 15/10 με διάρκεια έως τις 31 Οκτώβρη. Με διοργανωτή την ΑΜΚΕ Dounias και επικεφαλής την Παλαιστίνια Κάρολ Σανσούρ, μεταφέρει στο «Τριανόν», στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση ταινίες, συζητήσεις, ποίηση και μουσική, διεκδικώντας χρόνο για ιστορίες που η ειδησεογραφική ταχύτητα συχνά ισοπεδώνει.
Η φράση «Τίποτα δεν προέρχεται από το κενό» είναι που διατρέχει τη φετινή διοργάνωση. Η επιλογή στρέφει την προσοχή μας στις ιστορικές διαδρομές πίσω από κάθε εικόνα: στον εκτοπισμό, στην κατοχή, την οικογενειακή μνήμη, την απέλπιδα πολλές φορές προσπάθεια να διασωθεί ό,τι απειλείται με εξαφάνιση. Μάλιστα, το Φεστιβάλ έχει κατορθώσει να προσεγγίσει την Παλαιστίνη μέσα από διαφορετικές κινηματογραφικές γλώσσες: την πολιτική, το πένθος, αλλά και το χιούμορ, την επιθυμία, τις αντιφάσεις, τη σιωπή, την καθημερινότητα.
Ο Ελία Σουλεϊμάν επίσημος προσκεκλημένος της διοργάνωσης
Κεντρικός προσκεκλημένος είναι ο πολυβραβευμένος (και στις Κάνες) Ελία Σουλεϊμάν, ο οποίος θα παραστεί στην έναρξη, στις 20.00, στο «Τριανόν», με το «It Must Be Heaven». Ο σκηνοθέτης υποδύεται έναν κινηματογραφιστή που εγκαταλείπει την Παλαιστίνη αναζητώντας άλλον τόπο και χρηματοδότηση για την ταινία του. Τόσο όμως στο Παρίσι όσο και στη Νέα Υόρκη αναγνωρίζει διαρκώς κάτι από την πατρίδα που άφησε. Η ρετροσπεκτίβα «Elia Suleiman: A World in Silence» συνεχίζεται με το «The Time That Remains» (16/10) και το «Divine Intervention» (18/10), ενώ ολοκληρώνεται στη Στέγη με το «Chronicle of a Disappearance» (31/10). Οι παύσεις, τα ακίνητα πρόσωπα και το παράλογο που εισβάλλει στην καθημερινότητα συγκροτούν την κινηματογραφική σκέψη του δημιουργού, που μας μίλησε και μάλιστα ξεκάθαρα: «Η σιωπή στις ταινίες μου αναδεικνύει το πιο βαθύ βλέμμα που απαιτούν οι καταστάσεις, ακόμα και οι φαινομενικά ασήμαντες. Γιατί αυτές έχουμε χάσει/ξεχάσει να κοιτάμε. Και κάπως έτσι φτάσαμε στο ερώτημα του πόσο τελικά άνθρωποι έχουμε παραμείνει».
Ξεχωριστή θέση έχει και το αφιέρωμα στη μνήμη του Μοχάμαντ Μπάκρι, του Παλαιστίνιου ηθοποιού και σκηνοθέτη, με ισραηλινή υπηκοότητα, από τις σημαντικές μορφές του παλαιστινιακού πολιτισμού, που πέθανε πριν από έναν χρόνο (24/12/2025), με τις προβολές των «Private» του Σαβέριο Κοστάντσο (24/10) και «Haifa» του Ρασίντ Μασαράουι (25/10), παρουσία μελών της οικογένειάς του, όπως τα παιδιά του, Σάλεχ και Γιάφα. Σε συνεργασία με το Baumstrasse και το Αττικό Σχολείο Αρχαίου Ελληνικού Δράματος, το αφιέρωμα περιλαμβάνει επίσης ποίηση και τραγούδι, αναδεικνύοντας τη συνάντηση κινηματογράφου και θεάτρου στη διαδρομή του.
Από το εξαιρετικά ενδιαφέρον πρόγραμμα, ξεχωρίσαμε:
Τη συζήτηση «Thinking Palestine Otherwise», με τον Παλαιστίνιο συγγραφέα, ποιητή και δημοσιογράφο Μοχάμεντ Ελ Κουρντ (το 2021 συμπεριλήφθηκε στη λίστα του TIME με τους εκατό ανθρώπους με τη μεγαλύτερη επιρροή και είναι ανταποκριτής του αμερικανικού περιοδικού The Nation για την Παλαιστίνη). Αφετηρία αποτελεί το βιβλίο του «Perfect Victims: And the Politics of Appeal» και η πολιτική της αναπαράστασης: Ποιος δικαιούται να μιλά, με ποιους όρους ακούγεται και γιατί απαιτείται από τα θύματα να ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένες προσδοκίες «τελειότητας»; Η εκδήλωση γίνεται στα αγγλικά, με ελεύθερη είσοδο.
Το ΕΜΣΤ υποδέχεται στις 21/10 (18.30) την ενότητα «Archives of Belonging»: το ντοκιμαντέρ «Partition» της Νταϊάνα Αλαν επαναφέρει εικόνες της Παλαιστίνης υπό βρετανική κυριαρχία. Το επίσης ντοκιμαντέρ «A Stone’s Throw» της Ραζάν Αλ Σάλαχ συνδέει τον εκτοπισμό με την εργασία, τη μετανάστευση και τις υποδομές του πετρελαίου, με πλούσιο αρχειακό υλικό.
Στο «Τριανόν» θα προβληθεί και η ταινία «UNRWA, 75 Years of a Temporary History» των Λιάνα Σάλεχ και Νικολά Βαντίμοφ, με συζήτηση παρουσία της σκηνοθέτριας, σε συνεργασία με το Eteron. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμα τα «Trip Along Exodus», «Habibi Hussein», «Dégradé» και «Who Killed Alex Odeh?», ενώ η ενότητα μικρού μήκους Palescope ολοκληρώνεται με βραβείο κοινού.
Το τελευταίο τριήμερο μεταφέρει το βάρος στη Στέγη: το «You Come from Far Away» της Αμάλ Ραμσίς παρακολουθεί μια παλαιστινιακή οικογένεια μέσα από τον Ισπανικό Εμφύλιο, τον Β΄ Π.Π., τη Νάκμπα και τον λιβανικό εμφύλιο και θα ακολουθήσει με τη σκηνοθέτρια και την κόρη του πρωταγωνιστή της. Στις 30/10, ο καλλιτέχνης και διευθυντής του Παλαιστινιακού Μουσείου Αμερ Σομάλι συζητά για μουσεία, συλλογές και αποικιοκρατικές αφηγήσεις. Ποιος έχει την εξουσία να κρατά και να εκθέτει τα αντικείμενα των άλλων;
Η ταινία «A Sunken Tale of Losses Delayed» της Λαρίσα Σανσούρ μετατρέπει μια Παλαιστίνια πειρατίνα και το πλοίο της σε όχημα αναμέτρησης με την αποικιακή λεηλασία.
Η αυλαία πέφτει στις 31/10 με τη μουσικοποιητική παράσταση «Στην αρχή ήταν τα βερίκοκα»: η ποιήτρια και διευθύντρια του φεστιβάλ Κάρολ Σανσούρ συναντά τον Μιχάλη και τον Παντελή Καλογεράκη, με ελληνικές μεταφράσεις της Νατάσας Σιδέρη.
info: 15-31/10, στον κινηματογράφο «Τριανόν» (Κοδριγκτώνος 21, τηλ.: 2108215469) και ένα τριήμερο στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση (29-31/10). Οι ταινίες προβάλλονται με ελληνικούς και αγγλικούς υποτίτλους.
Αναλυτικό πρόγραμμα: athenspalestinefilmfestival.org.
Προπώληση: more.com.
Διαβάστε περισσότερα