Έναν χρόνο μετά την έναρξη της πρωτοβουλίας για τη δημιουργία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union – SIU), η Ευρωπαϊκή Ένωση περνά από τη φάση της στρατηγικής σύλληψης στην υλοποίηση συγκεκριμένων νομοθετικών και κανονιστικών παρεμβάσεων. Σύμφωνα με νέα ανάλυση της DBRS Morningstar, η πρωτοβουλία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τις πιστοληπτικές αξιολογήσεις, καθώς αρχίζει να επηρεάζει άμεσα τη χρηματοδότηση, την κεφαλαιακή επάρκεια και τη λειτουργία των ευρωπαϊκών αγορών.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και επιδείνωσης των διατλαντικών σχέσεων, η επιτυχία της SIU θα είναι καθοριστική για τη διατήρηση του ρόλου της Ευρώπης ως σημαντικού παίκτη στις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές.
Παρότι οι πρωτοβουλίες που έχουν ανακοινωθεί θεωρούνται θετικές για την ανθεκτικότητα της χρηματοδότησης και τη μετάδοση της πιστωτικής επέκτασης στην οικονομία, η DBRS προειδοποιεί ότι η πρόοδος εξακολουθεί να σκοντάφτει σε χρόνιες αδυναμίες, όπως η κατακερματισμένη εποπτεία, οι διαφορετικές εθνικές νομοθεσίες και οι δυσκολίες στις διασυνοριακές συναλλαγές.
Η ενοποίηση των αγορών στο επίκεντρο
Η DBRS θεωρεί ότι το σημαντικότερο κομμάτι της πρωτοβουλίας είναι το πακέτο μέτρων για την ενοποίηση των αγορών και την ενίσχυση της εποπτείας, το οποίο παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2025.
Στόχος των παρεμβάσεων είναι η άρση εμποδίων που εξακολουθούν να κατακερματίζουν την ενιαία αγορά στις συναλλαγές, τις υπηρεσίες μετασυναλλακτικής υποστήριξης και τη διαχείριση κεφαλαίων, καθώς και η ενίσχυση της εποπτείας και της καινοτομίας.
Παρά το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις σε τομείς όπως η φορολογία, το εταιρικό δίκαιο και οι διαδικασίες αφερεγγυότητας, η DBRS εκτιμά ότι η εφαρμογή της SIU θα μπορούσε σταδιακά να βελτιώσει το περιβάλλον λειτουργίας των χρηματιστηρίων, των αποθετηρίων τίτλων, των χρηματοπιστωτικών υποδομών και των εταιρειών διαχείρισης κεφαλαίων.
Οι θετικές επιπτώσεις αναμένεται να προκύψουν μέσα από τη μείωση των λειτουργικών τριβών, την ενίσχυση της διασυνοριακής συνέπειας και τη διευκόλυνση της πρόσβασης στις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές.
Καθοριστικός ο ρόλος της εποπτείας
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην ενίσχυση της εποπτείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη εκφράσει τη στήριξή της στις προτάσεις της Κομισιόν, χαρακτηρίζοντάς τες φιλόδοξο βήμα προς βαθύτερη ενοποίηση των κεφαλαιαγορών και του εποπτικού πλαισίου.
Η ΕΚΤ θεωρεί ότι η ενίσχυση των διασυνοριακών μηχανισμών και η πιο ολοκληρωμένη εποπτεία μεγάλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών θα συμβάλουν στη βελτίωση της ρευστότητας και της αποτελεσματικότητας των ευρωπαϊκών αγορών.
Για τη DBRS, η ενίσχυση της κοινής εποπτείας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προϋποθέσεις ώστε η πρωτοβουλία να αποκτήσει ουσιαστικό οικονομικό αποτύπωμα.
Οι τράπεζες περιμένουν ώθηση από τις τιτλοποιήσεις
Για τον τραπεζικό κλάδο, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η μεταρρύθμιση του πλαισίου τιτλοποιήσεων.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε τον Δεκέμβριο του 2025 στη θέση του για την αναζωογόνηση της αγοράς τιτλοποιήσεων στην ΕΕ, η οποία παραμένει ιδιαίτερα μικρή σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με την έκθεση, ο συνολικός όγκος ευρωπαϊκών τιτλοποιήσεων το 2025 αντιστοιχούσε σε λιγότερο από το 15% του αντίστοιχου αμερικανικού όγκου.
Η Κομισιόν και τα κράτη-μέλη θεωρούν ότι η αναβάθμιση του πλαισίου μπορεί να ενισχύσει τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων και έργων υποδομής, ενώ παράλληλα θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η DBRS επισημαίνει ότι το βασικό ζητούμενο είναι να αποκτήσουν οι τράπεζες μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση των ισολογισμών τους. Εφόσον οι νέοι κανόνες καταστήσουν τις τιτλοποιήσεις πιο λειτουργικές χωρίς να υπονομεύεται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα, τα οφέλη θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν αποτελεσματικότερη χρήση κεφαλαίων, περισσότερες επιλογές χρηματοδότησης και καλύτερη διαχείριση ρευστότητας.
Η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων παραμένει τραπεζοκεντρική
Η έκθεση τονίζει ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες, εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις τράπεζες.
Σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, πολλές ευρωπαϊκές εταιρείες δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στις αγορές ομολόγων ή σε εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης.
Η διεύρυνση της αγοράς τιτλοποιήσεων θα μπορούσε επομένως να απελευθερώσει κεφάλαια για νέο δανεισμό και να ενισχύσει συνολικά τη χρηματοδοτική ικανότητα του τραπεζικού συστήματος.
Η DBRS υπογραμμίζει ότι οι μεταρρυθμίσεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω των αυξημένων επενδυτικών αναγκών που δημιουργούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις, η άμυνα, οι υποδομές και η τεχνητή νοημοσύνη.
Ασφαλιστικές και συνταξιοδοτικά ταμεία στο προσκήνιο
Ένα ακόμη βασικό σκέλος της SIU αφορά στην κινητοποίηση θεσμικών κεφαλαίων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τον Οκτώβριο του 2025 μέτρα που αποσκοπούν στην αξιοποίηση κεφαλαίων τραπεζών και ασφαλιστικών εταιρειών, μέσω αλλαγών στο κανονιστικό πλαίσιο Solvency II και στη μεταχείριση των επενδύσεων σε μετοχές.
Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι αλλαγές αυτές θα ενισχύσουν τις επενδύσεις σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και θα συμβάλουν στην περαιτέρω ενοποίηση των κεφαλαιαγορών.
Η DBRS θεωρεί ότι η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των ευρωπαϊκών αγορών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα ασφαλιστικών εταιρειών και συνταξιοδοτικών ταμείων να χρηματοδοτήσουν πιο ενεργά έργα υποδομών, αμυντικές επενδύσεις και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται τόσο η πρόταση αναθεώρησης του πανευρωπαϊκού ατομικού συνταξιοδοτικού προϊόντος (PEPP) όσο και η διαβούλευση για τις εξόδους από επενδύσεις private equity.
Οι δομικές αδυναμίες επιβραδύνουν την πρόοδο
Παρά την πρόοδο που έχει καταγραφεί, η DBRS θεωρεί ότι ο κατακερματισμός παραμένει η σημαντικότερη πρόκληση.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές της ΕΕ εξακολουθούν να λειτουργούν με σημαντικά εμπόδια που περιορίζουν την κλίμακα, την ανταγωνιστικότητα και τη διασυνοριακή δραστηριότητα.
Αντίστοιχα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παραδέχεται ότι η πρωτοβουλία εξακολουθεί να εξελίσσεται μέσα από πολλαπλές νομοθετικές και πολιτικές διαδικασίες και δεν έχει ακόμη διαμορφώσει ένα πλήρως ενοποιημένο πλαίσιο αγοράς.
Για τον λόγο αυτό, η DBRS εκτιμά ότι μέσα στους επόμενους 18 έως 24 μήνες η πιθανότερη εξέλιξη είναι η σταδιακή βελτίωση και όχι μια ριζική μεταμόρφωση του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Επιπλέον, η πολιτική αντίσταση που εξακολουθεί να υπάρχει απέναντι σε πιο συγκεντρωτικά μοντέλα εποπτείας, κυρίως από μικρότερα χρηματοοικονομικά κέντρα, ενδέχεται να περιορίσει την τελική έκταση των μεταρρυθμίσεων.
Θετική κατεύθυνση, αλλά ακόμη μακριά από τον στόχο
Συνολικά, η DBRS αξιολογεί θετικά την πορεία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, θεωρώντας ότι πλέον αγγίζει τα σημεία που επηρεάζουν άμεσα τη χρηματοδοτική ικανότητα και την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών αγορών.
Η βαθύτερη ενοποίηση της εποπτείας, η αναβάθμιση των χρηματοπιστωτικών υποδομών, η ενίσχυση των τιτλοποιήσεων και η μεγαλύτερη συμμετοχή θεσμικών επενδυτών θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα πιο αποτελεσματικό περιβάλλον χρηματοδότησης για τράπεζες, επιχειρήσεις και εκδότες τίτλων.
Ωστόσο, το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η Ευρώπη θα καταφέρει να μειώσει τον κατακερματισμό που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τις κεφαλαιαγορές της. Μέχρι να συμβεί αυτό, η SIU παραμένει μια πολλά υποσχόμενη αλλά ακόμη ημιτελής μεταρρύθμιση για το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Διαβάστε περισσότερα
Moneypress.gr