Του
ΒΑΣΙΛΗ ΖΩΓΡΑΦΟΥ
Διευθύνοντος Συμβούλου της Vision Labs R&D Team
Υποψήφιου Διδάκτορος Επιστήμης Πληροφορικής και Δεδομένων
BSc (Hons).CS, MBA.IB, MSc.DS, PhD.C.
zografos@visionlabs.gr
Η ψηφιακή μετάβαση της ελληνικής γεωργίας παρουσιάζεται ως μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις της τελευταίας περιόδου. Το Gov Agri-Wallet, η νέα εφαρμογή που φιλοδοξεί να αποτελέσει το ψηφιακό αποτύπωμα της αγροτικής δραστηριότητας, προβάλλεται ως εργαλείο εκσυγχρονισμού, διαφάνειας και επιτάχυνσης των αγροτικών ενισχύσεων. Ωστόσο, πίσω από την τεχνολογική αισιοδοξία, αναδύονται σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη φιλοσοφία σχεδιασμού, τις θεσμικές εγγυήσεις και τον πραγματικό αντίκτυπο στον ίδιο τον παραγωγό.
Η εφαρμογή επιχειρεί να μεταφέρει τον έλεγχο των αγροτικών δραστηριοτήτων από το επίπεδο των δηλώσεων στο επίπεδο των δεδομένων. Μέσω δορυφορικού εντοπισμού GNSS, γεωχωρικών χαρτών, δεδομένων κινητικότητας συσκευών και ψηφιακής τεκμηρίωσης εργασιών, το κράτος επιχειρεί να δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου η φυσική παρουσία του αγρότη στο χωράφι θα μπορεί να πιστοποιείται τεχνολογικά. Η προσέγγιση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη ευρωπαϊκή τάση για ελέγχους των ενισχύσεων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής με γνώμονα τα δεδομένα.
Σε θεωρητικό επίπεδο μπορεί να περιορίσει φαινόμενα καταχρήσεων και να επιταχύνει τη διαδικασία πληρωμών. Σε πρακτικό επίπεδο το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η τεχνολογία υπάρχει. Το ερώτημα είναι αν το θεσμικό περιβάλλον είναι αρκετά ώριμο ώστε να την υποστηρίξει.
Η ελληνική εμπειρία από τα πληροφοριακά συστήματα του αγροτικού τομέα δείχνει ότι συχνά η ψηφιοποίηση δεν συνοδεύτηκε από ουσιαστική απλοποίηση διαδικασιών. Αντίθετα, πολλές φορές δημιουργήθηκε μια νέα μορφή ψηφιακής γραφειοκρατίας, όπου η πολυπλοκότητα απλώς μεταφέρθηκε από τα έγγραφα στις πλατφόρμες. Το Gov Agri-Wallet κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπο με το ίδιο πρόβλημα, εάν δεν ενταχθεί σε μια συνολική αρχιτεκτονική ψηφιακής διακυβέρνησης.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που προκύπτουν είναι η μεταφορά της ευθύνης τεκμηρίωσης από τη διοίκηση στον ίδιο τον αγρότη. Αντί το κράτος να ελέγχει με δικούς του μηχανισμούς την επιλογή των ενισχύσεων, ο παραγωγός καλείται να αποδεικνύει συνεχώς ότι εργάζεται, ότι βρίσκεται στον χώρο της εκμετάλλευσης και ότι η δραστηριότητά του είναι πραγματική. Πρόκειται για μια θεμελιώδη μετατόπιση της διοικητικής φιλοσοφίας, όπου η τεχνολογία χρησιμοποιείται όχι μόνο ως εργαλείο εξυπηρέτησης αλλά και ως εργαλείο επιβεβαίωσης συμμόρφωσης.
Παράλληλα, εγείρονται σοβαρά ζητήματα προστασίας δεδομένων. Η συλλογή γεωχωρικών πληροφοριών, δεδομένων θέσης και δεδομένων δραστηριότητας δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον ψηφιακής παρακολούθησης της παραγωγικής δραστηριότητας. Σε ένα ώριμο ψηφιακό κράτος, τέτοιες εφαρμογές συνοδεύονται από σαφή πρωτόκολλα διακυβέρνησης δεδομένων, ανεξάρτητους ελεγκτικούς μηχανισμούς και πλήρη διαφάνεια ως προς τη χρήση των πληροφοριών. Στην ελληνική περίπτωση, τέτοιες εγγυήσεις δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί με σαφήνεια.
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο αφορά το ψηφιακό χάσμα και τον τεχνολογικό αναλφαβητισμό. Η επιτυχία του συστήματος προϋποθέτει πρόσβαση σε σύγχρονες συσκευές, αξιόπιστο δίκτυο και ψηφιακές δεξιότητες. Όμως, μεγάλο μέρος του αγροτικού πληθυσμού βρίσκεται σε περιοχές με περιορισμένες τηλεπικοινωνιακές υποδομές ή αποτελείται από παραγωγούς μεγαλύτερης ηλικίας, που δεν έχουν εξοικείωση με σύνθετες ψηφιακές εφαρμογές. Υπάρχει, συνεπώς, ο κίνδυνος η ψηφιακή μετάβαση να δημιουργήσει νέες ανισότητες, αντί να τις περιορίσει.
Η έλλειψη πλήρους διαφάνειας σχετικά με το κόστος, τους αναδόχους και τη διακυβέρνηση του έργου αποτελεί επίσης σοβαρό θεσμικό ζήτημα. Σε μεγάλα έργα ψηφιακού μετασχηματισμού, η δημόσια λογοδοσία αποτελεί βασική προϋπόθεση αξιοπιστίας. Η απουσία σαφούς πληροφόρησης σχετικά με τις τεχνικές προδιαγραφές, τα επίπεδα υπηρεσιών και τα δικαιώματα των χρηστών δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τη βιωσιμότητα και την ανεξαρτησία του συστήματος.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η εμπειρία προηγούμενων ψηφιακών εφαρμογών στον αγροτικό χώρο που παρουσίασαν λειτουργικές δυσκολίες ή περιορισμένη αποδοχή. Χωρίς ουσιαστική αξιολόγηση αυτών των εμπειριών, υπάρχει ο κίνδυνος επανάληψης των ίδιων προβλημάτων με νέα τεχνολογικά εργαλεία.
Το Gov Agri-Wallet θα μπορούσε πράγματι να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς την αντικειμενικότητα των ελέγχων και την επιτάχυνση των διαδικασιών. Για να συμβεί αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί ως θεσμική μεταρρύθμιση και όχι απλώς ως τεχνολογική εφαρμογή. Η τεχνολογία από μόνη της δεν δημιουργεί εμπιστοσύνη. Η εμπιστοσύνη δημιουργείται όταν οι χρήστες γνωρίζουν πώς λειτουργεί το σύστημα, ποια δικαιώματα έχουν και πώς μπορούν να αμφισβητήσουν μια λανθασμένη απόφαση.
Η πραγματική πρόκληση για το ελληνικό ψηφιακό κράτος δεν είναι να δημιουργεί νέες εφαρμογές, αλλά να αποδεικνύει ότι αυτές σχεδιάζονται με επίκεντρο τον πολίτη και όχι τη διοικητική ευκολία. Ένα σύγχρονο σύστημα αγροτικής ψηφιακής διακυβέρνησης πρέπει να βασίζεται στη διαφάνεια, στη διαλειτουργικότητα, στην προστασία δεδομένων και στο δικαίωμα αμφισβήτησης.
Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος η ψηφιακή καινοτομία να εκληφθεί όχι ως εργαλείο ενδυνάμωσης του αγροτικού κόσμου αλλά ως ακόμη ένας μηχανισμός τεχνολογικού ελέγχου, και η μεγαλύτερη απώλεια δεν θα αφορά την τεχνολογία αλλά την εμπιστοσύνη. Η επιτυχία του ψηφιακού κράτους δεν μετριέται από τον αριθμό των εφαρμογών που δημιουργεί, αλλά από το αν αυτές ενισχύουν την αυτονομία του πολίτη ή αν τον καθιστούν εξαρτημένο από αυτές.
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
Gov Agri-Wallet
Title: Gov Agri-Wallet: Ψηφιακός εκσυγχρονισμός ή έλεγχος των αγροτών;
Meta περιγραφή: Το Gov Agri-Wallet υπόσχεται διαφάνεια στις αγροτικές ενισχύσεις, αλλά εγείρει ερωτήματα για την ψηφιακή παρακολούθηση και τη γραφειοκρατία. (136 χαρ.)
Slug: gov-agri-wallet-psifiakos-elegchos-agrotes
The post Gov Agri-Wallet: Μια ψηφιακή μεταρρύθμιση ή ένα πείραμα ψηφιακού ελέγχου στον αγροτικό κόσμο; appeared first on ΤΟ ΠΑΡΟΝ.
Διαβάστε περισσότερα
Paron.gr