11/05/2026 9:32 μμ.
Το παρόν κείμενο προέκυψε τυχαία σε μια κουβέντα μεταξύ μας. Στάθηκε η αφορμή να ψάξουμε παραπάνω μια απλη αναφορά στα “boxing kangaroos” και να ανακαλύψουμε μια πτυχή της καταπίεσης και αυτού του πλάσματος. Διαβάζοντας και συζητώντας το περισσότερο, μας γεννήθηκε η θέληση να μοιραστούμε τις σκέψεις και τους προβληματισμούς μας. Αποτελέσμα είναι το παρακάτω κείμενο.
Διαχρονικά ο άνθρωπος έχει εκμεταλλευτεί, συχνά βάναυσα, το φυσικό περιβάλλον-όπως και τους άλλους ανθρώπους. Από αυτή την εκμετάλλευση δε θα μπορούσαν να λείπουν τα διάφορα έμβια όντα. Είτε μέσω της “εξημέρωσης”, είτε ως θηράματα. Δεν είναι νέα παρατήρηση πως τα ζώα έχουν εξαναγκαστεί, εκτός από το ίδιο τους το σώμα (μυική δύναμη, ταχύτητα) και τα παράγωγα “προϊόντα” τους (δέρμα, μαλλί, γάλα, κρέας κλπ), να προσφέρουν, επιπλέον, συντροφιά, θέαμα και “ψυχαγωγία”. Προς τέρψη ενός ανθρώπινου είδους, αποκομμένου της σύνδεσης του με τη φύση, και προς επίδειξη του θεωρήματος της “ανωτερότητας” του απέναντι στα υπόλοιπα πλάσματα. Οι προτεραιότητες της εκάστοτε ανθρώπινης κοινότητας, συσχετιζόμενες, αφενός, με το πόσο “χρήσιμο” μπορεί να φανεί το κάθε είδος, όπως και, αφετέρου, με την τοπική ή και παγκόσμια ηθική, ορίζει και την επιμέρους προστασία του ή την περαιτέρω προώθηση της εκμετάλλευσης και αναπαραγωγής του.
Περιγραφές για τη σχέση ανθρώπινης ψυχαγωγίας με τη χρήση άλλων μορφών ζωής, βρίσκουμε από τις αρχαίες ρωμαϊκές αρένες, μέχρι τους αρκουδιάρηδες της περιοχής των Βαλκανίων και από τους ζωολογικούς κήπους και τα ενυδρεία, μέχρι τα διάφορα τσίρκα. Διαφορετικές εποχές, συνθήκες, νοοτροπίες. Υπάρχουν αναφορές για παραστάσεις με άγρια ζώα σε τσίρκα, από την περίοδο του 1830. Ελέφαντες, τίγρεις, λιοντάρια,καμηλοπαρδάλεις, ακόμα και στρουθοκάμηλοι επιστρατεύτηκαν από επιτήδειους καιροσκόπους. Κάτι λιγότερο γνωστό όμως είναι η εκμετάλλευση των καγκουρό για σκοπούς πυγμαχίας. Τα “boxing kangaroo” αποτελούν διαχρονική εικόνα και εθνικό σύμβολο στην Αυστραλία και συχνά εμφανίζονται σε διαφημίσεις, τηλεοπτικές εκπομπές, ταινίες, αθλητικές ομάδες ακόμα και σε λογότυπα αλκοολούχων ποτών[1],[2].
Όταν καταφθάνουν στην Αυστραλία, οι πρώτοι Ευρωπαίοι κατακτητές τον 18ο αιώνα, συναντούν άγνωστα, σε αυτούς, δίποδα θηλαστικά, στο ύψος ενός ανθρώπου. Παρατηρώντας τη συμπεριφορά τους – που περιγράφεται στη συνέχεια του κειμένου -, τη συνδέουν με την “εμπορική” πυγμαχία, που αναπτυσσόταν επίσης περίπου εκείνη την περίοδο (ενδεικτικά, η χρήση γαντιών γίνεται υποχρεωτική το 1867). Ως λευκοί, δυτικοί αποικιοκράτες δεν αργούν, οπότε, να υποδουλώσουν και να εκμεταλλευτούν (εκτός των Αβορίγινων[3]) και αυτά τα πλάσματα, φορώντας τους γάντια και υποχρεώνοντας τα να παλεύουν για τη διασκέδαση τους. Δε θα αναλύσουμε περαιτέρω πώς τους ήρθε να βάλουν γάντια του μποξ σε ένα ζώο και έπειτα να το βάλουν στην αρένα. Θα κάνουμε μόνο την παρατήρηση ότι η στάση και η κινησιολογία τους δεν έχει καμιά λογική και σχέση με τη πυγμαχία ή άλλα μαχητικά αθλήματα.
Αυτό που είναι γεγονός είναι ότι ήταν δημοφιλές θέαμα σε όλο τον Αγγλοσαξονικό κόσμο (Αυστραλία, Η.Β. και ΗΠΑ) και πως ο τρόπος που αντιμετωπιζόταν ως ζωντανή ύπαρξη αποτελεί καιάμεση αποτύπωση της αντίληψης κυριαρχίας του ανθρώπου πάνω στα άλλα είδη.
Όπως και σε άλλους θεαματικούς “αγώνες” ζώων (κυνομαχίες, κοκορομαχίες, ταυρομαχίες κλπ), τα καγκουρό βασανίζονταν με άθλιες συνθήκες διαβίωσης, αιχμάλωτα σε μικρά κελιά, με ελάχιστη τροφή και με χρήση βίας για πειθάρχηση και προγραμματισμένη εκτόνωση. Το αποτέλεσμα ήταν σπασμένα οστά, εσωτερική αιμορραγία και εγκεφαλικές βλάβες, παράλληλα με τις μόνιμες ψυχολογικές επιπτώσεις της “εκμάθησης”1],[4],[5],[6]. Άλλωστε, με το να τα χωρίζουν από τις οικογένειές τους και τα φυσικά τους ενδιαιτήματα, τα ζώα συχνά παρουσιάζουν περίεργη και ασταθή συμπεριφορά, η οποία συγκρούεται με βασικές φυσικές λειτουργίες τους.
Πολλά είδη καγκουρό ζουν σε μεταβαλλόμενες κοινωνικές ομάδες που λέγονται “mobs” και οι σχέσεις τους είναι πιο ρευστές απ’ όσο φαίνονται – οι ομάδες αυτές σπάνε και ξανασχηματίζονται μέσα στη μέρα και στον χρόνο. Αυτή η κοινωνική οργάνωση συνδέεται άμεσα με την αναπαραγωγή, το περιβάλλον και τη αναζήτηση τροφής προσφέροντας προστασία και πλεονεκτήματα που ερμηνεύονται ως μείωση κινδύνου και, κατά συνέπεια, στρεσσογόνων καταστάσεων[7], [8]. Αυτό που τους στερείται ,δηλαδή, με την ανθρώπινη παρέμβαση, είναι η ελευθερία τους και ο αυτοπροσδιορισμός τους ως είδος, με τον άνθρωπο να έχει ορίσει τον εαυτό του ολικό διαχειριστή του φυσικού κόσμου, όπως επίσης και διακανονιστή των ορίων και της κατεύθυνσης των ενστίκτων και βιωμάτων τους.
Οι παραστάσεις με καγκουρό φαίνεται να αποφεύγονται στις μέρες μας και να έχουν μειωθεί αρκετά, αλλά έχουμε παραδείγματα στο πρόσφατο παρελθόν, όπου μερικά τσίρκα – και όχι μόνο – συνέχιζαν να χρησιμοποιούν το συγκεκριμένο ζώο για “ψυχαγωγία”. Το 2006, οργανώθηκαν στην Κίνα “Ολυμπιακοί Αγώνες Ζώων”, στη διάρκεια των οποίων φιλοξενήθηκε και ένα show μεταξύ ενός κλόουν, και ενός τρομοκρατημένου καγκουρό[9][10]. Το 2014, εθελοντές φιλοζωικών οργανώσεων ακύρωσαν προγραμματισμένη παράσταση boxing kangaroo σε εγκαταστάσεις της Εθνοφρουράς στο Τενεσί των ΗΠΑ, αφού επισήμαναν στον Γενικό Dικαστή της πολιτείας ότι παραβιάζει τον πολιτειακό νόμο περί κακοποίησης ζώων[11]. Το γεγονός, όμως, πως αυτές οι παραστάσεις χρειάζεται να ακυρωθούν μία-μία δείχνει πως, όπου δεν υπάρχει γενική απαγόρευση ή αντίσταση σε αυτή τη νοοτροπία, εξακολουθούν να επανεμφανίζονται.
Άλλοι εθελοντές φιλοζωικών οργανώσεων, καταγγέλλουν πως τα καγκουρό εκτρέφονται και σκοτώνονται μαζικά για το κρέας και το δέρμα τους. Επιπλέον, εξάγονται ζωντανά για -λαθρ-εμπόριο “εξωτικών” ζώων, ή ιδιωτικές συλλογές, όπου καγκουρό αιχμαλωτίζονται και κρατούνται ως κατοικίδια, petting zoos “φάρμες “προστασίας” (όπως στην Αυστραλία), ή ως trophy animals “τρόπαια” έπειτα από κυνήγι (πχ στο Τέξας) ή άλλες βιομηχανίες “ψυχαγωγίας”[12], δείχνοντας ότι η εκμετάλλευση και το θέαμα έχουν διάφορες μορφές, εντός και εκτός τσίρκου. Τα βάσανα και αυτού του είδους δεν έχουν τελειωμό.
Καθώς η ιστορία καταγράφεται και ξαναγράφεται από νικητές, εξουσιαστές και προνομιούχους, είναι πολύ δύσκολο να βρούμε στοιχεία για το εάν αυτά τα πλάσματα αντέδρασαν δυναμικά σε όλη αυτή την κακοποίηση. Ενδεικτικά αναφέρουμε ορισμένα στοιχεία: Σε αυστραλιανό δημοσίευμα του 1936 (Trove) αναφέρεται ότι το «Chut, a boxing kangaroo» που συμμετείχε σε κινηματογραφική παραγωγή τραυμάτισε τον εκπαιδευτή του[13]. Επίσης, σε παλαιότερο δημοσίευμα του 1893, βλέπουμε ότι κάποια ζώα προσπάθησαν να δραπετεύσουν από το πλοίο που τα μετέφερε και έπεσαν στη θάλασσα με αποτέλεσμα το ένα να παρασυρθεί από την παλίρροια[14].
Ως άτομα που ασχολούνται με τις μαχητικές τέχνες μας αρέσει να προπονούμαστε συλλογικά, να -δια-μοιραζόμαστε τις γνώσεις και τις εμπειρίες μας σχετικά με την αυτοάμυνα και τα σώματα μας, τους τραυματισμούς μας και τις αντοχές μας. Ξεκινώντας από αυτό το σημείο, στεκόμαστε κριτικά απέναντι στην επιτακτική σύνδεση και προσαρμογή των φυσικών και βιολογικών χαρακτηριστικών-ενστίκτων με την ανταμοιβή και την οριακή επιβίωση. Είτε αφορά ανθρώπους, είτε άλλα ζωντανά πλάσματα.
Κοινή μας θέση είναι το ενδιαφέρον μας για την περαιτέρω κατανόηση του πλέγματος κυριαρχίας/εξουσίας και στον φυσικό κόσμο, με την αντίστοιχη κριτική οπτική. Ζώντας σε μια καπιταλιστική κοινωνία, ακόμη και όταν παλεύουμε για την ανατροπή της, κουβαλάμε μέσα μας κομμάτια της, κάτι που συχνά οδηγεί σε αντιφάσεις. Αντιλαμβανόμαστε το διευρυμένο αποτύπωμα της καταπίεσης, όπως και τις αντιφάσεις μας, κάτι που μας εμποδίζει να έχουμε συλλογική εναρμόνιση απόψεων και τρόπου δράσης – λ.χ. πάνω στον βιγκανισμό–. Η συνθήκη αυτή, όμως, δεν μας αποτρέπει, αφενός, από το να μην αποδεχόμαστε τη χρήση των έμβιων όντων για “ψυχαγωγία” και θέαμα, και αφετέρου, από το να στεκόμαστε δίπλα σε όσες και όσους αγωνίζονται για την ολική απελευθέρωση.
Η εικόνα των μαχόμενων αρσενικών καγκουρό προέρχεται από πραγματική, φυσική συμπεριφορά, με τη βασική διαφορά πως μέσα στη φύση έχει συγκεκριμένο κοινωνικό και αναπαραγωγικό νόημα και όρια, δεν είναι «παράσταση για θέαμα».
(Διαδικτυακές) πηγές:
[1]https://blogs.slv.vic.gov.au/such-was-life/fighting-jack-melbournes-first-boxing-kangaroo/
[2] https://fastercapital.com/topics/the-dark-history-of-exploiting-boxing-kangaroos-for-entertainment.html
[3] https://ngnm.vrahokipos.net/index.php/pagkosmia-koinoniki-istoria/e-apolyte-siope-e-genoktonia-ton-ithagenon-tes-australias
[4] https://www.peta.org/news/kangaroo-cruelty-criminal/
[5] https://www.change.org/p/stop-kangaroo-boxing-in-florida
[6] https://fastercapital.com/topics/the-harmful-effects-of-boxing-on-kangaroos.html
[7] https://www.downtoearth.org.in/wildlife-biodiversity/the-social-lives-of-kangaroos-are-more-complex-than-we-thought-91857
[8] https://en.wikipedia.org/wiki/Kangaroo
[9] https://www.cbsnews.com/pictures/chinas-animal-olympics/6/
[10] https://www.kinshipcircle.org/action_center/letter.php?LetterID=1580
[11] https://www.peta.org/news/kangaroos-will-not-be-forced-to-fight/
[12] https://www.amariswildlifesanctuary.com/blog-amaris/outrage-over-the-exotic-pet-trade-the-exploitation-of-kangaroos-must-end
[13] https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/17241844
[14] https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/9021512
Αυτοοργανωμένη Ομάδα
Μαχητικών Τεχνών & Αυτοάμυνας
“Το Λάκτισμα της Δεντρογαλιάς”
dentrogalies.mt@protonmail.com
Χανιά, Μάης 2026
media:
Boxing_kangaroo_…λίγα_λόγια_για_ένα_άδικο_ματς…_.pdf