Πρωτοφανής γκάφα τοῦ Γιώργου Γεραπετρίτη στό Πανεπιστήμιο τοῦ Τορόντο: «Ἄν γνώριζα ὅτι θά βρισκόμασταν σέ μία τόσο ταραχώδη περίοδο, προφανῶς δέν θά εἴχαμε θέσει ὑποψηφιότητα»
Ὑπαινιγμοί καί γιά τό «παράδοξο» τοῦ βέτο στόν ΟΗΕ καί τήν ΕΕ
Σέ πρωτοφανεῖς δηλώσεις κατά τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἑλλάδος ὡς μή μονίμου μέλους τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας προχώρησε ὁ Ἕλλην ΥΠΕΞ Γιῶργος Γεραπετρίτης. «Ἄν γνώριζα ὅτι θά βρισκόμασταν σέ μιά τόσο ταραχώδη περίοδο, προφανῶς δέν θά εἴχαμε θέσει ὑποψηφιότητα γιά νά γίνουμε μέλος τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας», ἀνέφερε ἐνδεικτικῶς, σέ ὁμιλία του στό Πανεπιστήμιο τοῦ Τορόντο, ἐνῷ, σέ ἄλλη ὁμιλία του στό Columbia, ἐτάχθη ἐμμέσως πλήν σαφῶς ὑπέρ τῆς ἄρσεως τοῦ δικαιώματος βέτο στό Συμβούλιο Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ ἀντιπαραβάλλοντας τό δικαίωμα ἀρνησικυρίας πού ἰσχύει στήν ΕΕ.
Σέ ὁμιλία του στό Munk School of Global Affairs and Public Policy τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Τορόντο, στίς 18 Σεπτεμβρίου, μέ θέμα «Ἡ ἔλευσις μιᾶς νέας γεωπολιτικῆς περιόδου», ὁ Ἕλλην ΥΠΕΞ ἀπεποιήθη τό παραδοσιακό ἔνδυμα τῆς διπλωματικῆς αἰσιοδοξίας, προτιμῶντας μιά σχεδόν ἀποκαρδιωτική ρεαλιστική ἀποτύπωση καί χαρακτηρίζοντας τήν Ἑλλάδα ὡς «μικρομεσαία χώρα»: «Δέν αἰσθάνομαι νά εἶμαι ὁ πλέον τυχερός ἄνθρωπος στόν κόσμο, διότι θεωρῶ ὅτι τά τελευταῖα τρία χρόνια ἀποτέλεσαν μιά ἀπόλυτη καταστροφή ἀπό γεωπολιτικῆς ἄποψης. Κάθε τι πού θά μποροῦσε νά πάει στραβά, στήν οὐσία πῆγε πράγματι στραβά.
Ἐκτιμῶ ὅτι εἶναι ἴσως ἡ χειρότερη περίοδος γιά νά εἶναι κανείς ὑπουργός Ἐξωτερικῶν μιᾶς μικρομεσαίας χώρας ὅπως ἡ Ἑλλάδα». Ἡ κορύφωσις, ὡστόσο, τῆς ἀπογοητεύσεώς του ἦρθε μέ τήν εὐθεῖα ἀμφισβήτηση τῆς ἰδίας τῆς στρατηγικῆς ἐπιλογῆς τῆς χώρας νά διεκδικήσει μιά θέση στά ὑψηλά κλιμάκια τῆς διεθνοῦς σκηνῆς: «Καί –σάν νά μήν ἔφτανε αὐτό– ἡ Ἑλλάδα εἶχε τό μεγάλο προνόμιο νά ἀποτελεῖ μή μόνιμο μέλος τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας, ὡς ἐκλεγμένο μέλος. Ἄν γνώριζα ὅτι θά βρισκόμασταν σέ μιά τόσο ταραχώδη περίοδο, προφανῶς δέν θά εἴχαμε θέση ὑποψηφιότητα καί δέν θά εἴχαμε κάνει ἐκστρατεία γιά νά γίνουμε μέλος τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας».
Τό διπλό πρίσμα τῆς ἀρνησικυρίας
Στίς 23 Σεπτεμβρίου, ἀπό τό βῆμα τοῦ Πανεπιστημίου Columbia, ὁ Ἕλλην ὑπουργός ἐπεχείρησε νά προσδώσει θεωρητικό βάθος στήν στάση τῆς Ἀθήνας, εἰσάγοντας τήν ἔννοια τοῦ «παραδόξου τοῦ βέτο». Ἐδῶ, ἡ ἀνάλυσίς του τέμνει εἰς βάθος τήν δομή τῶν δύο ὀργανισμῶν, ἀναδεικνύοντας πῶς ὁ ἴδιος νομικός μηχανισμός μπορεῖ νά ἀποτελεῖ εἴτε ἐργαλεῖο παραλύσεως εἴτε ἀσπίδα προστασίας. Γιά τό Συμβούλιο Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ, ἡ κρίσις του εἶναι καταδικαστική, καθώς τό βέτο περιγράφεται ὡς τό ἀπόλυτο προνόμιο τῆς ἰσχύος: «Ὑφίσταται ἕνα παράδοξο τοῦ βέτο. Ἄς δοῦμε τά Ἡνωμένα Ἔθνη. Ὁ Ὀργανισμός Ἡνωμένων Ἐθνῶν βασίζεται στό δικαίωμα βέτο τῶν μονίμων μελῶν τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας.
Οἱ νικητές τοῦ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ἀπαίτησαν, οὐσιαστικά, νά ἔχουν τό πλῆρες δικαίωμα νά ἀπορρίπτουν ὁποιοδήποτε ψήφισμα προερχόμενο ἀπό τό Συμβούλιο Ἀσφαλείας. Εἶναι προφανές γιατί, ἐδῶ καί πέντε χρόνια σφοδροῦ ἐπιθετικοῦ πολέμου τῆς Ρωσσίας κατά τῆς Οὐκρανίας, δέν ὑπάρχει οὔτε ἕνα ψήφισμα γιά τήν κατάσταση αὐτή: ἐξ αἰτίας τοῦ βέτο. Τό βέτο ἀποσκοποῦσε στήν προστασία τῶν ἰσχυρότερων μελῶν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, δηλαδή τῶν πέντε ἰσχυρότερων χωρῶν. Οὐσιαστικά, ἀποτελοῦσε τό “πυρηνικό ὅπλο” τῶν νικητῶν τοῦ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου».
Στόν ἀντίποδα αὐτῆς τῆς παγκοσμίου παραλύσεως, ὁ κ. Γεραπετρίτης τοποθετεῖ τό εὐρωπαϊκό οἰκοδόμημα, ὅπου ἡ ὁμοφωνία μετατρέπεται ἀπό ἐργαλεῖο τῶν ἰσχυρῶν σέ καταφύγιο τῶν πιό μικρῶν. «Καί στήν Εὐρωπαϊκή Ἕνωση ἐφαρμόζεται τό δικαίωμα βέτο. Ποῦ; Στήν ἐξωτερική πολιτική καί τήν πολιτική ἀσφάλειας. Γιά νά ληφθεῖ μιά ἀπόφαση σχετικά μέ τήν ἐξωτερική πολιτική καί τήν πολιτική ἀσφάλειας ἐντός τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης, ἀπαιτεῖται ὁμοφωνία. Ἑπομένως, κάθε ἕνα ἀπό τά 27 κράτη-μέλη τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης διαθέτει δικαίωμα βέτο. Ὡστόσο, ὑπάρχει μιά ἐντελῶς διαφορετική λογική πίσω ἀπό αὐτή τήν ἰδέα.
Γιατί; Διότι ἐδῶ τό δικαίωμα βέτο ἀποτελεῖ, οὐσιαστικά, τό ὅπλο τῶν ἀσθενέστερων. Τά ἰσχυρά κράτη –ἄν ἴσχυε ἡ ἁπλή ἤ ἀκόμα καί ἡ εἰδική πλειοψηφία (καθώς σέ ὅλες τίς ἄλλες περιπτώσεις λήψης ἀποφάσεων, πλήν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καί ἀσφάλειας, ἰσχύει ἡ εἰδική πλειοψηφία: 55% τῶν κρατῶν, πού ἐκπροσωποῦν τό 65% τοῦ πληθυσμοῦ κ.λπ.)– θά μποροῦσαν σχετικά εὔκολα νά σχηματίσουν συνασπισμό καί νά λάβουν ὁποιαδήποτε ἀπόφαση. Ἐν τούτοις, οἱ συνθῆκες τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινότητας προέβλεψαν τό δικαίωμα βέτο γιά κάθε μέλος ξεχωριστά, προκειμένου νά προστατεύσουν τά ἐθνικά συμφέροντα καί τήν ἐθνική ταυτότητα κάθε κράτους-μέλους». Καί καταλήγει: «Παρατηροῦμε, λοιπόν, τό παράδοξο: στήν περίπτωση τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν ἔχουμε τήν προστασία τῶν ἰσχυρότερων κρατῶν-μελῶν, ἐνῷ στήν Εὐρωπαϊκή Ἕνωση τήν προστασία τῶν μικρότερων κρατῶν. Πρόκειται, σαφῶς, γιά ἕνα ζήτημα μεγάλης σημασίας. Πιστεύω ὅτι ὑπάρχει λύση. Προσπαθοῦμε νά πλοηγηθοῦμε – καί δέν εἶναι εὔκολη πλοήγηση».
Ἡ ἐπιστολή 11 κρατῶν-μελῶν γιά τήν κατάργηση τοῦ βέτο
Ἡ ἀνάγκη γιά αὐτήν τήν «δύσκολη πλοήγηση» γίνεται ἀκόμη πιό ἐπιτακτική ἄν ἀναλογιστεῖ κανείς τό εὐρύτερο εὐρωπαϊκό πλαίσιο. Τόν Σεπτέμβριο, ἕντεκα κράτη-μέλη τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως ἐτάχθησαν ἐπισήμως ὑπέρ τοῦ περιορισμοῦ καί τῆς σταδιακῆς καταργήσεως τῆς ὁμοφωνίας στήν λήψη ἀποφάσεων. Οἱ χῶρες αὐτές ζητοῦν τήν μετάβαση σέ σύστημα εἰδικῆς πλειοψηφίας, ἰδιαιτέρως στόν τομέα τῆς Κοινῆς Ἐξωτερικῆς Πολιτικῆς καί Πολιτικῆς Ἀσφαλείας (ΚΕΠΠΑ), προκειμένου νά μήν μπλοκάρονται κρίσιμες εὐρωπαϊκές ἀποφάσεις ἀπό μεμονωμένα κράτη. Τά κράτη-μέλη πού συνυπέγραψαν τήν σχετική ἐπιστολή πρός τήν ἐπί κεφαλῆς τῆς εὐρωπαϊκῆς διπλωματίας εἶναι ἡ Γερμανία (ἡ ὁποία ἡγεῖται παραδοσιακῶς αὐτῆς τῆς προσπαθείας), ἡ Γαλλία, ἡ Ἱσπανία, ἡ Ὁλλανδία, τό Βέλγιο, ἡ Αὐστρία, ἡ Δανία, ἡ Φινλανδία, ἡ Σουηδία, τό Λουξεμβοῦργο καί ἡ Ρουμανία.
Ἀντί τῆς ἀμέσου τροποποιήσεως τῶν Συνθηκῶν τῆς ΕΕ, ἡ ὁμάδα τῶν 11 χωρῶν προτείνει πρακτικές λύσεις γιά τήν παράκαμψη τῶν «καταχρηστικῶν» βέτο, ὅπως ἡ ἐποικοδομητική ἀποχή καί ἡ ἀποσύνδεσις ἀσχέτων ζητημάτων, ὥστε νά σταματήσει ἡ τακτική ὅπου ἕνα κράτος ἀσκεῖ βέτο στήν ἐξωτερική πολιτική γιά νά ἐκβιάσει λύσεις σέ ἄλλα ἐθνικά ἤ οἰκονομικά του ζητήματα. Προτείνουν ἐπίσης τήν ἀξιοποίηση τῶν ρητρῶν μεταβάσεως (passerelle clauses) γιά τό πέρασμα στήν εἰδική πλειοψηφία. Στόν ἀντίποδα, μικρότερα κράτη-μέλη (ὅπως ἡ Ἑλλάς, ἡ Κύπρος καί ἡ Οὑγγαρία) ἀντιμετωπίζουν μέ μεγάλες ἐπιφυλάξεις τήν κατάργηση τοῦ βέτο, καθώς τό θεωροῦν βασικό ἐργαλεῖο προασπίσεως τῶν ἐθνικῶν τους συμφερόντων.
Ὅσον ἀφορᾶ στό Συμβούλιο Ἀσφαλείας, ἡ κατάργησις ἤ ὁ περιορισμός τοῦ δικαιώματος βέτο τῶν πέντε μονίμων μελῶν (ΗΠΑ, Ρωσσία, Κίνα, Μεγάλη Βρεταννία, Γαλλία) ἀποτελεῖ ἕνα ἀπό τά πλέον κρίσιμα καί διαχρονικά αἰτήματα στήν διεθνῆ διπλωματία. Σήμερα, ἡ συντριπτική πλειονότης τῶν κρατῶν-μελῶν τοῦ ΟΗΕ τάσσεται ὑπέρ τῆς ἀλλαγῆς τοῦ καθεστῶτος, χωρισμένη σέ δύο βασικές τάσεις: στά κράτη πού ζητοῦν τήν πλήρη κατάργηση τοῦ βέτο, μεταξύ τῶν ὁποίων καί ἡ Τουρκία, καί στά κράτη πού ζητοῦν περιορισμό σέ περιπτώσεις μαζικῶν ἐγκλημάτων.
Στήν πρώτη ὁμάδα συγκαταλέγονται, ἐκτός ἀπό τήν Τουρκία, ἡ Ἀφρικανική Ἕνωσις (54 κράτη) καί ἡ ὁμάδα Ἑνότητα γιά τήν Συναίνεση (Uniting for Consensus), μιά ἰσχυρή συμμαχία 12 χωρῶν, στήν ὁποία συμμετέχουν ἡ Ἰταλία, ἡ Ἱσπανία, ὁ Καναδᾶς, ἡ Ἀργεντινή, τό Μεξικό, τό Πακιστάν, ἡ Νότιος Κορέα, ἡ Κολομβία, ἡ Κόστα Ρίκα καί ἡ Μάλτα. Πιό δημοφιλής εἶναι ἡ δευτέρα κατηγορία, μέ 128 κράτη-μέλη νά ἔχουν συνυπογράψει τήν διακήρυξη. Ἀκόμη καί ἡ Γαλλία μέ τήν Μεγάλη Βρεταννία ἔχουν ταχθεῖ ὑπέρ αὐτοῦ τοῦ περιορισμοῦ, ἐνῷ ἡ Ρωσσία, οἱ ΗΠΑ καί ἡ Κίνα ἀρνοῦνται κατηγορηματικῶς οἱαδήποτε συζήτηση, μέ τό Κρεμλῖνο νά ξεκαθαρίζει ὅτι τό δικαίωμα βέτο παραμένει «ἀδιαπραγμάτευτο». Σέ αὐτό τό παγκόσμιο σκηνικό τῶν ἀκάμπτων συμφερόντων, τό ἐρώτημα πού παραμένει ἀμείλικτο εἶναι ἄν αὐτή ἡ στρατηγική τῶν δύο ταχυτήτων τῆς Ἀθήνας ἔναντι τοῦ βέτο μπορεῖ πράγματι νά προστατεύσει μιά «μικρομεσαία» χώρα ἤ ἄν ἁπλῶς ἐπιβεβαιώνει τήν ἀδυναμία της νά ἐπηρεάσει τίς ἐξελίξεις τόσο στήν Νέα Ὑόρκη ὅσο καί στίς Βρυξέλλες.
The post Ακυρώνει και μηδενίζει τη χώρα ο Γ.Γεραπετρίτης «Δεν έπρεπε να εκλεγεί ἡ Ελλάς τώρα μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας»!!! appeared first on iskra.
Διαβάστε περισσότερα
Iskra.gr