Το ιστορικό εστιατόριο Drouand, στο Παρίσι, κρατώντας μια παράδοση από τις αρχές του 20ού αιώνα, υποδέχτηκε χθες τους νικητές δύο κορυφαίων γαλλικών λογοτεχνικών βραβείων– αυτή τη φορά στη σκιά της κυριαρχίας της Τεχνητής Νοημοσύνης και των εκδοτικών ομίλων: το Goncourt απονεμήθηκε στον Φιλίπ Ζεναντά για το μυθιστόρημά του «L’inconnue du Quai de Javel» (σε ελληνική απόδοση «Η άγνωστη της Quai de Javel», εκδ. Flammarion) ενώ το Renaudot, που γιορτάζει τα 100 χρόνια του, δόθηκε στον συγγραφέα Φρανσουά-Ανρί Ντεζεράμπλ για το μυθιστόρημά του «Le Palais» («Το Παλάτι», εκδ. Gallimard).
Ο 62χρονος Ζεναντά, που το 2017 διακρίθηκε με το βραβείο Femina και έχει χαρίσματα ντετέκτιβ, δεν είναι ιδιαίτερα γνωστός στο ελληνικό κοινό. Μόνο δύο βιβλία του έχουν κυκλοφορήσει εδώ, «Η Νεφερτίτη σ’ ένα χωράφι με ζαχαροκάλαμα» (Modern Times, 2002) και «Ο κοσμοναύτης» (εκδόσεις Λαγουδέρα, 2006).
Ο Φρανσουά-Ανρί Ντεζεράμπλ πάλι, που γεννήθηκε το 1987 στην Αμιέν, σπούδασε Νομικά και ασχολήθηκε επαγγελματικά με το χόκεϊ επί πάγου, θεωρείται από τους ταλαντούχους συγγραφείς της γενιάς του. Αλλωστε, το 2021 απέσπασε το Μεγάλο Βραβείο Μυθιστορήματος της Γαλλικής Ακαδημίας για το ποιητικό-αστυνομικό βιβλίο του «Αφέντρα και κυρά μου», που κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις εκδόσεις Opera (μεταφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης), όπως και δύο ακόμα: «Το κεφάλι μου να δείξεις στο λαό» και «Εβαρίστ».
Το βραβείο Goncourt απονεμήθηκε στον Φιλίπ Ζεναντά και το βραβείο Renaudot το κέρδισε ο Φρανσουά-Ανρί Ντεζεράμπλ
Με τα βραβεία Goncourt και Renaudot οι δύο συγγραφείς θα δουν τις πωλήσεις των βιβλίων τους να εκτινάσσονται, ωστόσο ο μεγάλος κερδισμένος, όπως επισημαίνουν δηκτικά ορισμένα γαλλικά ΜΜΕ, είναι ο εκδοτικός όμιλος Madrigall, ο οποίος μονοπώλησε τα βραβεία. Γιατί; Διότι και οι εκδόσεις Flammarion και ο Gallimard ανήκουν στον όμιλο Madrigall. Μάλιστα για το Goncourt και οι τέσσερις φιναλίστ της τελικής λίστας έχουν βγάλει τα βιβλία τους στον ίδιο ισχυρό όμιλο, οπότε το βραβείο ήταν μονόδρομος. Τα ερωτήματα για την εκδοτική κυριαρχία πληθαίνουν αν σε όλα αυτά προσθέσουμε και το έτερο σπουδαίο γαλλικό βραβείο, το Medicis, που μόλις τη Δευτέρα ανακοινώθηκε πως δόθηκε κι αυτό σε συγγραφέα των εκδόσεων Flammarion, τον Φιλίπ Βασέ για το μυθιστόρημά του «Dans les grandes lignes».
Τα φετινά γαλλικά βραβεία πάντως σημαδεύτηκαν από ένα πρωτοφανές σκάνδαλο, στη σκιά της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς η Ακαδημία Goncourt αναγκάστηκε στις 25 Σεπτεμβρίου να αφαιρέσει από τη λίστα το μυθιστόρημα του Τελισόν Ορελιέν «C’ était ça ou mourir», έπειτα από βάσιμες κατηγορίες και ελέγχους λογισμικού που έδειξαν εκτεταμένη χρήση AI κατά τη συγγραφή του. Ο ίδιος ασφαλώς αρνήθηκε τα πάντα, αλλά δεν κατάφερε να τεκμηριώσει τη διαδικασία της συγγραφής, όπως έγινε γνωστό. Η επιτροπή του βραβείου Renaudot, ενώ αρχικά δεν πήρε θέση για τον Ορελιέν, κρατώντας την υποψηφιότητά του, ξαφνικά στις 28 Οκτωβρίου εξαφάνισε σιωπηλώς το αμφιλεγόμενο βιβλίο από τη βραχεία λίστα.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι και οι δύο συγγραφείς που διακρίθηκαν άντλησαν το υλικό τους από πραγματικά γεγονότα για τα μυθιστορήματά τους. Ο Ζεναντά, ο οποίος έχει αποκτήσει σταθερό αναγνωστικό κοινό εξετάζοντας στα βιβλία του πραγματικές εγκληματικές υποθέσεις, ανασυνθέτει στο «L’ inconnue du Quai de Javel» μια παρισινή υπόθεση δολοφονίας: στις 6 Σεπτεμβρίου 1949, η Louise Cansot, μοντέλο από τη Βρετάνη, περιζήτητο από τους ζωγράφους της Μονπαρνάς, βρίσκεται στραγγαλισμένη στις όχθες του Σηκουάνα. Ο δράστης δεν βρέθηκε ποτέ και η έρευνα αρχειοθετήθηκε. Εβδομήντα πέντε χρόνια αργότερα, ο συγγραφέας ερευνά τα επίσημα αρχεία της υπόθεσης, περιδιαβαίνει τις τοποθεσίες και εμπνέεται από τις μεθόδους του Μεγκρέ, επιστρατεύοντας το χαρακτηριστικό του χιούμορ και τις παρεκβάσεις του.
«Οταν παίρνεις ένα λογοτεχνικό βραβείο, είναι υπέροχο, είναι χαρά», είχε δηλώσει πρόσφατα ο Ζεναντά. «Επειδή είναι ένα από τα σημαντικά μέσα για να γίνει γνωστό το βιβλίο, να πουλήσει αντίτυπα και να έχει αναγνώστες».
Οσο για τον Ντεζεράμπλ εμπνέεται για το «Le Palais» από την ιστορία του πιο διαβόητου «παραχαράκτη κρασιών», του Ρούντι Κουρνιαουάν από την Ινδονησία, ο οποίος τη δεκαετία του 2000 είχε δημιουργήσει ένα εργαστήριο στην κατοικία του στην Καλιφόρνια και εξαπάτησε πλούσιους συλλέκτες, οίκους δημοπρασιών και κορυφαίους ειδικούς, πουλώντας χιλιάδες «αντίγραφα» ακριβών κρασιών. Καταδικάστηκε το 2014 σε δεκαετή ποινή φυλάκισης και κατέβαλε 28,5 εκατομμύρια δολάρια σε ανθρώπους που είχε εξαπατήσει.
Το μυθιστόρημά του είναι ωδή στις αισθήσεις και κοινωνική σάτιρα. Το κρασί, η μνήμη και η απάτη γίνονται ένα ιδιαίτερα μεθυστικό μείγμα, αναφέρει η κριτική. Ο Ντεζεράμπλ εξερευνά τόσο τη μνήμη των γεύσεων και των αρωμάτων όσο και τα ανθρώπινα πάθη που περιβάλλουν τα εξαιρετικά και ακριβά κρασιά: κύρος, χρήμα, γοητεία, αλαζονεία, ματαιοδοξία.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr