30/04/2026 11:14 μμ.
Η Πρωτομαγιά είναι μια μέρα -ορόσημο για το παγκόσμιο προλεταριάτο. Είναι μια μέρα παγκόσμιας απεργίας, διεθνιστικής αλληλεγγύης και αγωνιστικής διεκδίκησης των αιτημάτων της εργατικής τάξης. Η 1 η Μάη συνδέει το παρελθόν με το παρόν μέσα από το νήμα της ιστορίας των ταξικών αγώνων. Αποτελεί μια ξεχωριστή στιγμή του κοινωνικού ταξικού πολέμου που έχει βαφτεί με το αίμα των εργατών και στη χώρα μας. Από την Πρωτομαγιά του 1924 με το θάνατο του εργάτη Παρασκευαίδη μέχρι την εξέγερση και το αιματοκύλισμα του Μάη του ’36 και την ματωμένη Πρωτομαγιά στην Καισαριανή (1944).
Εργατικές Πρωτομαγιές και αντιπολεμικό κίνημα την περίοδο του Μεσοπολέμου στην Ελλάδα (1919-1936)
« …Δεν μπορείτε να ‘χετε σεις πατρίδα ούτε ιδανικά. Τα ιδανικά σας και η πατρίδα σας είναι κλεισμένα μέσα στο σιχαμερό σας συμφεροντολογικό σας εγώ που την κτηνώδη απληστία του χορταίνει η θυσία του ανθρώπινου αίματος …»
Κεντρική Επιτροπή των κομμουνιστών στρατιωτών του μετώπου (1)
Σεπτέμβριος 1920
Η Πρωτομαγιά είναι μια μέρα -ορόσημο για το παγκόσμιο προλεταριάτο. Είναι μια μέρα παγκόσμιας απεργίας, διεθνιστικής αλληλεγγύης και αγωνιστικής διεκδίκησης των αιτημάτων της εργατικής τάξης.
Η 1 η Μάη συνδέει το παρελθόν με το παρόν μέσα από το νήμα της ιστορίας των ταξικών αγώνων. Αποτελεί μια ξεχωριστή στιγμή του κοινωνικού ταξικού πολέμου που έχει βαφτεί με το αίμα των εργατών και στη χώρα μας. Από την Πρωτομαγιά του 1924 με το θάνατο του εργάτη Παρασκευαίδη μέχρι την εξέγερση και το αιματοκύλισμα του Μάη του ’36 και την ματωμένη Πρωτομαγιά στην Καισαριανή (1944).
Η διατήρηση και ανάδειξη της κινηματικής μνήμης, η άντληση γνώσης και παραδειγμάτων του παρελθόντος προσφέρουν ιδέες κι αντιλήψεις προκειμένου να οργανώσουμε τον κοινωνικό και ταξικό αγώνα στο σήμερα. Με αυτή την έννοια μια σύντομη καταγραφή των εργατικών αγώνων την περίοδο των πολέμων (1912 -1922) που κατά ανάγκη αποκτούσαν αντιπολεμικό περιεχόμενο είναι σημαντική, γιατί κίνημα χωρίς μνήμη είναι κίνημα χωρίς προοπτική.
Επιπλέον η ανάδειξη των εργατικών και αντιπολεμικών αγώνων αποτελεί καθήκον απέναντι σε αυτούς που με τόλμη αντιστάθηκαν στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους των κυρίαρχων τάξεων, αρνήθηκαν να γίνουν κρέας για τα κανόνια και με πάθος και δύναμη συνέχισαν τους ταξικούς αγώνες στο εσωτερικό, μέσα στο κλίμα έντονου εθνικού παροξυσμού, προβάλλοντας το σύνθημα «Πόλεμος κατά πολέμου !»
Η φετινή Πρωτομαγιά συμπίπτει με τις ιμπεριαλιστικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στη Μέση Ανατολή (Ιράν, Λίβανος, Παλαιστίνη), με την εμπλοκή του ελληνικού κράτους σε αυτές και τη μιλιταριστική ανασυγκρότηση της Ευρώπης. Η περιοχή κυριολεκτικά φλέγεται κι ο καπιταλισμός οδεύει σε μια νέα παγκόσμια σφαγή. Δεν θέλουμε να σκοτωθούμε για τα κέρδη τους !
Επιτακτική ανάγκη να μπλοκάρουμε την πολεμική μηχανή που σκορπά το θάνατο και τον όλεθρο στους λαούς και μετατρέπει τις κοινωνίες σε γρανάζια της πολεμικής βιομηχανίας. Οργάνωση κι αγώνας για τη δημιουργία ενός αντιπολεμικού κινήματος με αντικρατικά κι αντικαπιταλιστικά χαρακτηριστικά με πρόταγμα τη διεθνιστική αλληλεγγύη των λαών και με το σημερινό σύνθημα : «Πόλεμο στον πόλεμο των κρατών και των αφεντικών !»
Πρωτομαγιά και Β’ Διεθνής
Ο παγκόσμιος εορτασμός της εργατικής Πρωτομαγιάς καθιερώθηκε στο ιδρυτικό συνέδριο της Β’ Διεθνούς (1889 – 1914), 100 χρόνια μετά τη Γαλλική επανάσταση (1789) σε ανάμνηση της γενικής απεργίας, της εξέγερσης και της σφαγής των εργατών του Σικάγο (1886) από τις δυνάμεις καταστολής.
Τα αιτήματα που θα προβάλλονται στους κατοπινούς ετήσιους εορτασμούς από την εργατική τάξη θα είναι κυρίως οι συνθήκες ζωής και εργασίας (η καθιέρωση του 8ώρου), η πάλη για την ανατροπή του καπιταλισμού, η εγκαθίδρυση του σοσιαλισμού, η κατάργηση της παιδικής εργασίας, η απελευθέρωση της γυναίκας, ο αγώνας ενάντια στο ρατσισμό, το μιλιταρισμό, στους εξοπλισμούς και στον πόλεμο.
Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος η διάσπαση της Β’ Διεθνούς
Λίγο πριν την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου (1914 -1918) το οργανωμένο εργατικό σοσιαλιστικό κίνημα στην Ευρώπη ήταν μια υπολογίσιμη δύναμη. Το αποτελούσαν κυρίως , τα μαρξιστικά (σοσιαλδημοκρατικά) κόμματα , τα συνδικάτα, αναρχικές και αναρχοσυνδικαλιστικές οργανώσεις.
Στη Β ‘Διεθνή συμμετείχαν 391 αντιπρόσωποι σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων και συνδικάτων από 20 χώρες. Οι ηγέτες τους στα 24 χρόνια λειτουργίας της Διεθνούς, στα 9 συνολικά διεθνή συνέδριά της και στις ετήσιες πρωτομαγιές προέβαλαν μαχητικά τις σοσιαλιστικές ιδέες, είχαν επαναστατική, φιλειρηνική, αντιπολεμική κι αντιμιλιταριστική φρασεολογία, διοργάνωσαν ογκώδεις συγκεντρώσεις, διαδηλώσεις, απεργίες και ψηφίσματα κατά του πολέμου, αλλά το 1914 παραμονές του πολέμου η Διεθνής θα καταρρεύσει.
Κι αυτό γιατί, όχι μόνο δεν κατάφερε να εμποδίσει τον πόλεμο ή να κρατήσει τουλάχιστον μια ουδέτερη στάση, αλλά τα κόμματα, τα συνδικάτα κι οι περισσότεροι ηγέτες της πήραν θέση υπέρ του πολέμου, τάχθηκαν με το μέρος των αστικών τάξεων των κρατών, υπερψηφίζοντας στα κοινοβούλιά τους τις πιστώσεις του πολέμου και καλώντας τους λαούς να σφαχτούν στα πεδία των μαχών.
Αυτοί που θεωρητικά αλλά και στην πράξη κράτησαν μια αντιπολεμική στάση, έμειναν πιστοί στην αρχή του προλεταριακού διεθνισμού ήταν οι λιγοστοί αγωνιστές , όπως οι μποσλεβίκοι (Λένιν, Τρότσκι, Μαρτόφ),οι Γάλλοι αναρχοσυνδικαλιστικές (Ροσμέρ και Μονάτ), οι Ιταλοί μπορντεγκιστές, Ολλανδοί τριμπουνιστές (Πάνεκουκ, Γκόρτερ), οι Γερμανοί σπαρτακιστές (Λούξεμπουργκ, Λίμπνεχτ) κ.ά.. (2)
Τελικά η διάσπαση κι η διάλυση της Διεθνούς ήταν αναπόφευκτη και συνέβη εξαιτίας των δύο κυρίαρχων αντιθετικών απόψεων (ρεφορμιστές – διεθνιστές) που αναπτύχθηκαν στο εσωτερικό της πάνω στο ζήτημα του πολέμου ( χαρακτήρας του πολέμου και ποια τάξη διενεργεί τον πόλεμο). Οι διεθνιστές (Λένιν, Λούξεμπουργκ, κ.ά.) θα υποστηρίξουν τη μετατροπή του ιμπεριαλιστικού πολέμου σε επανάσταση (επαναστατικός ντεφετισμός), κατά το πρότυπο της Παρισινής Κομμούνας (1871), ενώ οι ρεφορμιστές, σοσιαλιμπεριαλιστές, (Έμπερτ, Σάιτμαν), κεντριστές (Κάουτσκι) κ.ά. θα προβάλουν την εθνική ενότητα και την υπεράσπιση της πατρίδας. (3)
Η Κομμουνιστική Διεθνής ( Γ ‘Διεθνής ) που θα ιδρυθεί το 1919 στη Μόσχα θα έχει μέχρι το 7 ο συνέδριό της (1935) αδιάλλακτη στάση στην αρχή του προλεταριακού διεθνισμού, όπως και τα κομμουνιστικά κόμματα που συνδέονταν οργανικά μαζί της. Η κυριαρχία του σταλινισμού, η στρατηγική των σταδίων και των λαϊκών μετώπων θα εκτοπίσουν την ιδέα του επαναστατικού ντεφετισμού. Τα κομμουνιστικά κόμματα από διεθνιστικά θα μετατραπούν σε εθνικιστικά, ακολουθώντας το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Ο εθνικισμός κι ο «αντιφασισμός », ως επιλογή του συμμαχικού ιμπεριαλιστικού στρατοπέδου, στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο θα έχει σαν αποτέλεσμα την κυριαρχία του καπιταλισμού και την ήττα της κοινωνικής επανάστασης. (4)
Η στάση των σοσιαλιστών απέναντι στον πόλεμο στην Ευρώπη και στην Ελλάδα
Το εργατικό κίνημα στη διάρκεια του Α’ ΠΠ αν και διχασμένο θα εκδηλώσει την αντίθεσή του ενάντια στον πόλεμο, παρά τη σύγχυση και την απογοήτευση που επέφερε η εθνικιστική στάση των κομμάτων. Θα δημιουργηθούν, αντιπολεμικές ομάδες κι οργανώσεις με επικεφαλής επαναστάτες διεθνιστές (Λίμπνεχτ, Λούξεμπουργκ, κ.ά.) που θα διοργανώσουν μαζικές, μαχητικές συγκεντρώσεις, διαδηλώσεις, απεργίες και διεθνείς συνδιασκέψεις Τσίμερβαλντ (1915), Κίενταλ (1916) με κυρίαρχο αίτημα την αδιάλλακτη στάση κατά του πολέμου.
Στα Βαλκάνια οι σοσιαλιστές ήταν κι αυτοί διαιρεμένοι και δεν κατάφεραν αρχικά να οργανώσουν ένα αντιπολεμικό κίνημα. Οι Έλληνες σοσιαλιστές το 1911 πραγματοποίησαν τις πρώτες αντιπολεμικές διαδηλώσεις στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη (με την καθοδήγηση της Φεντερασιόν) μετά το κάλεσμα του Διεθνούς Σοσιαλιστικού Γραφείου να καταδικάσει την ιταλική επίθεση κατά της Τουρκίας (ιταλοτουρκικός πόλεμος ).
Με το ξέσπασμα του πρώτου βαλκανικού πολέμου το 1912 οι Βαλκάνιοι σοσιαλιστές εκτός από τους Έλληνες θα ξεκινήσουν μια αντιπολεμική εκστρατεία καλώντας την εργατική τάξη να αντιταχθεί στον πόλεμο και να υποστηρίξει το σχηματισμό μιας Βαλκανικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας.
Σε όλη τη διάρκεια του πρώτου παγκόσμιου πολέμου δεν έγινε στην Ελλάδα κάποια σοβαρή αντιπολεμική εκδήλωση με εξαίρεση τη Σοσιαλιστική Νεολαία της Αθήνας (ΣΝΑ) που είχε ως βασική αρχή τον προλεταριακό διεθνισμό.
Η Πρωτομαγιά του 1916 στο Βερολίνο
Η πρώτη μαχητική αντιπολεμική συγκέντρωση της εργατικής τάξης στην Ευρώπη στη διάρκεια του πολέμου θα γίνει την πρωτομαγιά του 1916 στο Βερολίνο στην πλατεία Πότσνταμ. Εκεί ο Λίμπνεχτ μπροστά σε χιλιάδες διαδηλωτές εργάτες θα βροντοφωνάξει , «Κάτω ο πόλεμος κι η κυβέρνηση », « Ο εχθρός βρίσκεται μέσα στη χώρα και είναι στις τράπεζες, στα ανάκτορα , στα επιτελεία !».
Θα ακολουθήσουν συγκρούσεις εργατών με την αστυνομία κι ο Λίμπνεχτ θα συλληφθεί, θα δικαστεί για «απόπειρα προδοσίας, βαριά ανυπακοή και απείθεια προς την εξουσία του κράτους » και θα καταλήξει για τέσσερα χρόνια στη φυλακή. Μπροστά στην εξάπλωση του αντιπολεμικού κινήματος το γερμανικό κράτος φρόντισε να απαντήσει με άγρια καταστολή στοχεύοντας στην τρομοκράτησή του.
Τρία χρόνια μετά την έναρξη του αιματηρού πολέμου θα ξεσπάσει η ρωσική επανάσταση (1917). Το προλεταριάτο της Ρωσίας θα συντρίψει το τσαρικό καθεστώς και η εξουσία θα περάσει στα χέρια των μαζών (συμβούλια εργατών, αγροτών). Ο πόλεμος μεταξύ των κρατών θα μετατραπεί σε πόλεμο κατά των κυβερνήσεων και του καπιταλισμού, που θεωρείται υπεύθυνος για τη δημιουργία των πολέμων.
Η επανάσταση στη Ρωσία θα πυροδοτήσει εξεγέρσεις σε όλο τον κόσμο (Ευρώπη, Αμερική). Μετά τη Ρωσία θα ακολουθήσει η Γερμανία και η Αυστροουγγαρία. Κάτω από αυτή την παγκόσμια επαναστατική θύελλα θα ιδρυθούν στη χώρα μας η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) και το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας (ΣΕΚΕ), σε μια περίοδο που η Ελλάδα από το 1912 μέχρι το 1922 θα βρίσκεται συνεχώς σε πόλεμο. Ελληνοτουρκικός, ελληνοβουλγαρικός, πρώτος παγκόσμιος, εκστρατεία στην Ουκρανία, μικρασιατικός.
Και βέβαια είναι γνωστά τα γεγονότα με τις διαφορές του Βενιζέλου με τον βασιλιά Κωνσταντίνο στο ζήτημα του πολέμου, ο εθνικός διχασμός, η εθνική άμυνα, η εκθρόνιση του Κωνσταντίνου, η εγκατάσταση του Βενιζέλου στην Αθήνα, η επιστράτευση, η κατάληψη της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης από τη Βουλγαρία, η συμμετοχή στο πλευρό της Αντάντ, η εκστρατεία στην Ουκρανία, η μεταφορά του πολέμου στη Μικρά Ασία, η κατάρρευση, η ήττα, η ανταλλαγή των πληθυσμών κι ο ερχομός των προσφύγων.
Οι ελληνικές Πρωτομαγιές στο Μεσοπόλεμο (1919 -1936 )
Το ΣΕΚΕ και η ΓΣΕΕ θα αναλάβουν τον πρώτο οργανωμένο εορτασμό της Πρωτομαγιάς το 1919 με γενική πανελλαδική απεργία και μαχητικές διαδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα, κάτω από την τρομοκρατία και την καταστολή της βενιζελικής κυβέρνησης (στρατιωτικός νόμος, απαγόρευση συγκεντρώσεων, συλλήψεις και καταγραφή απεργών). Έχουν προηγηθεί οι εορτασμοί με τις προσπάθειες των σοσιαλιστών, Καλλέγη στην Αθήνα (1890-1894) και Μπεναρόγια (1908-1912) στη Θεσσαλονίκη.
Η Πρωτομαγιά του 1919 αποτελεί σταθμό στην ιστορία του εργατικού κινήματος γιατί μετά από χρόνια κυριαρχίας του εθνικισμού και παγώματος των εργατικών διεκδικήσεων εξαιτίας των πολέμων, άρχισαν ξανά οι ταξικοί αγώνες με τις εργατικές κινητοποιήσεις και τις απεργίες, με αντιπολεμικές και διεθνιστικές διαδηλώσεις κάτω από την επίδραση της σοβιετικής επανάστασης. Το ΣΕΚΕ την ίδια χρονιά θα θέσει το αίτημα της επιστροφής του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος στην Ουκρανία.
Το Μάιο του 1919 θα γίνει η απόβαση των ελληνικών στρατευμάτων στη Σμύρνη με τη στήριξη της διεθνούς καπιταλιστικής κοινότητας. Το Νοέμβριο του 1920 ο Βενιζέλος θα χάσει τις εκλογές κι οι μοναρχικοί που θα αναλάβουν την εξουσία και θα συνεχίσουν τον πόλεμο. Τα ελληνικά στρατεύματα θα ηττηθούν ολοκληρωτικά. Απολογισμός 50.000 νεκροί και 100.000 τραυματίες.
Οι εξαθλιωμένοι, οι ανυπότακτοι, οι λιποτάκτες θα καταφύγουν κατά μάζες στα βουνά και θα αναγκαστούν να γίνουν ληστές για να ζήσουν. Οι εφημερίδες της εποχής θα μιλήσουν για 100.000 λιποτάκτες κι ανυπότακτους. Όλοι αυτοί θα αποτελέσουν το κοινωνικό κίνημα αντιπολεμικής διαμαρτυρίας. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός που συνέβη στη Ραιδεστό, όπου οι στρατιώτες στασίασαν, ύψωσαν κόκκινες σημαίες και συνεπλάκησαν με αξιωματικούς. (5)
Από την άλλη οι εργαζόμενοι στο εσωτερικό με απεργίες και μαχητικές διαδηλώσεις θα προσπαθήσουν να καλυτερεύσουν τη θέση τους και θα ζητήσουν να τερματιστεί ο πόλεμος. Το ΣΕΚΕ στο δεύτερο συνέδριό του το 1920 θα προσχωρήσει στην Κομμουνιστική Διεθνή και θα αποδεχτεί τους 21 όρους της καθώς και τη βασική αρχή, τη μετατροπή του πολέμου σε επανάσταση. Θα χαρακτηρίσει ιμπεριαλιστική επέμβαση του ελληνικού κεφαλαίου τον πόλεμο στη Μικρασία με αποτέλεσμα τα μέλη του να υποστούν δεκάδες συλλήψεις με την κατηγορία «επί εσχάτη προδοσία » και «επί προκλήσει εις διέγερσιν εμφυλίου πολέμου ».
Το 1921 θα γίνουν 50 περίπου απεργίες με 40.000 απεργούς, στην Αθήνα, στο Βόλο, στη Θεσσαλονίκη, στον Πειραιά κλπ.
Το καθεστώς τρόμου των μοναρχικών θα αντικαταστήσει τη βία και την καταστολή της βενιζελικής κυβέρνησης. Θα συλλάβει τους ηγέτες του ΣΕΚΕ. Παράλληλα τα στρατευμένα μέλη του θα αναπτύξουν μια αντιπολεμική και αντιμιλιταριστική δράση μέσα στο στρατό. Στις περισσότερες μονάδες στο μέτωπο υπήρχαν κομματικοί πυρήνες όπου διακινούσαν προπαγανδιστικό αντιπολεμικό υλικό προσπαθώντας να δημιουργήσουν ένα κίνημα μέσα κι έξω από το στρατό. Το 1922 θα συλληφθούν 22 στρατιώτες για αντιπολεμική δράση.
Την πρωτομαγιά του 1921 στη Θεσσαλονίκη η αστυνομία και η στρατιωτική διοίκηση θα πάρουν έκτακτα μέτρα για να εμποδίσουν τις συγκεντρώσεις και τις διαδηλώσεις των εργατών με συνθήματα «Κάτω ο πόλεμος », «συναδέλφωση των λαών πάνω από τα σύνορα και τις πατρίδες». Έχουν στο μεταξύ προηγηθεί τα γεγονότα του Βόλου με τις βίαιες διαδηλώσεις (Φλεβάρης του 1921).
Θα ξεσπάσουν άγριες συγκρούσεις με την έφιππη χωροφυλακή σε ολόκληρη την πόλη. Μια αποστολή στρατιωτών για τη Μικρά Ασία θα αρνηθεί να επιβιβαστεί στα πλοία, θα στασιάσει και θα συνενωθεί με τους διαδηλωτές εργάτες. Οι συλληφθέντες φαντάροι θα παραπεμφθούν στο στρατοδικείο, ενώ την ίδια μέρα θα κηρυχθεί στρατιωτικός νόμος.
Με την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου θα ξεσπάσει ένα νέο κύμα απεργιών στο εσωτερικό. Πρωτομαγιά του 1922 θα απεργήσουν οι φορτοεκφορτωτές, οι αρτεργάτες, ξυλουργοί και καπνεργάτες της Καβάλας και της Ξάνθης.
Η ένταση της κρατικής καταστολής στην Αθήνα, η επιστράτευση των απεργών, ο στρατιωτικός νόμος, τα στρατοδικεία, οι καθημερινές βίαιες διαδηλώσεις και συγκρούσεις των πολιτών με την αστυνομία οι συλλήψεις, έχουν δημιουργήσει μια εκρηκτική κοινωνική, οικονομική και πολιτική κρίση στη χώρα. Η κοινωνική βάση, εργάτες , μέλη του ΣΕΚΕ, στρατιώτες που έχουν επιστρέψει από το μέτωπο, λιποτάκτες, ανυπότακτοι, καταδιωκόμενοι επιζητούν με οργή κι αγανάκτηση την κοινωνική ανατροπή του καθεστώτος.
22στελέχη του ΣΕΚΕ(Κ) που βρίσκονταν στο μέτωπο νιώθοντας την κατάρρευση να πλησιάζει πρότειναν να υπάρξει εξέγερση στο στρατό, κατάληψη της Σμύρνης και οργάνωση του στρατού κατά της κυβέρνησης των Αθηνών. Η πρόταση απορρίφθηκε. (6)
Η στρατιωτική «επανάσταση» (Πλαστήρα- Γονατά) γρήγορα θα ανατρέψει τη μοναρχική κυβέρνηση και θα προχωρήσει άμεσα στον αφοπλισμό του στρατεύματος, επιδιώκοντας να σώσει το καπιταλιστικό καθεστώς. Και το έσωσε. Ο ρόλος της ηγεσίας του ΣΕΚΕ ήταν απεργοσπαστικός κι αντιεξεγερτικός στα γεγονότα (Συνδιάσκεψη του Φλεβάρη 1922) . Υπήρξαν μεμονωμένες κριτικές από μέλη του κόμματος ότι η Κ.Ε δεν εκμεταλλεύτηκε την επαναστατική κατάσταση που δημιούργησε η ήττα του πολέμου, ώστε να επιταχύνει την πτώση του καπιταλιστικού καθεστώτος.
Μετά το τέλος του Μικρασιατικού πολέμου θα δημιουργηθούν οι ενώσεις Παλαιών Πολεμιστών (1923-1925), που ήταν «συνδικαλιστικές » ενώσεις των αποστρατευθέντων εφέδρων όπου συμμετείχαν τα θύματα πολέμου και στρατού.
Το κίνημα των Παλιών Πολεμιστών θα υιοθετήσει τις επαναστατικές ιδέες των διεθνιστών του 1 ου ΠΠ και της Γ’ Διεθνούς. Θα αμφισβητήσει τα εθνικιστικά κελεύσματα της στρατιωτικής κυβέρνησης, θα υπερασπιστεί τους ταξικούς αγώνες στο εσωτερικό και θα δείξει την αλληλεγγύη του στις μαχητικές απεργίες του 1923 που θα καταλήξουν στη γενική απεργία του Αυγούστου στον Πειραιά, όπου η κυβέρνηση θα δείξει το δολοφονικό της πρόσωπο. 11 νεκροί απεργοί εργάτες, 100 τραυματίες και εκατοντάδες συλλήψεις.
Την πρωτομαγιά του 1924 θα υπάρξει ο πρώτος νεκρός της ελληνικής πρωτομαγιάς και ο πρώτος νεκρός της ελληνικής δημοκρατίας του Αλ. Παπαναστασίου. Η συγκέντρωση των εργατών θα γίνει στην πλατεία Κοτζιά, παρά την απαγόρευση της κυβέρνησης Παπαναστασίου. Ισχύει ο στρατιωτικός νόμος από τον Αύγουστο του 1923. Οι συγκεντρωμένοι απεργοί ενώ φώναζαν συνθήματα και τραγουδούσαν τον ύμνο της Διεθνούς θα δεχτούν μια άνανδρη δολοφονική επίθεση από δυνάμεις του ιππικού και του στρατού. Ο εργάτης Παρασκευαίδης θα πέσει νεκρός από τις σφαίρες των «δημοκρατικών» δυνάμεων καταστολής.
Το 1923 – 24 θα υπάρξουν γεγονότα, όπως η ήττα της επανάστασης στη Γερμανία, στην Ιταλία, στην Ουγγαρία, το φασιστικό πραξικόπημα στη Βουλγαρία, ο θάνατος του Λένιν στη Ρωσία που θα έχουν σημαντική επίδραση στο παγκόσμιο εργατικό κίνημα.
Το κύριο αίτημα της Πρωτομαγιάς του 1926 ήταν η στέγαση, η φροντίδα και η περίθαλψη των προσφύγων. Το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα θα εκφράσει την αλληλεγγύη του στους εκατοντάδες χιλιάδες προλετάριους πρόσφυγες καθώς κι οι Παλιοί Πολεμιστές που θα τους <<καλέσουν σε αγώνα συμμαχικό για να μην επαναληφθούν τέτοιοι καταστρεπτικοί πόλεμοι >>. (7)
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που αναφέρει ο Α. Στίνας, ότι κομμουνιστές φαντάροι προσπάθησαν να βοηθήσουν τους πρόσφυγες να καταλάβουν με τη βία τα μέγαρα των πλούσιων. (8)
Η Πρωτομαγιά του 1927 θα αναφερθεί στο ζήτημα του πολέμου. Πιο συγκεκριμένα η προκήρυξη των απεργών αναφέρει: <<Αποδοκιμάζεται κάθε ΝΕΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ τον οποίο προετοιμάζει ο διεθνής ιμπεριαλισμός και φασισμός εις βάρος του εργαζόμενου λαού και ιδίως των βαλκανικών χωρών, καθώς και κάθε ΣΤΡΑΤΟΚΡΑΤΙΚΟ κίνημα στρεφόμενον κατά των συμφερόντων της εργατικής τάξης και της οικονομικής ανόρθωσης της χώρας εις βάρος των εργατών, κατά των λαϊκών ελευθεριών και των επαγγελματικών οργανώσεων>>. (9)
Το κείμενο των εργατών ήταν πέρα για πέρα προφητικό, αφού προέβλεψε το γεγονός της δικτατορίας του Μεταξά τον Αύγουστο του 1936 αλλά και το νέο επερχόμενο πόλεμο, τη δεύτερη παγκόσμια αλληλοσφαγή.
Το 1929 θα ξεσπάσει το παγκόσμιο οικονομικό κραχ και η περίοδος αυτή θα είναι για την εργατική τάξη η πιο δύσκολη κι η πιο άγρια. Η βία, η τρομοκρατία κι η καταστολή θα είναι η απάντηση των μοναρχικών και των βενιζελικών στις διαμαρτυρίες, στις κινητοποιήσεις, στις απεργίες και στις διαδηλώσεις των εργαζομένων. Το ιδιώνυμο, οι ξυλοδαρμοί, οι τραυματισμοί, οι συλλήψεις, οι δίκες, οι εξορίες, οι φυλακίσεις, ακόμα κι οι άγριες δολοφονίες της αστυνομίας θα είναι καθημερινό γεγονός.
Η Πρωτομαγιά του 1936 θα πραγματοποιηθεί μέσα στη θύελλα των μεγάλων εργατικών απεργιακών κινητοποιήσεων που θα ξεκινήσουν στη Θεσσαλονίκη και θα επεκταθούν και σε άλλες πόλεις (Καβάλα, Δράμα, Σέρρες, Ξάνθη, Καρδίτσα,Βόλος).
Μετά από δυο εβδομάδες κινητοποιήσεων στη Θεσσαλονίκη, οι διαδηλώσεις θα θα καταλήξουν σε άγριες και βίαιες συγκρούσεις με την αστυνομία. 12 νεκροί και τριακόσιες τραυματίες ο τραγικός απολογισμός της άνανδρης δολοφονικής επίθεσης του κράτους.
Η εργατική Πρωτομαγιά παραμένει για να μας θυμίζει πως οι ανυποχώρητοι ταξικοί κι αντιπολεμικοί αγώνες που στηρίζονται στο επαναστατικό όραμα και στη διεθνιστική αλληλεγγύη μπορούν να νικήσουν ! Για μια κοινωνία ισότητας, ελευθερίας και δικαιοσύνης και χωρίς αφεντικά !
Σημειώσεις
Μικρό χρονικό αντίστασης του «εσωτερικού εχθρού» στη Μικρασιατική εκστρατεία (1919 -1922) . Πρωτοστάτες της αντιπολεμικής δράσης, Ελ.Σταυρίδης, Π.Πουλιόπουλος, Γιάννης Μοναστηριώτης, Γιώργος Νίκολης, Μπονάνος κ.ά.. Περιοδικό, Βίδα 3, για την όξυνση του ταξικού ανταγωνισμού.
Α. Στίνας, Αναμνήσεις, τόμος Α ‘ εκδόσεις Βέργος.
Στο εσωτερικό της Β’ Διεθνούς διαμορφώθηκαν τρεις ιδεολογικές τάσεις. Η δεξιά (σοσιαλιμπεριαλιστές), το κέντρο (Κάουτσκι) και η διεθνιστική αριστερά. Για τους Μαρξ και Ένγκελς το εθνικό ζήτημα δεν ήταν ζήτημα αρχής. Ο Μπακούνιν με αφορμή την Κομμούνα του Παρισιού μίλησε για τη μετατροπή του ιμπεριαλιστικού πολέμου μεταξύ των κρατών σε εμφύλιο πόλεμο, χάρη της κοινωνικής επανάστασης και διεξαγωγή ανταρτοπόλεμου από τον ένοπλο λαό για απώθηση του ξένου εχθρού. Μπακούνιν, Από τον εθνικό πόλεμο στον ταξικό πόλεμο.
Α. Στίνας, ΕΑΜ – ΕΛΛΑΣ- ΟΠΛΑ .Εκδόσεις, Διεθνής Βιβλιοθήκη. Ζαν Μπαρό, Φασισμός Αντιφασισμός, οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.
Καρλ Λίμπνεχτ, Μιλιταρισμός και αντιμιλιταρισμός.
Οργάνωση Μαχητικού Αντιφασισμού, Αριστερά και αντιπολεμικό κίνημα 1919 -1922.
Πόλεμος κατά πολέμου, Διεθνής Βιβλιοθήκη.
Ότι και το 2
Από την απεργία στην αργία και την ανεργία. Εφημερίδα, Ελευθεροτυπία.
Φιλιππαίος Γιάννης
media:
IMG_0002.jpg
IMG_0001.jpg