Στις 3 Σεπτεμβρίου 1974 στο ξενοδοχείο King Palace στην Αθήνα ο Ανδρέας Παπανδρέου και οι σύντροφοί του ανακοίνωσαν την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ παρουσία των μέσων ενημέρωσης, μελών και στελεχών του κινήματος.
Εκεί παρουσιάστηκε και η ιδρυτική διακήρυξη του νέου κόμματος που έμεινε στην Ιστορία ως «Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη». Μετά την παρουσίαση της Διακήρυξης ο Ανδρέας Παπανδρέου απάντησε σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων.
Ο κρατικός μηχανισμός παραμένει χουντικός
Μία από τις ερωτήσεις που του τέθηκαν και η απάντηση που έδωσε έχουν ως εξής:
«ΕΡΩΤΗΣΗ: Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο ο κ. Καραμανλής ζήτησε από τον ελληνικό λαό να του έχει εμπιστοσύνη. Εχετε σεις, κ. Παπανδρέου, εμπιστοσύνη στον κ. Καραμανλή;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το θέμα δεν είναι το πρόσωπο του κ. Καραμανλή, αλλά η δομή δυνάμεως η οποία τον στηρίζει. Στο μέτρο που σήμερα ολόκληρος ο κρατικός μηχανισμός παραμένει διαβρωμένος από την παρουσία της χούντας, η οποία ευθύνεται και για την προδοσία του Κυπριακού και για την καταπίεση του ελληνικού λαού επί επταετία και για τη σφαγή του Πολυτεχνείου, είναι δύσκολο να έχει κανείς εμπιστοσύνη στη δομή της πολιτείας. Δεν ενδιαφέρουν τα πρόσωπα, ενδιαφέρουν οι καταστάσεις και η δομή δυνάμεως.
Δεν είναι καθόλου δύσκολο να αντιληφθεί κάποιος πόσο δίκιο είχε ο Ανδρέας Παπανδρέου. Η χούντα είχε πέσει περίπου 40 ημέρες πριν. Αλλά ο κρατικός μηχανισμός παρέμενε αυτός που είχε δημιουργηθεί επί επταετίας. Αυτή η πραγματικότητα όμως ξεπερνούσε τη ρεαλιστική ανάλυση που έκανε ο Ανδρέας Παπανδρέου τότε.
Για την ακρίβεια, ξεπερνούσε κάθε φαντασία. Ο κρατικός μηχανισμός της χούντας και κυρίως οι διωκτικές αρχές συνέχισαν να λειτουργούν σαν να μην είχε αλλάξει τίποτα.
Τα στοιχεία που θα παρουσιάσουμε στη συνέχεια -τα οποία προέρχονται από τον φάκελο του Ανδρέα Παπανδρέου στην Ασφάλεια- το αποδεικνύουν περίτρανα. Προηγουμένως, όμως, οφείλουμε να κάνουμε μια μικρή αναδρομή στο παρελθόν.
Ενταλμα προφυλάκισης κατά του Ανδρέα Παπανδρέου
Στις 25 Φεβρουαρίου του 1974, όταν η χώρα βρισκόταν υπό το καθεστώς της δικτατορίας, στο εργοστάσιο D.O.W. Λαυρίου σημειώθηκαν ορισμένες εκρήξεις οι οποίες πέραν των υλικών ζημιών προκάλεσαν και τον θάνατο δύο ατόμων.
Σύμφωνα με εμπιστευτικό έγγραφο -με ημερομηνία 13/4/1974- της υποδιεύθυνσης Πρωτευούσης της Χωροφυλακής από την προανάκριση «προέκυψαν σοβαραί υπόνοιαι ενοχής διά τας εν λόγω πράξεις, ως και ετέρας τοιαύτας λαβούσας χώραν εν Αθήναις, Πειραιεί και Προαστίοις και κατά του ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ Ανδρέου…».
Είναι φανερό πως οι διωκτικές αρχές απέδωσαν τις εκρήξεις στην αντιστασιακή οργάνωση ΠΑΚ της οποίας ηγούνταν ο Ανδρέας και κατά συνέπεια ο ίδιος θεωρήθηκε ηθικός αυτουργός. Στη βάση αυτή, η Χωροφυλακή ζητούσε την έκδοση εντάλματος σύλληψης και προφυλάκισής του. Το ένταλμα εκδόθηκε αυθημερόν από τον ΑΠΑΕΣΑ (Ασκών Ποινική Δίωξη Εκτακτου Στρατοδικείου Αθηνών), δηλαδή από τον εισαγγελέα του στρατοδικείου.
Στις 24 Ιουλίου 1974, όμως, η χούντα κατέρρευσε και τα ηνία της διακυβέρνησης ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας. Δύο ημέρες μετά εκδόθηκε το Π.Δ. 519/1974 με το οποίο δινόταν γενική αμνηστία για όλα τα πολιτικά αδικήματα πριν και κατά τη διάρκεια της δικτατορίας.
Αυτό σήμαινε ότι η προαναφερόμενη δίωξη κατά του Ανδρέα Παπανδρέου -όπως και οποιαδήποτε άλλη- είχε τελειώσει.
Οι πολιτικοί που βρίσκονταν στο εξωτερικό είτε γιατί τους επιτράπηκε από τη χούντα είτε για να αποφύγουν τη σύλληψη επέστρεφαν και πάλι στη χώρα.
Ο Ανδρέας Παπανδρέου επέστρεψε στις 16 Αυγούστου του 1974 χωρίς να αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα ή να κινηθεί κάποιος διωκτικός μηχανισμός εναντίον του.
Αυτό συνέβη από τη στιγμή που ανακοίνωσε την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, δηλαδή αμέσως μετά την 3η του Σεπτέμβρη 1974.
Ο Ανδρέας Παπανδρέου επέστρεψε στις 16 Αυγούστου του 1974 χωρίς να αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα ή να κινηθεί κάποιος διωκτικός μηχανισμός εναντίον του. Αυτό συνέβη από τη στιγμή που ανακοίνωσε την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, δηλαδή αμέσως μετά την 3η του Σεπτέμβρη 1974
Για τις διωκτικές αρχές παρέμενε φυγόδικος
Στις 5 Σεπτεμβρίου του 1974, δύο ημέρες μετά την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ και τη δημοσιοποίηση της διακήρυξης της 3ης του Σεπτέμβρη, η υποδιεύθυνση Ασφαλείας της Χωροφυλακής με έγγραφό της προς τον επίτροπο του Διαρκούς Στρατοδικείου Αθηνών χαρακτήριζε τον Ανδρέα Παπανδρέου φυγόδικο και ανέφερε τα παρακάτω:
«Λαμβάνω την τιμήν, να παρακαλέσω Υμάς, όπως μοι γνωρίσητε αν το υπ’ αριθ. 20/12-7-74 ένταλμα συλλήψεως του κ. Ανακριτού του Β’ Τμήματος του Εκτάκτου Στρατοδικείου Αθηνών κατά του εν θέματι εξακολουθή ισχύον ή τούτο εμπίπτη εις τας ευεργετικάς διατάξεις του υπ’ αριθ. 519/26-7-1974 Προεδρικού Διατάγματος ‘‘περί χορηγήσεως αμνηστίας’’».
Το ζήτημα όμως ήταν ακόμη χειρότερο καθώς η όλη υπόθεση δεν περιοριζόταν σε κάποια υπηρεσία της Χωροφυλακής που συνέχιζε να λειτουργεί με όρους δικτατορίας.
Στις 10 Σεπτεμβρίου του 1974 η Διεύθυνση Εγκληματικών Υπηρεσιών του υπουργείου Δημόσιας Τάξης απέστειλε έγγραφο προς την υποδιεύθυνση Ασφαλείας Προαστίων Πρωτευούσης το οποίο χαρακτήρισε τον Ανδρέα Παπανδρέου διωκόμενο. Το έγγραφο έλεγε:
«Κατόπιν της ύπερθεν σχετικής δι’ ης υπεβάλετε αγγελίαν προς καταχώρησιν εις το Δ.Ε.Α. του εν θέματι καταζητούμενου υφ’ ημών, ως διωκομένου δυνάμει του υπ’ αριθ. 283 από 13-4-1974 εντάλματος προφυλακίσεως του Εκτάκτου Στρατοδικείου Αθηνών παρακαλούμεν όπως εξακριβώσητε και συμπληρωματικώς αναφέρητε ημίν εάν η αξιόποινος πράξις δι’ ην εξεδόθη το ως άνω διωκτικόν έγγραφον εμπίπτη ή μη εις τας διατάξεις του υπ’ αριθ. 519/26-7-1974 Προεδρικού Διατάγματος, ‘‘περί χορηγήσεως αμνηστίας’’ δημοσιευθέντος εις το υπ’ αριθ. 211 ΦΕΚ, ίνα εν συνεχεία προβώμεν εις τας υφ’ ημών περαιτέρω ενεργείας».
Το θέμα έληξε στις 17.9.1974 με απαντητικό έγγραφο του επιτρόπου του Εκτακτου Στρατοδικείου Αθηνών.
Το έγγραφο αυτό έλεγε ότι η δικογραφία η οποία είχε σχηματιστεί και εμπεριείχε ως κατηγορούμενο τον Ανδρέα Παπανδρέου είχε τεθεί στο αρχείο ύστερα από το προαναφερόμενο προεδρικό διάταγμα περί αμνηστίας.
Διαβάστε περισσότερα