Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δεν ήταν ποτέ υπέρμαχος των στρατιωτικών επιχειρήσεων της πατρίδας του στο εξωτερικό.
Οχι βεβαίως από μεγαθυμία, αλλά επειδή ακριβώς τις θεωρεί εξαιρετικά σπάταλες και αντίθετες με το δόγμα του «Πρώτα η Αμερική», του οποίου και αποτελεί τον πιο φανατικό υπέρμαχο. Από την πρώτη στιγμή υποχρεώθηκε να αποδεχτεί με σφιγμένα τα δόντια τον πόλεμο στο Ιράν, τον οποίο θεωρούσε λάθος, αλλά απέφευγε φυσικά να το εκφράζει δημόσια για να αποφύγει τα βέλη της οργής του προϊσταμένου του. Ολοι όμως στην Ουάσινγκτον -και όχι μόνο εκεί- ήξεραν την άποψή του για το θέμα.
Σημαία αμφισβήτησης
Τώρα, μετά το στραπάτσο των εκλογών και με τον πρόεδρο να μην έχει ακόμα ανοίξει τα χαρτιά του, ο αντιπρόεδρος έκρινε ότι είναι η κατάλληλη στιγμή για να ξεκινήσει τη διαδικασία αποστασιοποίησης και παράλληλα να στείλει το μήνυμα ότι στοχεύει ακόμα πιο ψηλά. Θέλει να είναι αυτός που θα διαδεχτεί τον Τραμπ και να ξαναζωντανέψει τα ακυρωμένα οράματα που γέννησαν οι υποσχέσεις τις οποίες δεν κράτησε. Για να το κάνει αυτό πρέπει να δείξει στους ψηφοφόρους ότι δεν θα ξανακάνει τα ίδια λάθη με το τωρινό αφεντικό του. Υψωσε λοιπόν τη σημαία της αμφισβήτησης.
Ο Τραμπ παραδέχτηκε ότι οι τιμές της ενέργειας του κόστισαν τις εκλογές. Ο Βανς εξήγησε ποιος φταίει για τις τιμές της ενέργειας: ο πόλεμος εναντίον του Ιράν. Μια σύγκρουση στην οποία παρασύρθηκε ο πρόεδρος ουσιαστικά χωρίς σχέδιο και επηρεασμένος από την καταστροφική μανία του Νετανιάχου, αγνοώντας ακόμα και εκτιμήσεις της διευθύντριας της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των ΗΠΑ DNI, Τούλσι Γκάμπαρντ, ότι μετά τα χτυπήματα του 2025 το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ήταν ανενεργό, κάτι που διέψευδε τους ισχυρισμούς του Τραμπ, ο οποίος στα τέλη Φεβρουαρίου 2026 δικαιολογούσε την έναρξη του πολέμου (Operation Epic Fury) υποστηρίζοντας ότι το Ιράν απείχε μόλις δύο εβδομάδες από την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Ο αναγεννητής του «αμερικανικού ονείρου»
Οποιος έχει διαβάσει το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Βανς, «Hillbilly Elegy» (ελληνικός τίτλος: «Το τραγούδι του Χιλμπίλι») ή έχει δει την αντίστοιχη ταινία καταλαβαίνει τις προσλαμβάνουσες και τις προσδοκίες ενός παιδιού από την εργατική τάξη, που θεωρούσε υπεύθυνες για τον θάνατο του «αμερικανικού ονείρου» τις αχόρταγες ελίτ και γι’ αυτό και αγκάλιασε με τόση θέρμη τη MAGA ατζέντα. Και αγκαλιάστηκε από αυτήν. Αν έχει κάτι κοινό ο Βανς με τον άλλο βασικό διεκδικητή της διαδοχής, τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, είναι ότι και οι δύο κάποτε τα είχαν βάλει με τον πάμπλουτο και υπερφίαλο εργολάβο, σύμβολο της πλούσιας Αμερικής που αδιαφορούσε για την εξαθλίωση της εργατικής τάξης.
Βεβαίως οι δύο βρέθηκαν αργότερα στο πλευρό του Τραμπ, και μάλιστα ως υπουργοί του, αλλά αυτή η σχέση ήταν ένας γάμος από συμφέρον. Η κόντρα Βανς-Ρούμπιο, που δεν θα αργήσει να «αγριέψει», θα έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον, γιατί ακριβώς αντιπροσωπεύουν δύο διαφορετικές εκδοχές της «Μεγάλης Αμερικής». Ο Βανς είναι ο κατ’ εξοχήν εκπρόσωπος της εσωστρέφειας. Δεν διαφωνεί μόνο με τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά και με τη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία και τη χωρίς όρους πολεμική υποστήριξη του Ισραήλ. Θέλει μια Αμερική «ασφαλή» με τον στρατό φρουρό των συνόρων και τους στρατιώτες της να μη ριψοκινδυνεύουν σε κάποιες μακρινές γωνιές του πλανήτη για το χατίρι τρίτων.
Μεγάλη εντός-εκτός
Ο Ρούμπιο θέλει την Αμερική μεγάλη όχι μόνο εντός, αλλά και εκτός των συνόρων της. Πανταχού παρούσα στον πλανήτη να επιδεικνύει την παρουσία της και την ισχύ της. Οικονομικά, στρατιωτικά, διπλωματικά. Να εξάγει και αν χρειάζεται να επιβάλλει το νεοσυντηρητικό της αφήγημα. Η μεγάλη απογοήτευσή του ήταν η εξέλιξη της παρέμβασης στη Βενεζουέλα. Ο Ρούμπιο δεν ήθελε απλώς τη σύλληψη του Μαδούρο, αλλά μια κανονική εισβολή για την «αποκατάσταση της Δημοκρατίας». Ονειρεύεται έναν ρόλο «απελευθερωτή της Λατινικής Αμερικής», που θα περιλαμβάνει φυσικά και την Κούβα, από την οποία κατάγεται. Ο Τραμπ απέδειξε ότι το μόνο που τον ενδιέφερε ήταν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας. Στη σχετική συνέντευξη Τύπου του Τραμπ μετά την απαγωγή Μαδούρο στεκόταν λίγο πιο πίσω σαν μαρμαρωμένος.
Κάτι ανάλογο είχε συμβεί και στην ιστορική πρώτη επίσκεψη του Ζελένσκι στον Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Την ώρα που ο Τζέι Ντι Βανς είχε αρχίσει να τα ψέλνει στον Ουκρανό πρόεδρο, λέγοντάς του ότι είναι «αχάριστος» και ότι δεν έχει κανένα χαρτί στα χέρια του, ο Ρούμπιο δίπλα του κάτωχρος έμοιαζε να έχει βουλιάξει μέσα στον καναπέ, λες και ήθελε να τον καταπιούν τα μαξιλάρια.
Και οι δύο προσεγγίσεις έχουν τους υποστηρικτές τους. Φυσικά ο τραμπισμός στηρίχτηκε στο «America First», αλλά και η προοπτική ενός αμερικανικού στρατού που θα επιχειρεί ανά τον πλανήτη, θα σκοτώνει εχθρούς και θα ανεβοκατεβάζει κυβερνήσεις έχει τη γοητεία της. Οι δεκάδες βομβαρδισμοί μικρών εμπορικών πλοιαρίων που σκότωσαν πάνω από 135 ανθρώπους είναι ένα επίτευγμά του, για το οποίο κανονικά θα έπρεπε να λογοδοτήσει. Η δολοφονία εκ προθέσεως πολιτών από τον στρατό παραμένει έγκλημα κατά της ανθρωπότητας ακόμα και όταν πρόκειται για θύματα ναρκέμπορους.
Σε δύο βάρκες
Οι παλινωδίες του Τραμπ ανάμεσα στη λογική της εσωτερικής υποχώρησης και της παγκόσμιας επιβολής είναι στην ουσία μια ενδογενής αντίφαση της ίδιας της MAGA, που μονίμως βασάνιζε το μυαλό του πλανητάρχη και στοίχειωνε τα ματαιόδοξα όνειρά του. Η ξαφνική διαφοροποίηση του Βανς δείχνει ότι έχει προφανώς διαισθανθεί αυτή την αντίφαση. Αφετηρία του στη μάχη του αύριο θα είναι αυτό το 77% ποσοστό αποδοχής, που του δίνουν οι έρευνες ανάμεσα σε εκείνους που ανήκουν στον σκληρό πυρήνα αυτής της ακροδεξιάς ομάδας, η οποία δεν εξαφανίστηκε μετά τις εκλογές της Τρίτης. Απλώς απογοητευμένη αναζητεί έναν νέο καθοδηγητή.
Υψηλά ποσοστά αποδοχής στη σκληρή βάση των Ρεπουμπλικανών έχει και ο Ρούμπιο (66%). Το δικό του πλεονέκτημα είναι η καταγωγή που τον κάνει πιο οικείο στο ισπανόφωνο κοινό. Αυτό που τώρα γύρισε την πλάτη στον Τραμπ, τρομοκρατημένο από τις βάρβαρες επιδρομές της Αστυνομίας Μετανάστευσης. Ο Ρούμπιο κατάλαβε ότι τα χρήματα μπορεί να είναι στο Μαϊάμι, αλλά οι εκλογές κερδίζονται (και) στο Τέξας. Εκεί που οι Ρεπουμπλικανοί βίωσαν τη σύγχρονη τραγωδία τους.
Αναζητείται μετάφραση
Στην Ευρώπη, ελπίζουν ότι μια «ευθύγραμμη» μετάφραση του μηνύματος των ψηφοφόρων στις ενδιάμεσες θα σήμαινε εγκατάλειψη για αναζωπύρωση του «ακριβού» πολέμου με το Ιράν. Και ο κόσμος θα σταματήσει να αναστενάζει στα βενζινάδικα.
Αναλυτές και δημοσιολογούντες στην Ευρώπη λιώνουν αυτές τις ημέρες τα πληκτρολόγια, προσπαθώντας να διαβάσουν τα σημάδια για το μέλλον και να εισβάλουν στο μυαλό του Τραμπ. Το μόνο που με βεβαιότητα αποδεικνύουν είναι η εμμονή της Ευρώπης να συνεχίζει να ετεροκαθορίζεται από τη νηνεμία ή τις τρικυμίες στην άλλη όχθη του Ατλαντικού. Τα δύο χρόνια της τραμπικής θητείας θα έπρεπε να έχουν γίνει ένα καλό μάθημα για την ανάγκη απογαλακτισμού από τον «Θείο Σαμ». Μετατράπηκαν, όπως φαίνεται, σε ακόμα μία χαμένη ευκαιρία.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr