«Η πιο ευρωπαϊκή από τις αμερικανικές», η περί φημη Ορχήστρα του Κλίβελαντ (Cleveland Orchestra), βρίσκεται αυτές τις μέρες στη χώρα μας για πρώτη φορά στην ιστορία της. Μια ιστορία που μετρά περισσότερα από 108 χρόνια. Ετσι, το κοινό του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης και Αθήνας θα έχει απόψε και αύριο, αντίστοιχα, την ευκαιρία να ακούσει από κοντά τον περίφημο «ήχο του Κλίβελαντ» αλλά και να θαυμάσει μια από τις σπουδαιότερες ορχήστρες του κόσμου υπό τη μουσική διεύθυνση του Φραντς Βέλζερ-Μάιστ (Franz Welser-Möst) στην εικοστή πέμπτη και τελευταία σεζόν της ιστορικής τους συνεργασίας. Λίγο πριν από την ιστορική αυτή «πρώτη», η «Εφ.Συν.» συνομίλησε με τον Αντρέ Γκρεμιγιέ (André Gremillet), πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της Ορχήστρας.
Σε τι συνίσταται ο περίφημος «ήχος του Κλίβελαντ» και ποιο θα λέγατε πως είναι το μυστικό του;
Η διαφάνεια του ήχου, η ακρίβεια, αλλά και μια προσέγγιση στη μουσική εκτέλεση που θυμίζει μουσική δωματίου, στην οποία οι μουσικοί επί σκηνής ακούν προσεκτικά ο ένας τον άλλον και αντιδρούν σε όσα συμβαίνουν, αποτελούν τη βάση του περίφημου «ήχου του Κλίβελαντ». Αλλά, για να είμαι ειλικρινής, το μυστικό δεν είναι πλέον και τόσο μυστικό! Κρύβεται πίσω από την πειθαρχία των μουσικών, η οποία είναι πια ευρέως γνωστή. Βρίσκεται, επίσης, και στην ηγεσία του μουσικού μας διευθυντή, Φραντς Βέλζερ-Μάιστ, εδώ και περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα. Ο ήχος έχει εξελιχθεί ακόμα περισσότερο, επίσης, από την εποχή που τυποποιήθηκε η έννοια του «ήχου του Κλίβελαντ».
Η Ορχήστρα του Κλίβελαντ
Ο Φραντς έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση στη θερμότητα του ήχου και έχει προσδώσει μεγαλύτερη ευελιξία στην ορχήστρα. Εχει επιλέξει τους περισσότερους από τους μισούς μουσικούς που θα βρίσκονται επί σκηνής απόψε και αύριο, επομένως αυτό που θα ακούσετε είναι, ουσιαστικά, πλέον η δική του ορχήστρα. Η πειθαρχία προέρχεται πρωτίστως από τους ίδιους τους μουσικούς και, βέβαια, από τον μουσικό τους διευθυντή: όλοι προσέρχονται στην πρώτη πρόβα απόλυτα προετοιμασμένοι, γνωρίζοντας άριστα τα μέρη τους, έτσι ώστε οι πρόβες να μην αναλώνονται στη διόρθωση τεχνικών ζητημάτων. Αντίθετα, αφιερώνονται σε εκείνα τα στοιχεία που δίνουν νόημα στη μουσική. Ο Φραντς αφιερώνει, επίσης, αρκετό χρόνο στις πρόβες προκειμένου να δώσει το απαραίτητο πλαίσιο για κάθε μουσικό έργο: από πού προέρχεται, τι είχε κατά νου ο συνθέτης και γιατί το ερμηνεύουμε.
«Η πιο ευρωπαϊκή από τις αμερικανικές ορχήστρες» – πώς ερμηνεύετε αυτόν τον χαρακτηρισμό;
Πιστεύω ότι πρόκειται για έναν συνδυασμό της ιστορίας της ορχήστρας -με δεδομένη την καταγωγή των μουσικών της στα πρώτα χρόνια της- και των μουσικών διευθυντών που την καθοδήγησαν, καθώς και ενός ηχητικού αποτελέσματος που ίσως διαφέρει από αυτό που έχει κανείς συνηθίσει να περιμένει, δικαίως ή αδίκως, από τις αμερικανικές ορχήστρες. Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι που αποτελούμε μια σπουδαία αμερικανική ορχήστρα και που εκπροσωπούμε τη θαυμάσια πόλη του Κλίβελαντ σε ολόκληρο τον κόσμο. Ωστόσο, η προτεραιότητά μας είναι πάντοτε να υπηρετούμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα σπουδαία έργα που ερμηνεύουμε, ανεξάρτητα από τον τόπο προέλευσής τους.
Πώς διατηρείτε τη φήμη σας;
Δεν επαναπαυόμαστε στις δάφνες μας. Εκτιμούμε βαθιά την παράδοσή μας και την ένδοξη ιστορία μας, αλλά έχουμε στραμμένο το βλέμμα στο παρόν και στο μέλλον της ορχήστρας μας. Τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο. Ο Φραντς λέει ότι κάθε οργανισμός χρειάζεται νέες ιδέες και ο ίδιος έχει αποδείξει έμπρακτα ότι το πιστεύει. Εχουμε παρουσιάσει παραστάσεις όπερας, έχουμε αναθέσει τη σύνθεση πολλών νέων έργων, έχουμε δημιουργήσει τη δική μας δισκογραφική εταιρεία και την πλατφόρμα διαδικτυακής μετάδοσης Adella.live, ενώ έχουμε αναπτύξει εκπαιδευτικές δράσεις σε σχολεία σε ολόκληρη τη βορειοανατολική περιοχή του Οχάιο. Κοιτάζουμε μπροστά, ποτέ πίσω.
«Η μουσική που ερμηνεύουμε είναι διαχρονική, αλλά ο κόσμος μας αλλάζει με ταχύτερους ρυθμούς από ποτέ»
Ποιο θεωρείτε το σημαντικότερο επίτευγμα του Φραντς Βέλζερ-Μάιστ στη διάρκεια της εικοσιπενταετούς παρουσίας του στο τιμόνι της ορχήστρας;
Νομίζω ότι ο ίδιος θα αναφερόταν στους μουσικούς που έχει επιλέξει και στην ικανότητά του να διακρίνει τις δυνατότητες εξέλιξής τους. Εχει διορίσει περισσότερους από τους μισούς μουσικούς της ορχήστρας και αυτό αποτελεί μια εξαιρετική παρακαταθήκη που θα διαρκέσει για δεκαετίες. Θα πρόσθετα τις παραγωγές όπερας, τους νέους συνθέτες και τραγουδιστές που έχει ανακαλύψει και αναδείξει, καθώς και τις εξαιρετικές ηχογραφήσεις που έχει πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια. Κάποτε είπε ότι δεν είχε βρει ποτέ καλύτερο μέρος για να δημιουργεί μουσική από το Κλίβελαντ. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι κι εμείς αισθανόμαστε το ίδιο για εκείνον.
Πότε ξεκίνησε η δική σας προσωπική σχέση με την Ορχήστρα και ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον;
Ξεκίνησα τον Ιανουάριο του 2016. Οταν διορίστηκα, είπα ότι το Κλίβελαντ αποτελούσε το λαμπρότερο παράδειγμα μιας σπουδαίας ορχήστρας στον 21ο αιώνα. Δέκα χρόνια αργότερα, η πεποίθησή μου αυτή είναι ακόμη ισχυρότερη. Οσον αφορά το μέλλον, οφείλουμε να προστατεύσουμε τον πυρήνα των χαρακτηριστικών που καθιστούν αυτή την ορχήστρα μοναδική, συνεχίζοντας παράλληλα να εξελισσόμαστε και να υπηρετούμε την τοπική και την παγκόσμια κοινότητά μας. Η μουσική που ερμηνεύουμε είναι διαχρονική, αλλά ο κόσμος μας αλλάζει με ταχύτερους ρυθμούς από ποτέ. Η ικανότητά μας να προσαρμοζόμαστε και να διακρίνουμε τι είναι ουσιώδες και τι μπορεί -και πρέπει- να αλλάξει θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία τα επόμενα χρόνια.
info: Απόψε ΜΜΘ, στις 8.30 μ.μ. Στο πρόγραμμα: R. Strauss – Εισαγωγή & Φινάλε από την όπερα «Δάφνη», έργο 82 και D. Shostakovich – Συμφωνία αρ. 8 σε ντο ελάσσονα, έργο 65. Ολα τα εισιτήρια είναι εξαντλημένα.
Αύριο Τετάρτη στο ΜΜΑ, στις 8.30 μ.μ. Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης. Στο πρόγραμμα: Λιστ – «Ορφέας», Μαρτινού – Συμφωνία αρ. 2 και Μπραμς – Συμφωνία αρ. 2. Απομένουν ελάχιστα εισιτήρια.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr